ނޮރޯވައިރަސް އިން ރައްކާތެރިވާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟

ނޮރޯވައިރަސް އިން ރައްކާތެރިވާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ ހެލްތްކެއާ ފެސިލިޓީތަކާއި، ނާރސިންގ ހޯމްތަކާއި، ކާބޯތަކެތީގެ ސިނާޢަތަށް ކިޔަން ޖެހޭ ގައިޑެއް

ނޮރޯވައިރަސް އަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފަތުރުވެރި ވައިރަހެއް ކަމަށާއި، މިއީ ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރެމުންދާތީ، ގިނަ ފަހަރަށް 'ވައިރަސްތަކުގެ ފެރާރީ' ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ ވައިރަހެކެވެ. އިން ބުނާ ގޮތުގައި ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި އަހަރަކު ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ) ގާތްގަނޑަކަށް 685 މިލިއަން މީހުންނަށް ނޯރޯވައިރަސް ޖެހޭއިރު، މިއީ ކާނާގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބަލިތަކުގެ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބެކެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ބަލި ފެތުރިފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާއިރު އެމެރިކާ، ޖަޕާން، އަދި އެހެނިހެން ސަރަހައްދުތަކުގައި ، މިދިޔަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތާ އަޅާބަލާއިރު ބަލިޖެހުމުގެ ނިސްބަތް ގާތްގަނޑަކަށް ދެގުނައަށް އިތުރުވެފައިވެއެވެ. ނާސިން ހޯމްތަކާއި ސްކޫލްތަކާއި ކްރޫޒް ޝިޕްތައް ވަނީ ޓްރާންސްމިޝަންގެ ހޮޓްސްޕޮޓްތަކަކަށް ވެފައެވެ.

ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ މުއައްސަސާތަކާއި، ނާރސިންގ ހޯމްތަކާއި، ސްކޫލްތަކާއި، އަދި ކާބޯތަކެތީގެ ސިނާޢަތަށް , ނޯރޯވައިރަސް ފެތުރުން ދެނެގަނެ، ރައްކާތެރިވުމުގެ ފައިދާހުރި ފިޔަވަޅުތައް ތަންފީޒުކުރުމަކީ އިންފެކްޝަންގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

އާންމު ވާހަކަތަކާއި ހަގީގަތްތައް

ދޮގު 1: ނޮރޯވައިރަސް އަކީ ހަމައެކަނި ކާނާ ވިހަވުމުގެ ވައްތަރެއް ހެއްޔެވެ؟

✅ ހަގީގަތް: ކާނާގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރިދާނެ ކަމުގައި ވިޔަސް، މީހެއްގެ މެދުގައި ކޮންޓެކްޓަކީ ވައިރަސް ފެތުރޭ އަސާސީ ގޮތެވެ.

• ކޮންޓެކްޓް ޓްރާންސްމިޝަން : ނޯރޯވައިރަސް ދޮރުފަތް، އަތްދަބަސް، އަދި ރިމޯޓް ކޮންޓްރޯލް ފަދަ ތަންތަނުގައި ހަފްތާތަކެއް ވަންދެން ދިރިހުރެވޭނެ ކަމަށާއި ، ވައިރަސްގެ ކުޑަ މިންވަރެއް ވެސް އިންފެކްޝަން ޖެހިދާނެ ކަމަށެވެ.

• ވައިގެ ތެރެއިން ފެތުރުމުގެ ނުރައްކާ : ބަލިޖެހިފައިވާ މީހަކު ހޮޑުލާއިރު ވައިރަސްގެ ޒައްރާތައް ވައިގެ ތެރެއަށް ވެއްޓި، ބަލިޖެހުމުގެ ނުރައްކާ އިތުރުވެއެވެ.

ލަފާ: ސިއްހީ ޚިދުމަތާއި އާންމު ތަންތަނުގައި ބޭނުންކޮށްގެން ހައި ޓަޗް ސަރަހައްދުތައް ގަވާއިދުން ޑިސްއިންފެކްޓް ކުރަންވާނެއެވެ . ކްލޮރިން އަށް ބިނާކޮށްފައިވާ ޑިސްއިންފެކްޓެންޓްސް ތަޣައްޔަރުވުން އެންމެ ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި

ނޯރޯވައިރަސް އިންފެކްޝަންގެ އަލާމާތްތައް

• އިންކިއުބޭޝަން މުއްދަތު ކުރު : އަލާމާތްތައް ފެނެއެވެ . 12-48 ގަޑިއިރު ފަހުން ބަލިޖެހުމަށްފަހު

• އާންމުކޮށް ފެންނަ އަލާމާތްތައް :

• ކުޑަކުދިން : ހޮޑުލުން ގިނައެވެ.

