هاوڕێیان هەمیشە لە خوارەوە پرسیاریان لێدەکردم لە کاتی بڵاوبوونەوەی کۆڤید-١٩، با زیاتر دەربارەی ئۆکسجینی خوێن و... ئۆکسیمێتەری پەستانی خوێن :
تێربوونی ئۆکسجینی خوێن چییە؟
تێربوونی ئۆکسجینی خوێن بریتییە لە بڕی ئەو ئۆکسجینە کە بەستراوەتەوە بە هیمۆگلۆبین لە خڕۆکە سوورەکانی خوێندا. بەزۆری بە ڕێژەی لەسەدا دەردەکەوێت و نیشاندەرێکی گرنگە بۆ تەندروستی و خۆشگوزەرانی. ئاستی ئاسایی تێربوونی ئۆکسجینی خوێن بە شێوەیەکی گشتی لە نێوان ٩٥ بۆ ١٠٠ لەسەددایە. تێربوونی ئۆکسجین کەمتر لە سەدا ٩٠ نیشانەی حاڵەتێکی تەندروستی بنەڕەتی دەبێت.
بۆچی دەبێت تێربوونی ئۆکسجینی خوێن لە ماڵەوە بپێوین لە کاتی کۆڤید-١٩؟
پێوانەکردنی تێربوونی ئۆکسجینی خوێن لە ماڵەوە لە کاتی کۆڤید-١٩ یارمەتیدەرە بۆ دەستنیشانکردنی نیشانە سەرەتاییەکانی تووشبوون و یارمەتی چاودێریکردنی ڕەوتی نەخۆشییەکە دەدات. کەمی ئاستی تێربوونی ئۆکسجین دەتوانێت ئاماژە بێت بۆ پێویستی چاودێری پزیشکی و یارمەتیدەر بێت بۆ ناسینەوەی ئەو کەسانەی کە مەترسی تووشبوونیان بە جۆرە توندەکانی نەخۆشییەکە لەسەرە. هەروەها چاودێریکردنی ئاستی تێربوونی ئۆکسجین دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ دیاریکردنی کەی چارەسەری ئۆکسجینی تەواوکەر پێویستە بۆ دڵنیابوون لە ئۆکسجینکردنی دروستی شانەکانی جەستە.
کێ پێویستە سەرنجی لەسەر... چاودێریکردنی ئۆکسجینی خوێن ؟ چۆن... چاودێری ئۆکسجینی خوێن بکە?
ئەو کەسانەی کە نەخۆشی درێژخایەنی سییەکانیان هەیە، وەک تەنگەنەفەسی و ئیمفیزیما و نەخۆشی درێژخایەنی ڕێگری سییەکان (COPD) و ئەو کەسانەی کە تووشی وەستانی هەناسەدان لە کاتی خەودا بوون، پێویستە سەرنجیان لەسەر چاودێریکردنی ئاستی ئۆکسجینی خوێنیان بێت.
دەتوانرێت چاودێری ئاستی ئۆکسجینی خوێن بکرێت بە بەکارهێنانی ئا pulse oximeter , کە ئامێرێکی بچووکە و دەچێتە سەر کۆتایی پەنجەیەک و ئاستی ئۆکسجین لە خوێندا دەپێوێت. ئامێرەکە بڕی ئۆکسجین لە خوێندا دەپێوێت بە درەوشاندنەوەی ڕووناکییەک لە ڕێگەی پەنجە و پێوانەکردنی بڕی ئەو ڕووناکیەی کە هەڵدەمژرێت.
ئۆکسیمێتری پەستانی خوێن بە درەوشاندنەوەی دوو تیشکی بچووکی ڕووناکی لە ڕێگەی پێستەوە و پێوانەکردنی ڕێژەی ئۆکسجین لە خوێندا کاردەکات. پاشان ئەم زانیاریانە لەسەر شاشەیەکی دیجیتاڵی پیشان دەدرێن.
ئۆکسیمێتری پەستانی خوێن ڕێکارێکی پزیشکی زۆر گرنگە، چونکە دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە دەستنیشانکردن و چاودێریکردنی چەندین حاڵەت. زۆرجار لە ژووری فریاکەوتن و یەکەکانی چاودێری چڕدا بەکاردەهێنرێت بۆ چاودێریکردنی ئەو نەخۆشانەی کە کێشەی هەناسەدانیان هەیە، وەک ئەوانەی تووشی تەنگەنەفەسی یان نەخۆشی COPD بوون. هەروەها دەتوانرێت بۆ چاودێریکردنی ئەو نەخۆشانە بەکاربهێنرێت کە نەشتەرگەرییان بۆ کراوە، هەروەها ئەوانەی چارەسەری کیمیایی یان چارەسەری تیشکییان بۆ دەکرێت.
هەروەها ئۆکسیمێتری پەستانی خوێن بەکاردەهێنرێت بۆ چاودێریکردنی ئاستی ئۆکسجینی منداڵە تازەلەدایکبووەکان، هەروەها بۆ دیاریکردنی وەستانی هەناسەدان لە کاتی خەودا. هەروەها دەتوانرێت بۆ دیاریکردنی ناڕێکی لێدانی دڵ بەکاربهێنرێت، هەروەها بۆ یارمەتیدانی دەستنیشانکردنی حاڵەتەکانی وەک کەمخوێنی یان کەمی ئۆکسجین.
بەکارهێنانی ئۆکسیمێتەری پەستانی خوێن زۆر سادەیە. نەخۆشەکە بە سادەیی پەنجەی خۆی دەخاتە ناو ئامێرەکەوە و دواتر ئامێرەکە تێربوونی ئۆکسجینی خوێنەکە دەپێوێت. پاشان ئەنجامەکان لەسەر شاشەی دیجیتاڵی پیشان دەدرێن.
