Mɔgɔw bɛ u ka sɔgɔmada daminɛ cogo faamuya, o tɛ ɲɛnamaya kɛcogo laadilikan ye—o ye fɛn nafamaba ye tansiyɔn kɔlɔsili ni a furakɛli la . Sɔgɔmada tansiyɔn jiginni sɛbɛnnen don ka ɲɛ, wa ni mɔgɔw bɛ wuli yɔrɔnin kelen ka bɔ da la ka taa jɔli la, o bɛ se ka dusukun ni jolisiraw degun waati dɔɔni. Kɔlɔsili fɛɛrɛw labɛnbaga minnu bɛ walima minnu bɛ ladilikan di, olu bolo, o farikolo cogoyaw dɔnni nafa ka bon sumanikɛcogo tigitigiw ni baarakɛlaw bilasirali la.
Mun na sɔgɔmadafɛ delinankow nafa ka bon
Sunɔgɔ waati, dusukun tantanni bɛ sumaya ani joli siraw bɛ lafiya. Ni farikolo kununna, a bɛ wuli joona ka bɔ a ɲinini dɔgɔya cogo la ka taa joli-sira-funu baarakɛta la. Lamaga-lamagali barikamaw bɛ se ka kɛ sababu ye ka:
Tansiyɔn jiginni waati dɔɔnin kɔnɔ
Dimi walima kungolodimi
Tansiyɔn jiginni jɔcogo la baarakɛlaw la minnu ka gɛlɛn
Baliku minnu si bɛ san cɛmancɛ la, bana basigilen bɛ mɔgɔ minnu na i n’a fɔ tansiyɔn jiginni walima sukarodunbana, ani mɔgɔ minnu ka sunɔgɔ waati tɛ kelen ye, o jiginniw bɛ na ni faratiba ye farikolo ta fan fɛ. Nin numancɛ ninnu faamuyali bɛ dɛmɛ don walasa kɔlɔsili ka kɛ kɔrɔ ye ani kunnafonidilanw faamuyali bɛ se ka da a kan.
Jateminɛba minnu ka kan ka kɛ baarakɛlaw kuluw danfaralenw na
Baliku kɔrɔbaw ni bana basigilen banabagatɔw Jolisiraw ka wulicogo ni u yɛrɛmahɔrɔnya jaabiw bɛ dɔgɔya ni u si hakɛ walima u ka bana ye, o bɛ kɛ sababu ye ka jɔcogo caman cili dɔɔni dɔɔni, o nafa ka bon kosɛbɛ walasa ka sabati.
Baarakɛlaw minnu bɛ baara kɛ ɲɔgɔn fɛ walima sunɔgɔbaliya minnu tɛ sunɔgɔ tuma bɛɛ, ni o farala sɔgɔmada joona fɛ funteni degun kan, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka joli siraw gɛlɛya kojugu. Kununni kɛcogo dɔ bɛ dɔ bɔ degun na.
Cɛ minnu bɛ ni ɲɛgɛnɛsira haminankow ye Ni u ye sugunɛ lankolonya joona ani ka u hakili sigi, o bɛ dɔ bɔ vagus nerve (banakisɛfagalan) lawulili kojugu la, o bɛ dɔ bɔ ɲɛnamini walima farigan farati la ni u jɔlen don.
Baarakɛlaw minnu ka degun bɛ u la Ni u ye yeelen sɔrɔcogo ni lamaga nɔgɔman sɔrɔ u kununni kɔfɛ dɔɔni, o bɛ dusukunnataw ni farikolo ta fan fɛ baarakɛcogo bɛɛ dɛmɛ, o bɛ tansiyɔn kalanni sabatili sabati.
Lakununni fɛɛrɛ min bɛ taa ɲɛ
Fɛɛrɛ min labɛnna, min bɛ kɛ dɔɔni dɔɔni, o b’a to dusukun ni jolisiraw bɛ se ka ladamu cogo nɔgɔman na. Tuma caman na, baarakɛlaw bɛ nin ɲɔgɔndan in fɔ walasa ka sɔgɔmada sabatili ni sumanikɛcogo dannaya ɲuman sɔrɔ:
Aw bɛ aw kunu nka aw bɛ lafiɲɛ (≈miniti 2) Aw bɛ to ka aw da, ka ninakili caman kɛ dɔɔni dɔɔni kɔnɔbara la. O bɛ joli-sira-funu ni oksizɛni sɔrɔli baara nɔgɔya la.
Aw bɛ aw sumaya datugulanw jukɔrɔ (≈miniti 3) Aw bɛ aw bolokɔniw ni senw kɔrɔta ka u kɔrɔta, ka senkɔniw kɔrɔta dɔɔni dɔɔni. A bɛ joli bɔli sabati farikolo yɔrɔw la walasa ka jɔcogo caman Changer ka ɲɛ.
Ka sigi dɔɔni dɔɔni (≈miniti 3) Aw bɛ a biri kɛrɛ fɛ ka aw kɔkili kɛ ka aw yɛrɛ dɛmɛ ka aw sigilen to dilan da la. Aw bɛ aw jɔ dɔɔni walasa dusukun ni jolisiraw ka ladilanni ka kɛ.
Jiginni dɔɔni dɔɔni (≈miniti 2–3) Aw bɛ sen fila bɛɛ bila duguma, ka kɔlɔsili kɛ walasa ka sabati, o kɔ aw bɛ jɔ dɔɔni dɔɔni. Ni dimi bɛ mɔgɔ la, aw bɛ to ka sigi fo a ka ban.
A nɔfɛkow kɔlɔsili ni minɛnw dilanni na
Nin sɔgɔmadacogo ninnu dɔnni nafa ka bon kosɛbɛ ni aw bɛ so kɔnɔ tansiyɔn sumanikɛlanw kɔrɔ fɔ walima ni aw bɛ minɛnw ni baarakɛlaw ka laadilikanw dilan. Kununni kɛcogo dɔɔni dɔɔni bɛ se ka kɛ sababu ye ka kalan kɛ cogo basigilen na , ka kɛnɛyaso nafa ni baarakɛlaw ka dannaya fila bɛɛ ɲɛ.
