¿Imataq Trastorno de Deficiencia de Yodo (IDD) nisqa?
Trastorno de Deficiencia de Yodo (IDD) nisqaqa huk lliw qhali kay sasachakuykunamantam riman, kayqa unay pachakunapi mana suficiente yodo nisqawanmi. Yodoqa ancha allinmi hormona tiroidea ruwanapaq, cuerpopi yodo mana kaptinqa manam suficiente hormona tiroidea nisqataqa ruwayta atinchu, chaymi imaymana saludmanta sasachakuykunaman apawanchik.
Impacto kay Deficiencia de Yodo kaqmanta kay Salud Cardiovascular kaqpi chaymanta Yawarpa ñit’iynin
Yodo pisiyayqa indirectamente cardiovascular qhali kayta chanta yawar ñit’iyta ima afectanman kay tiroides ruwayninpi impaktunwan. Hormonas tiroideas nisqakunaqa ancha allinmi metabolismo nisqa kamachikuypi, chaypin kashan sonqoq ritmon, yawar ch’unchulkunaq ruwayninpas. Mayk’aqchus kay niveles de yodo mana allinchu kanku kay IDD kaqrayku, kay hormona tiroidea ruwayqa pisiyan, kaytaq kay hipotiroidismo kaqman apayta atinman. Kay desequilibrio kay tiroides ruwayninpi kay homeostasis cardiovascular kaqtaqa sasachanman, kaytaq yanapanman kay hipertensión wiñananpaq.Chayrayku, kay tiroides ruwayninpi t’uqyaykuna kay yodo pisiyasqanrayku yanapanman kay cardiovasculares sasachakuykunaman, kayhinata kay ritmos irregulares cardíacos kaqman chanta kay hipertensión kaqman ima.
Hipertensión huk hatun riesgo factor kan kay cardiovascular unquykunapaq, kay infartos kaqwan chanta kay ataque cerebral kaqwan ima. Kay poblaciones afectadas kaqpi kay IDD kaqwan, maypichus kay tiroides ruwayninqa mana allinchu kachkan, kay riesgo hipertensión kaqmanta aswan hatun kanman. Chayrayku, kay presión arterial qhawayqa ancha chaniyuqman tukun kay IDD kaqwan kaq runakunapi kay hipertensión kaqta usqhayllata riqsinankupaq chanta kamachinankupaq.
IDD nisqawan Hipertensión nisqawan Estrategias de Salud Integral nisqawan allichay
nispa
IDD kaqwan maqanakunapaq kallpachakuykunapiqa hipertensión qhawaypaq chanta kamachiypaq kamachiykuna kanan tiyan. Programas de salud kay IDD hark’ayta qhawaspaqa kay presión arterial qhawaykunata churankuman kay rutinario qhali kay qhawaykunamanta huknin hina. Chaymantapas, kay IDD, tiroides qhali kay chanta hipertensión kaqwan ima tinkusqankumanta riqsichiyqa sapa runaman atiyta qunman kay tiempollanpi hampichikuyta mask’anankupaq chanta aswan qhali kawsayta jap’inankupaq.
IDD nisqawan maqanakunapaq kallpachakuykuna
1993 watapi Consejo de Estado nisqap 'China 2000 IDD nisqap chinkachiy huñunakuynin' nisqamanta pacha, Chinapi hukllachasqa kallpachakuykuna IDD nisqamanta rimanapaqmi rurasqa karqan. 15 punchaw aymuray killapim sutichasqa karqa Nacional de Trastornos de Deficiencia de Yodo nisqa harkakuy punchaw hina, chaymi qawachin kallpanchakuykuna puririchkaqta, chaynapi runakunaman riqsichinankupaq hinaspa harkakuy ruwaykunata ruwanankupaq. Imaymana gobiernoq llank’ayninkuna, qhali kaymanta kamachiqkuna, industria asociacionkuna ima kuskachakuyqa ancha allinmi karqan yodo nisqawan yapanapaq programakuna ruwaypi, yodo kachi mikhuyta kallpachaypi, hinallataq llaqta runakunaman yachachiypi yodo nisqa allin kasqanmanta qhali kayta waqaychaypi.
Tukuchinapaq, IDD huk hatun riesgokunata qhali kaypaq churan, kay trastornos tiroideos kaqwan chanta kay complicaciones cardiovasculares kaqwan ima. Yodo yapaypi, llaqta yachachiypi ima, sapa kutilla kallpachakuywan, suyukunaqa yodo pisiyaypa impaktunta pisiyachiyta atinku, llapan runakunapa qhali kaynintapas allinchayta atinku.
