ከመይ ጌርና ናይ ጽድያ ፖለን ኣለርጂ ብሳይንሳዊ ኣገባብ ነመሓድር

ጽድያ ምስ በጽሐ ተፈጥሮ ይነቅሕ፣ ዕምባባታት ጥራይ ዘይኰነስ ንብዙሓት ውልቀሰባት ወቕታዊ ብድሆ ኣለርጂ ፖለን እውን የምጽእ እዩ። ኣብ ቻይና ጥራይ ኣስታት 200 ሚልዮን ሰባት ብኣለርጂ ፖለን ይሳቐዩ። ዝርገሐ ሕማማት ኣለርጂ እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ፡ ኣብ ሻድሻይ ደረጃ ዝስራዕ ሕዱር ሕማማት። ድሕሪ ኣለርጂ ፖለን ዘሎ ኣገባባት ምርዳእን ንኣተሓሕዛ ኣብ ጭብጢ ዝተመርኮሰ ስትራተጂታት ምውሳድን ወሳኒ እዩ።

ኣገባብ ኣለርጂ ፖለን፡ ልዕሊ ዓቐን ግብረ መልሲ ስርዓተ ምክልኻል

ኣለርጂ ፖለን፡ ብሕክምና ወቕታዊ ኣለርጂክ ረኒታይስ ወይ ሓሰር ሰዓል ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኮይኑ፡ ካብ ልዕሊ ዓቐን ንጡፍ ምላሽ ምክልኻል ሕማም ዝመጽእ እዩ። እቲ ንጐዳእቲ ረኽሲ ዘስዕቡ ባእታታት ንምምካት ዝተዳለወ ስርዓተ ምክልኻል ሕማም፡ ብጌጋ ጐዳኢ ዘይኰነ ፖለን ከም ሓደጋ ብምልላይ፡ ምክልኻል ምላሽ የበግስ።

1. ተራ ኢሙኖግሎቡሊን ኢ (IgE) .

ፖለን ናብ ስርዓተ ምስትንፋስ ናይ ሓደ ኣለርጂ ዘለዎ ውልቀሰብ ምስ ዝኣቱ፡ ዋህዮታት ቢ ኢሙኖግሎቡሊን ኢ (IgE) ዝበሃል ፍሉይ ጸረ-ኣካል የፍርዩ። እዚ ጸረ-ኣካል ምስቶም ብዓብላሊ መልክዑ ኣብ መተሓላለፊ ኣፍንጫ፡ ዓይኒ፡ መስመራት ኣየርን ቆርበትን ዝርከቡ ማስት ሴላትን ባሶፊልን ይተሓሓዝ።

2. ምፍናው ሂስታሚንን ምልክታት ኣለርጂን።

ስዒቡ ንፖለን ምስተቓልዐ፡ ጸረ-ኣካላት IgE ንማስት ሴላትን ባሶፊላትን ብምብጋስ ሂስታሚንን ካልኦት ናይ ነድሪ መንጎኛታትን ይለቅቑ። ሂስታሚን ኣብ ምልክታት ኣለርጂ ቀንዲ ተራ ዝጻወት ኮይኑ፡ ሰራውር ደም ምግፋሕ፡ ምፍሳስ ምውቃጥን ምጽባብ መስመራት ኣየርን ብምፍጣር፡ ናብ ምሕንጣጥ፡ ምጽባብ ኣፍንጫን ምሕንካስን የስዕብ። ካልኦት መንጎኛታት ከም ሉኮትሪንን ፕሮስታግላንዲንን ምልክታት ዝያዳ የጋድድዎ።

ጀነቲክስን ከባብያዊ ረቛሒታትን እውን ንኣለርጂ ፖለን ዓቢ ኣበርክቶ ኣለዎም። ስድራቤታዊ ታሪኽ ኣለርጂ ዘለዎም ውልቀሰባት (ከም ኣለርጂካዊ ሕማም ረስኒ፡ ኣዝማ ወይ ኤክዚማ) ዝለዓለ ሓደጋ ኣለዎም። ብተወሳኺ፡ ልዑል ትሕዝቶ ፖለን፡ ብከላ ኣየር፡ ከምኡውን ውዑይን ደረቕን ኩነታት ኣየር ንኣለርጂ ከጋድዶ ይኽእል።