• ބޮޑެތި މީހުން : ބޭރަށްހިންގުން އަދި ބަނޑުގައި ރިއްސުމަކީ އޭގެ އަސާސީ އަލާމާތްތަކެވެ.

• އަނެއްބައި : ހުމުގެ އަސަރު ކުޑަވުމާއި، ފިނިހޫނުމިނާއި، ބޮލުގައި ރިހުން، މަސްތަކުގައި ރިހުން، އަދި ވަރުބަލިވުން.

• ހައި ރިސްކް ގްރޫޕްތަކަށް (ކުޑަކުދިން، މުސްކުޅިން، އަދި އިމިއުނޯ ކޮމްޕްރޮމައިޒްޑް ފަރުދުން) އަށް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ . ސީރިއަސް ޑީހައިޑްރޭޝަން , ހޮސްޕިޓަލުގައި ފަރުވާ ދޭންޖެހޭ އަދި ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ނުރައްކާ

ލަފާ: ހޮސްޕިޓަލްތަކާއި ނާރސިންގ ހޯމްތަކުގައި ބޭނުންކުރަންވާނެއެވެ . ހައި ޕްރެސިޝަން ޓެމްޕަރޭޗަރ މޮނިޓަރިންގ ޑިވައިސްތައް އަލާމާތްތައް ރަނގަޅަށް ދެނެގަނެ މެނޭޖްކުރުމަށްޓަކައި

2 ވަނަ ދޮގު: އަލާމާތްތައް ފިލައިގެން ދިއުމުން ވައިރަސް ދެން ފަތުރުވެރިއެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟

✅ ހަގީގަތް: ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފިލައިގެން ދިޔަ ފަހުން ވެސް ވައިރަސް އެއް މަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ފެތުރިދާނެ އެވެ.

• އާންމުކޮށް ސީރިއަސް އަލާމާތްތައް 2-3 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރަނގަޅުވާއިރު , ވައިރަސް ނަޖިހުގައި 3-4 ހަފްތާ ވަންދެން އުކާލެވިދާނެއެވެ.

• ސީޑީސީން ލަފާދެނީ މަދުވެގެން 48 ގަޑިއިރު މަސައްކަތުން ނުވަތަ ސްކޫލުން ގޭގައި މަޑުކުރުމަށާއި އަލާމާތްތައް ރަނގަޅުވުމަށްފަހު އަތުގެ ސާފުތާހިރުކަން ހަރުކަށިކޮށް ބެހެއްޓުމަށެވެ.

• ކާބޯތަކެތީގެ ސިނާއަތުގެ މަސައްކަތްތެރިން ވަންދެން ކާބޯތަކެތި ބެލެހެއްޓުމުން ދުރުހެލިވާން ޖެހެނީ ރަނގަޅުވުމަށްފަހު މަދުވެގެން އެއް ހަފްތާ ވައިރަލް ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށެވެ.

ނޮރޯވައިރަސް އިންފެކްޝަން އިން ރައްކާތެރިވާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟

✅ ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ތަންތަނާއި، ނާރސިންގ ހޯމްތަކާއި، ސްކޫލްތަކާއި، ކާބޯތަކެތީގެ ސިނާޢަތަށް ރައްކާތެރިވުމުގެ މުހިންމު ފިޔަވަޅުތައް:

1️⃣ އަތުގެ ސާފުތާހިރުކަން ރަނގަޅަށް ބެލެހެއްޓުން

• ސައިބޯނި + ދުވާ ފެނަކީ އެއްޗެކެވެ . މާ ފައިދާހުރި އަލްކޮހޯލް އެކުލެވޭ ހެންޑް ސެނިޓައިޒާތަކަށް ވުރެ

• ނޯރޯވައިރަސް އަކީ ބަނގުރާއަށް ދިފާޢުވާ އެއްޗެއް— މަދުވެގެން 20 ސިކުންތު ވަންދެން ސައިބޯނިން އަތް ދޮވެލާށެވެ.

