1. E nānā iā mākou no kēia mau hōʻailona weliweli o ke koko kiʻekiʻe
ʻO ke kiʻekiʻe, a i ʻole ke koko kiʻekiʻe, ke kumu nui o nā maʻi cardiovascular he nui. Hoʻomaka ka ʻāʻī i ka wā e kaomi ikaika loa ai ke koko i ka pā aʻa. Wahi a ka World Health Organization, 'Ma kahi o 63 pakeneka o ka make ma India ma muli o ka NCDS, 27 pakeneka o ia mau maʻi cardiovascular.' ʻO ia hoʻi, ʻo ke koko kiʻekiʻe ka mea maʻamau o ka maʻi puʻuwai.
Manaʻo ʻia ke kahe koko ma lalo o 120/80 mm hg. Hiki ke hōʻike ʻia nā kūlana hou aʻe he koko kiʻekiʻe kou, a ma muli o ke kiʻekiʻe o kāu ʻo ke kiʻekiʻe o ke koko , hiki i kāu kauka ke ʻōlelo i ka mālama ʻana.
2. ʻO ke koko kiʻekiʻe he mea pepehi hāmau
ʻO ka mea hopohopo, hiki ke hele mai ke koko kiʻekiʻe me ka ʻole o nā hōʻailona a i ʻole nā hōʻailona. Ua kapa pinepine ʻia ʻo ia he silent killer no ka mea ʻaʻohe hōʻailona kikoʻī o ka maʻi.
Wahi a ka American Heart Association, 'ʻAʻohe hōʻailona ʻike o ka Hypertension (HBP, a i ʻole ke koko kiʻekiʻe) i hewa kekahi mea.' Ua ʻōlelo hou lākou: 'ʻO ke ala maikaʻi loa e pale aku ai iā ʻoe iho, ʻo ia ka makaʻala i nā pilikia a hana i nā loli nui.'
3. Nā hōʻailona hōʻailona o ke kiʻekiʻe pae koko koko
ʻAʻohe hōʻailona kikoʻī o ke koko kiʻekiʻe. Eia naʻe, ke hoʻomohala ʻoe ia mea, pilikia nui kou puʻuwai. ʻOiai hiki ke paʻakikī ke ʻike ʻia ʻo HBP me ka ʻole o kahi hōʻailona kūpono, hiki ke ʻike ʻia kekahi mau hōʻailona hōʻailona ke hele ʻoe i ka wā koʻikoʻi.
4. ʻO ke poʻo a me ke koko ihu
ʻO ka manawa pinepine, ʻaʻohe hōʻailona o ke koko kiʻekiʻe. Eia nō naʻe, i ka hapa nui o nā hihia, hiki i nā kānaka ke loaʻa i ke poʻo a me ka ihu, ʻoiai ke piʻi ke koko i 180/120 MMHG a ʻoi paha, e like me ka American Heart Association. Inā hoʻomau ʻoe i ke poʻo a me ke koko ihu, e ʻimi koke i ke kōkua olakino.
5. Pokole hanu
Ke loaʻa i ke kanaka ke koko kiʻekiʻe o ka pulmonary hypertension (ke koko kiʻekiʻe i loko o nā kīʻaha koko e hoʻolako ai i nā māmā), hiki iā ia ke ʻike i ka pōkole o ka hanu, ʻoi aku ka nui o nā hana o kēlā me kēia lā e like me ka hele wāwae, ka hāpai ʻana i nā mea kaumaha, ka piʻi ʻana i ke alapiʻi, a pēlā aku.
6. Pehea e hoʻohaʻahaʻa ai i ke kiʻekiʻe o ke koko
Wahi a ka ʻO ka American Heart Association (AHA) , ʻo ka hoʻoikaika kino ke kī i ka mālama ʻana i ke koko. ʻO ka hana ʻana pēlā hiki ke mālama i ke kaumaha olakino a hoʻohaʻahaʻa i ke kiʻekiʻe o ke koko, e hoʻohaʻahaʻa hou i kou pilikia o nā maʻi cardiovascular ʻē aʻe.
Eia kekahi, he mea nui ka hahai ʻana i ka ʻai kūpono. E kaupalena i ka ʻai ʻana o kāu kōpaʻa a me ka carbohydrate a nānā i kāu ʻai calorie. E ʻōlelo ʻole i ka sodium nui a ʻoki i nā meaʻai i hoʻoponopono ʻia.