ልሙድ ግጉይ ኣረኣእያታት ብዛዕባ ኣለርጂ ፖለን

ብዛዕባ ኣለርጂ ፖለን ዘይምርድዳእ እኹል ምሕደራ ምልክታት ከስዕብ ይኽእል። ኣብ ታሕቲ ገለ ስፍሕ ዝበለ ግጉይ ኣረኣእያታት ኣለዉ፤

• ግጉይ ኣረኣእያ 1፡ ኣለርጂ ፖለን ኣብ ጽድያ ጥራይ እዩ ዘጋጥም።

• ሓቂ፦ እተፈላለየ ተኽልታት ኣብ ምሉእ ዓመት ኣብ እተፈላለየ እዋን ፖለን ይለቅቕ። ፖለን ኣግራብ ኣብ ጽድያ፡ ፖለን ሳዕሪ ኣብ ሓጋይ፡ ፖለን ጻህያይ ድማ ኣብ ቀውዒ ይበዝሕ። ከም ሳዕቤኑ ድማ፡ ኣለርጂ ፖለን ከከምቲ ፍሉይ ኣለርጂ ዓመት ምሉእ ክቕጽል ይኽእል።

• ግጉይ ኣረኣእያ 2፡ ኣብ ውሽጢ ገዛ ምጽናሕ ኣለርጂ ፖለን ይከላኸል።

• ሓቂ፦ ፖለን ኣብ ውሽጢ ገዛ ብኽፉት መስኮት፡ ማዕጾን ንፋስ ዝኣትወሉ ስርዓታትን ኣቢሉ ናብ ውሽጢ ገዛ ክኣቱ ይኽእል። ኣብ ክዳውንቲ፡ ጸጉርን እንስሳ ዘቤትን እውን ክጣበቕ ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ ናብ ውሽጢ ገዛ ምቅላዕ የስዕብ።

• ግጉይ ኣረኣእያ 3፡ ኣለርጂ ፖለን ብዘይ ሕክምና ይፍታሕ።

• ሓቂ፦ ኣለርጂ ፖለን ብተለምዶ ብባዕሉ ኣይሃድእን እዩ፣ ምስ ግዜ ድማ ክገድድ ይኽእል። ግቡእ ምሕደራ እንተዘይተገይሩሎም ናብ ሕዱር ሕማም ረስኒ፡ ኣዝማ ወይ ካልእ ጸገማት ክሰጋገሩ ይኽእሉ።

• ግጉይ ኣረኣእያ 4፡ መድሃኒታት ኣለርጂ ብዘይ ፍቓድካ ክጥቀሙ ይኽእሉ።

• ሓቂ፦ ጸረ-ሂስታሚንን ካልኦት ናይ ኣለርጂ መድሃኒታትን ኣብ ትሕቲ ሕክምናዊ ክትትል ክውሰዱ ኣለዎም። ዘይግቡእ ወይ ንነዊሕ እዋን ምጥቃም ከም ድቃስን ምንቃጽ ኣፍን ዝኣመሰሉ ኣሉታዊ ሳዕቤናት ከስዕብ ይኽእል።

ጽንኩርነት ምልክታት ኣለርጂ ፖለን

ምልክታት ኣለርጂ ፖለን ብጽዓት ዝፈላለዩ ኮይኖም ብሓፈሻ ካብ ቀሊል ወይ ካብ ማእከላይ ክሳብ ከቢድ ይምደቡ፤

• ቅልል ዝበለ ምልክታት ፡ ምሕንጣጥ፡ ምጽባብ ኣፍንጫ፡ ምፍሳስ ኣፍንጫ፡ ምሕርቃም ኣፍንጫ፤ ቁጥዐ ጎሮሮ፣ ቅልል ዝበለ ሰዓል፤ ምሕርቃምን ማይ ዝመልአን ኣዒንቲ።

• ካብ ማእከላይ ክሳብ ከቢድ ምልክታት ፡ ምጽቃጥ ኣፍልቢ፡ ሕማም ርእሲ፤ ከቢድ ምጽባብ ኣፍንጫ፡ ጸገም ምስትንፋስ፤ ቀጻሊ ሰዓል፡ ምግዳድ ኣዝማ።