2️⃣ ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުން

• ރޯ ކާނާ ތަޣައްޔަރުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު ކަމަށާއި ހާއްސަކޮށް ކަނޑުމަހުގެ ބާވަތްތައް މަދުވެގެން 63 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް (145 ޑިގްރީ ފެރެންހިޔާ) އަށް ކައްކަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ..

• ބަދިގެ ސާމާނާއި ސާމާނު ގަވާއިދުން މަތީ ފިނިހޫނުމިނުގައި ސްޓިރިލައިޒް ކުރުމަކީ ކްރޮސް ކޮންޓެމިނޭޝަން ހުއްޓުވުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ.

3️⃣ ތިމާވެށީގެ ޑިސްއިންފެކްޝަން ޕްރޮޓޮކޯލްތައް

• ކްލޮރިން އެކުލެވޭ ޑިސްއިންފެކްޓެންޓްސް (އެބަހީ، ބްލީޗް) އަކީ ވައިރަސް ނައްތާލުމުގައި ފައިދާހުރި އެއްޗެކެވެ.

• ގިނައިން އަތްލާ ތަންތަނުގައި (ދޮރުގެ ތަޅުދަނޑި، ފާޚާނާ، ކެފޭ) ކޮންމެ ދުވަހަކު ޑިސްއިންފެކްޓް ކުރަން ޖެހެއެވެ , ޚާއްޞަކޮށް ބަލިޖެހިފައިވާ މީހުން ތިބި ސަރަޙައްދުތަކުގައި.

4️⃣ ބަލިޖެހިފައިވާ މީހުންނާ ސީދާ ކޮންޓެކްޓްވުމުން ދުރުހެލިވުން

• ބޭނުންކުރުން . އަތްދަބަހާއި މާސްކް ބަލިމީހުންނަށް އަޅާލާއިރު

• ސާމާނު، ތުވާލި ނުވަތަ އަމިއްލަ ތަކެތި ހިއްސާކުރުމުން ދުރުހެލިވާށެވެ . ބަލިޖެހިފައިވާ މީހުންނާ

3 ވަނަ ދޮގު: ބަނގުރާ އެކުލެވޭ ހެންޑް ސެނިޓައިޒާތަކުން ނޮރޯވައިރަސް އިން ރައްކާތެރިވެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟

✅ ހަގީގަތް: ނޯރޯވައިރަސް އަކީ ބަނގުރާއަށް ދިފާޢުވާ އެއްޗަކަށް ވާއިރު، އެ ވައިރަސް ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި މަރާލެވޭނީ ހަމައެކަނި ބްލީޗް ނުވަތަ މަތީ ފިނިހޫނުމިނެއްގައެވެ.

• ކޮރޯނާވައިރަސްތަކާ ހިލާފަށް ނޯރޯވައިރަސް އަކީ ޕްރޮޓީން ލިޕިޑްގެ ބޭރު ކޮތަޅެއްގެ ހަރުކަށި ކަމުން ، އަލްކޮހޯލް އަށް ބިނާކޮށް އުފައްދާ ސެނިޓައިޒާތަކަށް ދިފާއުވާ އެއްޗެކެވެ.

• ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ހަމައެކަނި ކްލޮރިން ބްލީޗް ނުވަތަ 85 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް (185 ޑިގްރީ ފެރެންހިޔާ) އަށް ވުރެ މަތީ ފިނިހޫނުމިނެއްގަ އެވެ . ވައިރަސް ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ޑިއެކްޓިވޭޓް ކުރެވޭނީ

• ލަފާ: ސައިބޯނި އާއި ފެނުން އަތްދޮވުން . ބަނގުރާ އެކުލެވޭ ސެނިޓައިޒާތަކަށް ބަރޯސާވުމުގެ ބަދަލުގައި

ޓެމްޕަރޭޗަރ މޮނިޓަރިންގ: ނޯރޯވައިރަސް މެނޭޖްކުރުމުގެ މުހިންމު ބައެކެވެ

ނޯރޯވައިރަސް އިންފެކްޝަންތަކުގެ ސަބަބުން ހުމުގެ އަސަރު ފޯރާފާނެ ، ޚާއްޞަކޮށް ކުޑަކުދިންނާއި މުސްކުޅި ފަރުދުންނަށް , ޓެމްޕަރޭޗަރ މޮނިޓަރިންގ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ:

