1. Qaphela lezi zimpawu ezishaqisayo zomfutho wegazi ophezulu
I-Hypertension, noma umfutho wegazi ophakeme, iyimbangela enkulu yezifo eziningi zenhliziyo. Ihlule lenzeka lapho igazi liphusheka kakhulu odongeni lomthambo. Ngokwe-World Health Organization, 'Cishe amaphesenti angu-63 okufa eNdiya abangelwa i-NCDS, amaphesenti angu-27 awo okuyizifo zenhliziyo nemithambo yegazi.' Ngamanye amazwi, umfutho wegazi ophakeme uyisici esivame kakhulu esiyingozi yesifo senhliziyo.
Umfutho wegazi ongaphansi kuka-120/80 mm hg uthathwa njengojwayelekile. Ezinye izimo zingase zibonise ukuthi unomfutho wegazi ophezulu, futhi kuye ngokuthi uphakeme kangakanani amazinga omfutho wegazi , udokotela wakho angase atusa ukwelashwa.
2. Umfutho wegazi ophezulu ungumbulali othule
Okukhathazayo, umfutho wegazi ophakeme ungafika ngaphandle kwezimpawu noma izimpawu. Kuvame ukubizwa ngokuthi umbulali othule ngoba lesi sifo asinazo izinkomba ezithile.
Ngokwe-American Heart Association, 'I-Hypertension (HBP, noma umfutho wegazi ophakeme) ayinazo izimpawu ezisobala zokuthi kukhona okungahambi kahle.' Banezela: 'Indlela engcono kakhulu yokuzivikela iwukuqaphela izingozi nokwenza izinguquko ezibalulekile.'
3. Izimpawu eziyisixwayiso zokuphakama amazinga omfutho wegazi
Azikho izimpawu ezithile zomfutho wegazi ophakeme. Nokho, uma usuyihlakulele, inhliziyo yakho isengozini enkulu. Nakuba i-HBP ingaba nzima ukuyibona ngaphandle kokuxilongwa okufanele, izimpawu ezithile eziyisixwayiso zingase zivele lapho usuvele usesigabeni esibucayi.
4. Ikhanda elibuhlungu nokopha
Ngokuvamile, azikho izimpawu zomfutho wegazi ophakeme. Kodwa-ke, ezimweni ezimbi kakhulu, abantu bangase baphathwe ikhanda kanye ne-nosebleeds, ikakhulukazi lapho umfutho wegazi ufinyelela ku-180/120 MMHG noma ngaphezulu, ngokusho kwe-American Heart Association. Uma uqhubeka nokuba nekhanda elibuhlungu nokopha, funa usizo lwezokwelapha ngokushesha.
5. Ukuphelelwa umoya
Lapho umuntu enomfutho wegazi ophakeme wamaphaphu (umfutho wegazi ophakeme emithanjeni yegazi enikeza amaphaphu), angase azizwe ephelelwa umoya, ikakhulukazi phakathi nemisebenzi yansuku zonke efana nokuhamba, ukuphakamisa izinsimbi, ukugibela izitebhisi, njll. Esimeni esibucayi somfutho wegazi ophezulu, ngaphezu kokuphelelwa umoya, uma kuyekwa kungelashwa, ungase ube nokukhathazeka okukhulu, ikhanda elibuhlungu, ukopha, futhi mhlawumbe nokulahlekelwa ukwazi.
6. Ungawehlisa kanjani amazinga omfutho wegazi
Ngokusho kwe I-American Heart Association (AHA) , umsebenzi womzimba uyisihluthulelo sokulawula umfutho wegazi. Ukwenza kanjalo kungagcina isisindo esinempilo futhi kwehlise namazinga omfutho wegazi, kuqhubeke wehlise ingozi yezinye izifo zenhliziyo nemithambo yegazi.
Ngaphandle kwalokho, kubaluleke kakhulu ukulandela ukudla okufanele. Nciphisa ukudla kwakho ushukela kanye nama-carbohydrate futhi ubuke ukudla kwakho kwekhalori. Yithi cha ku-sodium eningi futhi unciphise ukudla okugayiwe.