ስትራተጂታት ምክልኻልን ሕክምናን

1. መከላኸሊ ስጉምትታት

• ኣብ ደገ ምቅላዕ ገደብ: ኣብቲ ፖለን ዝበዝሖ እዋን ብፍላይ ኣብ ንግሆን ምሸትን ናይ ደገ ንጥፈታት ምውጋድ።

• መከላኸሊ ናውቲ ተጠቐም፦ ምትንኻፍ ፖለን ንምንካይ መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን፣ መነጽር ጸሓይን ቆቢዕን ምግባር።

• ጽሬት ኣየር ውሽጢ ገዛ ምሕላው፦ መስኮትን ማዕጾን ዕጹው ምግባር፡ መጽረዪ ኣየር ምጥቃም፡ ከምኡ’ውን ንገዛ ገዛ ብቐጻሊ ምጽራይ።

• ውልቃዊ ጽሬት ተለማመድ፦ ኣብ ውሽጢ ገዛ ምትሕልላፍ ፖለን ንምንካይ ኣእዳውን ገጽን ምሕጻብ፡ ናብ ገዛኻ ምስ ተመለስካ ድማ ክዳን ምቕያር።

2. ኣማራጺታት ሕክምና

• ንቐለልቲ ምልክታት፦ ጸረ-ሂስታሚን፡ ናይ ኣፍንጫ ኮርቲኮስተሮይድን ንጣብ ዓይንን ምልክታት ከቃልሉ ይኽእሉ።

• ካብ ማእከላይ ክሳብ ከቢድ ምልክታት፦ ብዘይካ ፋርማኮሎጂካዊ ሕክምና፡ ፍወሳ ኔቡላይዜሽን ኣድላዪ ክኸውን ይኽእል። ኣብ ከቢድ ኩነታት ቅልጡፍ ሕክምናዊ ክንክን የድሊ።

ተራ ኮምፕረሰር ኔቡላይዘር ቴራፒ

ንቐጻሊ ኣለርጂ ፖለን ዘለዎም ውልቀሰባት፡ ኣብ ገዛ ዝጥቀሙሉ ኔቡላይዘር ምውናን ኣዝዩ ጠቓሚ ክኸውን ይኽእል። ኮምፕረሰር ኔቡላይዘርስ ንፈሳሲ መድሃኒት ናብ ረቀቕቲ ኤሮሶላይዝድ ንጥረ ነገራት ብምቕያር ብቐጥታ ናብ መስመራት ኣየር ዝበጽሕ ኮይኑ፡ ምስ ኣለርጂ ዝተኣሳሰሩ ምልክታት ስርዓተ ምስትንፋስ ውጽኢታዊ ዕረፍቲ ይህቡ።

ናይ ጆይቴክ ኮምፕረሰር ኔቡላይዘርስ ካብ 5μm ዝንእስ ንጥረ ነገራት ጭቃ ብምፍጣር ኣብ ስርዓተ ምስትንፋስ ውጽኢታዊ ምትካል መድሃኒት የረጋግጹ። ብተወሳኺ፡ ጆይቴክ ንህጻናት ዝምችኡ ኔቡላይዘር ምስ ሰሓቢ ካርቱን ዲዛይን ዘለዎም ንህጻናት ንሕክምና ንኽኽተሉ ንምትብባዕ የቕርብ።

ኣለርጂ ፖለን ልሙድ ግን ከኣ ክትቆጻጸሮ እትኽእል ስክፍታ ጥዕና እዩ። ብሳይንሳዊ ርድኢትን ቅኑዕ ምትእትታዋትን ምልክታት ብኣድማዒ መንገዲ ክቆጻጸሩ ይኽእሉ። ግቡእ መከላኸሊ ስጉምትታት ብምትግባርን ከም ጆይቴክ ኮምፕረሰር ኔቡላይዘር ዝኣመሰሉ ዘተኣማምኑ መሳርሒታት ሕክምና ብምጥቃምን፡ ውልቀሰባት ኣብ ወቕቲ ኣለርጂ ብዝያዳ ብቐሊሉ ክጓዓዙ ይኽእሉ። ጥዑይን ካብ ኣለርጂ ነጻ ዝኾነ ጽባሕ ንኸተስተማቕር ሎሚ ንጡፍ ስጉምትታት ውሰድ።