I-Monkeypox yisifo esingajwayelekile esibangelwa ukutheleleka ngegciwane lemonkeypox. I-Monkeypox virus ingeyohlobo lwe-orthopoxvirus ye-poxviridae. I-Orthopoxvirus ihlanganisa negciwane lengxibongo (elidala ingxibongo), igciwane le-cowpox (elisetshenziselwa ukugoma ingxibongo) kanye negciwane le-cowpox.
I-monkeypox yaqala ukutholakala ngo-1958, lapho izifo ezimbili ezinjenge-pox ziqubuka ezinkawuni eziphakanyiswe ucwaningo, ngakho zaqanjwa ngokuthi 'inkawu'. Ngo-1970, iDemocratic Republic of the Congo (DRC) yaqopha icala lokuqala lenkawu yomuntu ngesikhathi kuqedwa ngamandla ingxibongo. Kusukela ngaleso sikhathi, i-monkeypox ibikwe ngenani labantu kwamanye amazwe amaningana amaphakathi naseNtshonalanga Afrika: Cameroon, Central African Republic, C ô te d'Ivoire, Democratic Republic of the Congo, Gabon, Liberia, Nigeria, Republic of the Congo kanye neSierra Leone. Izifo eziningi zenzeka eDemocratic Republic of the Congo.
Amacala e-monkeypox yabantu avela ngaphandle kwase-Afrika futhi ahlobene nokuhamba kwamanye amazwe noma izilwane ezingenisiwe, okuhlanganisa namacala ase-United States, Israel, Singapore nase-United Kingdom.
Ivelaphi? inkawu?
Hhayi !
'Igama empeleni liyigama eliyiphutha kancane,' kusho u-Rimoin. Mhlawumbe kufanele ibizwe 'upokisi wamagundane'.
I-US Centers for Disease Control and Prevention ithe kuwebhusayithi yayo igama elithi 'monkeypox' livela ecaleni lokuqala elirekhodiwe lalesi sifo ngo-1958, lapho kuqubuka khona ukuqubuka kabili kwezinkawu ezigcinelwe ucwaningo.
Kodwa izinkawu akubona abathwali abakhulu. Kunalokho, leli gciwane lingase liqhubeke nokuba izingwejeje, ama-kangaroo, ama-dormouse, noma amanye amagundane.
I-monkeypox engokwemvelo ayikaziwa. Kodwa-ke, amagundane ase-Afrika kanye nezinkawu ezingezona abantu (njengezinkawu) zingase zithwale amagciwane futhi zithelele abantu.
Ngokungafani ne-covid-19, ethelelanayo kakhulu, i-monkeypox ngokuvamile akulula ukusabalala phakathi kwabantu.
Lapho abantu besondelene kakhulu, inkawu isakazeka ngamaconsi amakhulu okuphefumula; Ukuthintana ngqo nezilonda zesikhumba noma uketshezi lomzimba; Noma ngokungaqondile ngezingubo ezingcolile noma okokulala.
Iningi labantu abangenwe yi-monkeypox banomkhuhlane omncane njengezimpawu, njenge imfiva nobuhlungu beqolo, kanye nokuqubuka okunyamalala ngokuzenzakalelayo phakathi namasonto amabili kuya kwamane.
Ngokusho kweWorld Health Organisation, inani labantu ababulawa yimonkeypox lisuka ku-1% liye ku-10%..
Kungathathwa izinyathelo ezahlukahlukene ukuvikela ukutheleleka ngegciwane lemonkeypox :
1. Gwema ukuthintana nezilwane ezingase zibe naleli gciwane (kuhlanganise nezilwane ezigulayo noma ezitholwe zifile ezindaweni zenkawu).
2. Gwema ukuthintana nanoma iyiphi into ethinta izilwane ezigulayo, njengokulala.
3. Hlukanisa iziguli ezinegciwane kwabanye okungenzeka basengozini yokutheleleka.
4. Gcina ukuhlanzeka okuhle kwezandla ngemva kokuxhumana nezilwane noma abantu abanegciwane. Isibonelo, geza izandla zakho ngensipho namanzi noma usebenzise izibulali magciwane ezisekelwe etshwaleni.
5. Sebenzisa izinto zokuzivikela lapho unakekela iziguli.
Izibulala-magciwane ezivamile zasendlini zingabulala igciwane lemonkeypox.
Ngethemba ukuthi uyaqikelela kulokhu



