Bahar gelende tebigat oýanýar, diňe bir gülleýän gülleri däl, eýsem köp adam üçin polen allergiýasynyň möwsümleýin kynçylyklaryny hem getirýär. Diňe Hytaýda takmynan 200 million adam polen allergiýasyndan ejir çekýär. Allergiki keselleriň ýaýramagy ýokarlanýar we iň köp ýaýran hroniki keselleriň arasynda altynjy orunda durýar. Polen allergiýasynyň mehanizmlerine düşünmek we dolandyryş üçin subutnamalara esaslanýan strategiýalary kabul etmek gaty möhümdir.
Polen allergiýasynyň mehanizmi: Immun ulgamynyň aşa köp bolmagy
Polen allergiýasy, medisina taýdan möwsümleýin allergiki rinit ýa-da ot gyzzyrmasy diýlip atlandyrylýar, aşa immun garşylygy netijesinde ýüze çykýar. Zyýanly patogenlere garşy göreşmek üçin döredilen immun ulgamy, zyýansyz polenleri howp hökmünde ýalňyş kesgitleýär we goranyş reaksiýasyny döredýär.
1. Immunoglobuliniň roly (IgE)
Polen allergiki şahsyýetiň dem alyş ulgamyna girende, B öýjükleri Immunoglobulin E (IgE) atly belli bir antikor döredýär. Bu antikor esasan burun geçelgelerinde, gözlerde, howa ýollarynda we deride ýerleşýän mast öýjüklerine we basofillere baglydyr.
2. Gistamin goýberilmegi we allergiýa alamatlary
Soňky polen täsirinden soň, IgE antikorlary mast öýjüklerini we basofilleri gistamin we beýleki çişiriji araçylary goýberýär. Gistamin, gan damarlarynyň dilasiýasyna, mukusyň bölünip çykmagyna we howa ýollarynyň gysylmagyna sebäp bolup, asgyrmaga, burun dykylmagyna we rinoreýa sebäp bolup, allergiýa alamatlarynda esasy rol oýnaýar. Leýkotrienler we prostaglandinler ýaly beýleki araçylar alamatlary hasam güýçlendirýärler.
Genetika we daşky gurşaw faktorlary hem polen allergiýasyna ep-esli goşant goşýar. Allergiki ýagdaýlary (allergiki rinit, demgysma ýa-da ekzema ýaly) maşgala taryhy bolan adamlara has ýokary howp abanýar. Mundan başga-da, poleniň ýokary konsentrasiýasy, howanyň hapalanmagy we ýyly, gurak howa şertleri allergiki täsirleri güýçlendirip biler.
Polen allergiýasy barada umumy ýalňyş pikirler
Polen allergiýasy barada düşünişmezlik, simptomlary dolandyrmagyň nädogry bolmagyna sebäp bolup biler. Aşakda giňden ýaýran ýalňyş düşünjeler bar:
1alňyş düşünje 1: Polen allergiýasy diňe ýazda ýüze çykýar.
Hakykat: Dürli ösümlikler ýylyň dowamynda dürli wagtlarda polen çykarýarlar. Agaç polenleri ýazda, tomusda ot polenleri, güýzde haşal polenler agdyklyk edýär. Netijede, polen allergiýasy belli bir allergenine baglylykda ýylyň dowamynda dowam edip biler.
2alňyş düşünje 2: Içerde galmak polen allergiýasynyň öňüni alýar.
Hakykat: Polen açyk penjireler, gapylar we howa çalşygy ulgamlary arkaly ýapyk ýerlere aralaşyp biler. Şeýle hem, eşiklere, saçlara we öý haýwanlaryna ýapyşyp biler, bu bolsa içerde täsir edýär.
Hakykat: Polen allergiýasy adatça öz-özünden peselmeýär we wagtyň geçmegi bilen hasam erbetleşip biler. Degişli dolandyryş bolmasa, dowamly rinit, demgysma ýa-da beýleki kynçylyklara geçip bilerler.
4alňyş düşünje 4: Allergiýa dermanlary esassyz ulanylyp bilner.
Hakykat: Antihistaminikler we beýleki allergiki dermanlar lukmançylyk gözegçiliginde kabul edilmelidir. Nädogry ýa-da uzak wagtlap ulanmak ukusyzlyk we agzyň gury bolmagy ýaly ýaramaz täsirlere sebäp bolup biler.
Polen allergiýasynyň alamatlarynyň agyrlygy
Polen allergiýasynyň alamatlary intensiwlikde bolup, adatça ýumşak ýa-da ortaça agyr derejä bölünýär:
Ildumşak alamatlar: asgyrmak, burun dykylmagy, burun akmagy, burun çişmegi; bokurdagyň gyjyndyrylmagy, ýumşak üsgülewük; gyjyndyryjy we suwly gözler.
Orta we agyr alamatlar: Döşüň berkligi, kelleagyry; burun dykylmagy, dem almak kynlygy; dowamly üsgülewük, demgysma keseli.
Öňüni almak we bejermek strategiýalary
1. Öňüni alyş çäreleri
Daşky gurşawy çäklendiriň: Poleniň iň ýokary wagtynda, esasanam irden we agşam açyk howada hereketlerden gaça duruň.
Gorag enjamlaryny ulanyň: Poleniň aragatnaşygyny azaltmak üçin maskalar, äýnek we şlýapalar geýiň.
Içerdäki howanyň hilini saklaň: Penjireleri we gapylary ýapyk saklaň, howa arassalaýjylary ulanyň we öý ýüzlerini yzygiderli arassalaň.
Şahsy arassaçylyk bilen meşgullan: Elleri we ýüzleri ýuwuň, öýüň içinde poleniň geçirilmegini azaltmak üçin öýe gaýdanyňyzda eşik çalşyň.
2. Bejergi usullary
Ildumşak alamatlar üçin: Antihistaminikler, burun kortikosteroidleri we göz damjalary alamatlary ýeňilleşdirip biler.
Orta we agyr alamatlar üçin: Farmakologiki bejergiden başga-da, nebulizasiýa bejergisi zerur bolup biler. Agyr ýagdaýlarda derrew lukmançylyk kömegi talap edilýär.
Kompressor nebulizator bejergisiniň roly
Dowamly polen allergiýasy bolan adamlar üçin öýde ulanylýan nebulizatoryň bolmagy gaty peýdaly bolup biler. Kompressor nebulizatorlary suwuk dermanlary göni howa ýollaryna ýetýän inçe aerozolizirlenen bölejiklere öwürýär, bu allergiýa bilen baglanyşykly dem alyş alamatlaryny netijeli ýeňilleşdirýär.
“Joytech” -iň kompressor nebulizatorlary , 5µm-den kiçi duman bölejiklerini emele getirýär we dem alyş ýollarynda neşe serişdeleriniň täsirli saklanmagyny üpjün edýär. Mundan başga-da, “Joytech” çagalara bejergini berjaý etmegi höweslendirmek üçin özüne çekiji multfilm dizaýnlary bilen çagalara amatly nebulizatorlary hödürleýär.
Polen allergiýasy umumy, ýöne dolandyrylýan saglyk aladasydyr. Ylmy düşünişmek we dogry gatyşmak bilen alamatlara netijeli gözegçilik edip bolýar. Dogry öňüni alyş çärelerini durmuşa geçirmek we “Joytech” kompressor nebulizatorlary ýaly ygtybarly lukmançylyk enjamlaryny ulanmak bilen, adamlar allergiýa möwsümini has aňsatlyk bilen geçip bilerler. Ertir sagdyn, allergiýasyz lezzet almak üçin şu gün işjeň ädimler ätiň.
