Le nyateƒe me la, ʋu ƒe sisi ƒe asigɛwo menye esiwo ƒe lolome sɔ na amesiame o. Kura o, numekuku aɖe si wowɔ nyitsɔ laa ɖee fia be ɖewohĩ womede dzesi amesiwo wotsɔa asigɛ si ƒe lolome mesɔ na woƒe alɔnu o hy pertension alo woakpɔ dɔléle sia vodadatɔe.
Le numekukua ta la, numekulawo tsɔ ʋu ƒe sisi ƒe xexlẽdzesiwo sɔ kple ame tsitsi 165 siwo wotsɔ asigɛ si ƒe lolome sɔ kple ame tsitsi 'edziedzi' kple asigɛ si ƒe lolome sɔ ɖe woƒe alɔnu ƒe gotagome siaa dzidze nu vovovowo.
Le nusianu me la, ʋusɔgbɔdɔ nɔ numekukua me nɔla 30 le alafa me ŋu, le woƒe ʋu ƒe sisi le ʋuka me nu. Ame siwo wu eve le atɔ̃ ɖesiaɖe me le numekukua me la lolo akpa. Esi ame siawo siwo hiã ʋu ƒe sisi ƒe akɔtaɖonu si lolo wu la na wotsɔ akɔtaɖonu si lolo wu 'edziedzi' dzidze wo la, esia dzi woƒe ʋu ƒe sisi le ʋuka me ƒe xexlẽme ɖe edzi le mamã dedie nu 19.7 mmHg eye woƒe ʋu ƒe sisi ƒe xexlẽdzesiwo dzi ɖe edzi 4.8 mmHg le mamã dedie nu.
Le dɔléle siawo dometɔ 39 le alafa me me la, wokpɔe vodadatɔe be ʋusɔgbɔdɔ le amesiwo lolo akpa ŋu le esia ta. Nenema ke ame siwo hiã ʋu ƒe sisi ƒe asigɛ 'sue' la ƒe ʋusɔgbɔdɔ si womede dzesii le ame 22 le alafa me o ne wotsɔ asigɛ si ƒe lolome nye 'edziedzi' wɔ woƒe dzidzedzewo. Ne ame siawo siwo hiã akɔtaɖonu suetɔ la tsɔ asibide 'edziedzi' dzidze wo la, esia ɖe woƒe ʋu ƒe sisi le ʋuka me dzi kpɔtɔ le mamã dedie nu 3.8 mmHg eye woƒe ʋu ƒe sisi le ʋuka me dzi ɖe kpɔtɔ le mama dedie nu 1.5 mmHg.
