ئایا ئاستی ئۆکسجینی خوێنت ئاساییە؟

ئەوەی ئاستی ئۆکسجینی خوێنت نیشان دەدات

ئۆکسجینی خوێن پێوەرێکە بۆ ئەوەی خڕۆکە سوورەکانی خوێن چەند ئۆکسجین هەڵدەگرن. جەستەت لە نزیکەوە ڕێژەی ئۆکسجین لە خوێندا ڕێکدەخات. پاراستنی هاوسەنگییەکی وردی تێربوونی ئۆکسجین لە خوێنتدا زۆر گرنگە بۆ تەندروستی.

زۆربەی منداڵان و گەورەکان پێویست ناکات چاودێری ئاستی ئۆکسجینی خوێنیان بکەن. لە ڕاستیدا زۆرێک لە پزیشکان پشکنینی بۆ ناکەن مەگەر نیشانەکانی کێشەیەک دەرنەکەوێت، وەک هەناسە تەنگی یان ئازاری سنگ.

بەڵام ئەو کەسانەی کە حاڵەتی تەندروستی درێژخایەنیان هەیە زۆربەیان پێویستیان بە چاودێری ئاستی ئۆکسجینی خوێنیان هەیە. ئەمەش تەنگەنەفەسی و نەخۆشی دڵ و نەخۆشی درێژخایەنی ڕێگری سییەکان (COPD) دەگرێتەوە.

لەم حاڵەتانەدا، چاودێریکردنی ئاستی ئۆکسجینی خوێنت دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ دیاریکردنی ئەوەی کە ئایا چارەسەرەکان کاردەکەن، یان ئایا پێویستە ڕێکبخرێن.

چۆن ئاستی ئۆکسجینی خوێنت دەپێورێت

دەتوانرێت ئاستی ئۆکسجینی خوێنت بە دوو پشکنینی جیاواز بپێورێت: ١.

گازی خوێنی خوێنبەرەکان

پشکنینی گازی خوێنی خوێنبەرەکان (ABG) پشکنینی خوێنە. ئاستی ئۆکسجینی خوێنەکەت دەپێوێت. هەروەها دەتوانێت ئاستی گازەکانی تری ناو خوێنت دەستنیشان بکات، هەروەها pH (ئاستی ترش/بازا). ABG زۆر وردە، بەڵام داگیرکەرە.

بۆ وەرگرتنی پێوانەکردنی ABG، پزیشکەکەت خوێن لە خوێنبەرێکەوە وەردەگرێت نەک لە خوێنبەرێکەوە. بە پێچەوانەی خوێنبەرەکانەوە، خوێنبەرەکان پەپولەیەکیان هەیە کە هەستی پێدەکرێت. هەروەها خوێنی وەرگیراو لە خوێنبەرەکانەوە ئۆکسجینی تێدایە. خوێن لە دەمارەکانتدا نییە.

خوێنهێنەری ناو مەچەکت بەکاردێت چونکە بە ئاسانی هەستی پێدەکرێت بە بەراورد بە ئەوانی تر لە جەستەتدا.

مەچەک شوێنێکی هەستیارە، ئەمەش وا دەکات خوێن کێشان لەوێ ناڕەحەتتر بێت بە بەراورد بە خوێنبەرێکی نزیک ئەژنۆت. هەروەها خوێنبەرەکان قووڵترن لە خوێنبەرەکان، ئەمەش ناڕەحەتییەکە زیاتر دەکات.

ئۆکسیمێتەری پەستانی خوێن

ئە pulse oximeter  (pulse ox) ئامێرێکی ناداگیرکەرە کە بڕی ئۆکسجین لە خوێنتدا دەخەمڵێنێت. ئەو کارە دەکات بە ناردنی ڕووناکی ژێر سوور بۆ ناو موولوولەکانی پەنجە، پەنجەی قاچت، یان لوولەی گوێت. پاشان پێوانە دەکات کە چەندە ڕووناکی لە گازەکانەوە ڕەنگ دەداتەوە.

خوێندنەوەیەک ئاماژە بەوە دەکات کە لەسەدا چەندی خوێنەکەت تێر بووە، کە بە ئاستی SpO2 ناسراوە. ئەم تاقیکردنەوە پەنجەرەیەکی هەڵەی لەسەدا ٢ی هەیە. ئەمەش واتە خوێندنەوەکە ڕەنگە بە ڕێژەی لەسەدا ٢ زیاتر بێت یان کەمتر بێت لە ئاستی ڕاستەقینەی ئۆکسجینی خوێنت.

ئەم پشکنینە ڕەنگە کەمێک کەمتر ورد بێت، بەڵام زۆر ئاسانە بۆ پزیشکەکان ئەنجامی بدەن. بۆیە پزیشکەکان بۆ خوێندنەوەی خێرا پشتی پێدەبەستن.

لەبەر ئەوەی گایەکی پەلسی ناداگیرکەر نییە، دەتوانیت خۆت ئەم پشکنینە ئەنجام بدەیت. دەتوانیت ئامێری پەلسی ئۆکس لە زۆربەی فرۆشگاکان بکڕیت کە بەرهەمی پەیوەندیدار بە تەندروستی یان بە شێوەی ئۆنلاین هەڵدەگرن.