Bophelong bja rena bja letšatši le letšatši, re kgomega kudu ka kgatelelo ya madi ya balwetši ba kgatelelo ya madi goba bagolo. Ke ka sewelo re gopolago bothata bja kgatelelo ya madi bja basadi ba baimana re le sehlopha se se kgethegilego.
Normal fapaneng ya kgatelelo ya madi ka basali ba baimana
Mokgwa wa kgatelelo ya madi o magareng ga 90-140mmHg (12.0-18.7kPa) ya kgatelelo ya madi ya systolic (kgatelelo ya godimo) le 60-90mmHg (8.0-120kpa) ya kgatelelo ya madi ya diastolic (kgatelelo ya fase). Ka godimo ga tekanyo ye, e ka ba kgatelelo ya madi goba kgatelelo ya madi ya mollwane, gomme tlhokomelo e swanetše go lebišwa go go direga ga bolwetši bja kgatelelo ya madi bjo bo hlotšwego ke boimana; Ka tlase go feta tekanyo ye e ka bontšha kgatelelo ya madi, gomme go bohlokwa go matlafatša phepo.
Kgatelelo ya madi ya systolic e rekota go bala ge pelo e betha, mola kgatelelo ya madi ya diastolic e le go bala mo go ngwadilwego nakong ya 'go khutša' magareng ga go betha ga pelo gabedi, gantši go arogantšwe ka '/', go swana le 130/90.
Basadi ba baimana ba swanetše go tšea kgatelelo ya bona ya madi tlhahlobong ye nngwe le ye nngwe ya boimana. Ge go balwa ga kgatelelo ya madi go bontšha go se tlwaelege gomme go bile mo go sa tlwaelegago ka makga a mmalwa ka go latelana, tlhokomelo e swanetše go lebišwa. Ge e ba kgatelelo ya madi e feta 140/90 gabedi ka beke gomme e le e tlwaelegilego, ngaka e tla bona ge e ba go e-na le pre-eclampsia go ithekgile ka dipoelo tša go ela kgatelelo ya madi.
Gape go swanetše go lemogwa gore ka lebaka la mabaka a mmele, kgatelelo ya madi ya motho yo mongwe le yo mongwe e ka fapana, ka fao ga go nyakege gore o bapiše dipoelo tša diteko le ba bangwe. Ge feela ngaka e bolela gore dipoelo tša diteko ke tše di tlwaelegilego, go lekane.
Ke ka baka la’ng re swanetše go tšea kgatelelo ya madi nako le nako ge re dira tlhahlobo ya pele ga pelego?
E le gore go nolofatšwe kwešišo ya dingaka ya boemo bja mmele bja basadi ba baimana, kgatelelo ya madi e elwa nakong ya ditlhahlobo tša pele ga pelego, tšeo di ka hlaolago ka pela ge e ba basadi ba baimana ba e-na le bolwetši bja kgatelelo ya madi ya boimana goba kgatelelo ya madi.
Ka kakaretšo, kgatelelo ya madi yeo e lekantšwego ke bomme ba baimana dikgweding tše nne tše di fetilego e swana le pele ga boimana gomme e tla dirišwa ke dingaka e le kgatelelo ya madi ya motheo bakeng sa go bapetšwa le ditlhahlobo tša nakong e tlago. Ge e ba kgatelelo ya madi yeo e lekantšwego e se ka gare ga tekanyo e tlwaelegilego ka nako ye, go a kgonega gore go šetše go e-na le kgatelelo ya madi goba kgatelelo ya madi pele ga boimana.
Ka morago ga moo, bo-mma ba baimana ba tla hlahloba kgatelelo ya bona ya madi nako le nako ge ba dira tlhahlobo ya pele ga pelego, go sa šetšwe gore e ka gare ga tekanyo e tlwaelegilego. Ge kgatelelo ya madi e fetile kgatelelo ya madi ya motheo ka 20mm Hg, e tla laolwa bjalo ka kgatelelo ya madi ya boimana.
Ge e ba mma yo a imilego a e-na le dipalo tše pedi tše di latelanago tša kgatelelo ya madi ya 140/90 ka gare ga beke, gomme dipoelo tša go ela tša nakong e fetilego di bontšha tše di tlwaelegilego, gape e bontšha bothata gomme e nyaka go hlahlobja le kalafo ka nako.
Ge e ba bo-mma bao ba imilego ba e-ba le go opša ke hlogo, go gagamala ga sehuba goba go fokola mo gogolo mmeleng, go kaone go ya sepetlele sa kgaufsi go ela kgatelelo ya bona ya madi go e na le go leta go hlahlobja pele ga pelego.
Sehlogong sa rena se se latelago, re tla bolela ka: Baimana ba swanetše go dira’ng ge e ba kgatelelo ya bona ya madi e sa tsepama? Go dira eng ka kgatelelo ya madi go basadi ba baimana?
Joytech ya go hlaboša di-monitor tše difsa tše di hlamilwego tša kgatelelo ya madi di hlamilwe ka ditshenyegelo tše di phagamego. O tla tšea tekanyo ye e nepagetšego kudu ka sešupo sa go šišinya letsogo, sešupo sa go lokologana sa cuff gaešita le tekanyo ya gararo. A rena di-tensiometer tša madi e tla ba molekane yo mokaone wa tlhokomelo ya ka gae go wena.