ޓެމްޕަރޭޗަރ ލެވެލް	ރެކޮމެންޑްޑް އެކްޝަން
37.3°C-38.0°C (ހުމުގެ އަސަރު ކުޑަ)	އަރާމުކޮށް، ހައިޑްރޭޓްކޮށް، އިލެކްޓްރޯލައިޓްތައް ފުރިހަމަކުރުން
≥38.5°C (ހޫނުގަދަވުން)	ހުމުގެ އަސަރު ކުޑަކުރާ ބޭސް ބޭނުންކޮށް، ހޫނު ކޮމްޕްރެސްތައް އުނގުޅާށެވެ
ދިގުދެމިގެންދާ ހޫނުގަދަވުން ނުވަތަ ވަރަށް ބޮޑަށް ފެން މަދުވުން	ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެނުމުން އަނގަ ހިކި، ކުޑަކަމުދާތަކެތި މަދުވުން، ނުވަތަ ވަރުބަލިވުން ޖެހެ އެވެ ވަގުތުން ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަން

ޖޮއިޓެކްގެ ހައި ޕްރެސިޝަން ޓެމްޕަރޭޗަރ މޮނިޓަރިންގ ސޮލިއުޝަން

ޖޮއިޓެކް ޑިޖިޓަލް ތަމަމީޓަރުތަކުގައި ޒަމާނީ ސެންސަރުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ފޯރުކޮށްދެއެވެ އަވަސް އަދި ޞައްޙަ ޓެމްޕަރޭޗަރ ރީޑިންގ , އިތުބާރުހުރި ހެލްތު މޮނިޓަރިންގ ކަށަވަރުކޮށްދިނުން :

• ހޮސްޕިޓަލްސް އެންޑް ނާރސިންގ ހޯމްސް : މާސް ޓެމްޕަރޭޗަރ ސްކްރީނިންގ އަށް ރަނގަޅަށް މަސައްކަތް ކުރުން.

• ސްކޫލްސް އެންޑް ޗައިލްޑްކެއާ ސެންޓަރސް : އަވަހަށް ދެނެގަނެ ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވުން.

• ގޭގައި ބޭނުންކުރުން : ފަސޭހަ އަދި ޞައްޙަ ގޮތެއްގައި ހުމުގެ މޮނިޓަރިންގ.

ނިންމުން: ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ރައްކާތެރިވުމަކީ ނޯރޯވައިރަސް ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ

ނޮރޯވައިރަސް ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރެމުންދާއިރު، ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެ އެވެ. ނަމަވެސް ރަނގަޅު ސާފުތާހިރުކަމުގެ ޕްރޮޓޮކޯލްތައް ގެންގުޅުމާއި، ޒަމާނީ ޓެމްޕަރޭޗަރ މޮނިޓަރިންގ ސޮލިއުޝަންތައް ބޭނުންކުރުމަކީ ، ޚާއްޞަކޮށް ފަދަ ނުރައްކާތެރި މާޙައުލުތަކުގައި އިންފެކްޝަންގެ ނުރައްކާ ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ ސިއްޙީ ޚިދުމަތްދޭ މުއައްސަސާތަކާއި، ނާރސިންގ ހޯމްތަކާއި، ސްކޫލްތަކާއި، ކާބޯތަކެތި އުފެއްދުމުގެ ވަސީލަތްތައް .

ޖޮއިޓެކް އަކީ ފޯރުކޮށްދިނުމާއި ޕްރޮފެޝަނަލް ގްރޭޑް ޓެމްޕަރޭޗަރ މޮނިޓަރިންގ ސޮލިއުޝަންސް ، އާންމު ސިއްހަތުގެ އިސްނެގުމަކަށް އެހީތެރިވުމާއި، ފަރުދުންނާއި މުޖުތަމަޢުތަކުގެ ހެޔޮ ދުޅަހެޔޮކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށް ވަޢުދުވެފައިވާ ކުންފުންޏެކެވެ.

ޖޮއިޓެކްގެ ހެލްތު މޮނިޓަރިން ސޮލިއުޝަންތަކާ ބެހޭ އިތުރު މައުލޫމާތު ހޯއްދެވުމަށް... www.sejoygroup.com ގައެވެ.