Monkeypox ke bolwetši bjo bo sa tlwaelegago bjo bo hlolwago ke tshwaetšo ya twatši ya monkeypox. Baerase ya monkeypox ke ya mohuta wa orthopoxvirus ya poxviridae. Orthopoxvirus e akaretša gape twatši ya sekobonyane (e hlolago sekobonyane), twatši ya sekobonyane (yeo e šomišwago go ente ya sekobonyane) le twatši ya sekobonyane.
Monkeypox e utolotšwe la mathomo ka 1958, ge malwetši a mabedi a go swana le pox a phulega ka ditšhweneng tšeo di godišeditšwego nyakišišo, ka fao e ile ya rewa leina la 'monkeypox'. Ka 1970, Democratic Republic of the Congo (DRC) e ile ya ngwala taba ya mathomo ya batho ba bolwetši bja ditšhwene nakong ya go fedišwa ka matla ga sekobonyane. Go tloga ka nako yeo, bolwetši bja ditšhwene bo begilwe ka baagi dinageng tše dingwe tše mmalwa tša bogareng le Bodikela bja Afrika: Cameroon, Repabliki ya Afrika Bogare, C ô te d’Ivoire, Repabliki ya Temokrasi ya Congo, Gabon, Liberia, Nigeria, Repabliki ya Congo le Sierra Leone. Bontši bja ditwatši di direga ka Democratic Republic of the Congo.
Ditiragalo tša monkeypox tša batho di direga ka ntle ga Afrika gomme di amana le maeto a boditšhabatšhaba goba diphoofolo tše di tšwago dinageng tša ka ntle, go akaretšwa ditiragalo tša United States, Israel, Singapore le United Kingdom.
E tšwa kae? kgabo?
Aowa !
'Leina le ge e le gabotse ke leina le le fošagetšego go se nene,' Rimoin o boletše. Mohlomongwe e swanetše go bitšwa 'rodent pox'.
Disenthara tša Taolo le Thibelo ya Malwetši tša Amerika di boletše wepsaeteng ya tšona gore leina 'monkeypox' le tšwa go taba ya mathomo ye e begilwego ya bolwetši bjo ka 1958, ge go be go na le go phulega gabedi ka palo ya ditšhwene tšeo di bolokilwego bakeng sa nyakišišo.
Eupša ditšhwene ga se tšona di rwalago tše dikgolo. Go e na le moo, twatši e ka phegelela go ditšhošane, di- kangaroo, di- dormouse goba digotlane tše dingwe.
Moamogedi wa tlhago wa monkeypox o sa dutše a sa tsebje. Le ge go le bjalo, digotlane tša Afrika le di-primate tšeo e sego batho (go swana le ditšhwene) di ka rwala dikokwana-hloko gomme tša fetetša batho.
Go fapana le covid-19, yeo e fetelago kudu, monkeypox gantši ga go bonolo go phatlalatšwa gare ga batho.
Ge batho ba kopana kgaufsi, bolwetši bja ditšhwene bo phatlalala ka marothodi a magolo a go hema; Go kgomagana thwii le dišo tša letlalo goba diela tša mmele; Goba ka tsela ye e sa lebanyego ka diaparo tše di šilafetšego goba malao.
Bontši bja batho bao ba fetetšwego ke monkeypox ba na le dika tše bonolo tša go swana le flu, go swana le phišo le bohloko bja mokokotlo, gotee le mašobana ao a nyamelelago ka go itiragalela mo dibekeng tše pedi go ya go tše nne.
Go ya ka Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo, karolo ya batho bao ba hwago ke bolwetši bja ditšhwene e tloga go 1% go ya go 10% ..
Magato a go fapafapana a ka tšewa go thibela tshwaetšo ya twatši ya seboko : .
1. Phema go kgomagana le diphoofolo tšeo di ka rwalago twatši ye (go akaretšwa diphoofolo tšeo di babjago goba tšeo di hwetšwago di hwile mafelong a bolwetši bja ditšhwene).
2. Phema go kopana le sedirišwa sefe goba sefe seo se kopanago le diphoofolo tše di babjago, go swana le malao.
3. Arola balwetši bao ba fetetšwego go ba bangwe bao ba ka bago kotsing ya go fetelwa.
4. Boloka bohlweki bjo bobotse bja diatla ka morago ga go kgomagana le diphoofolo goba batho bao ba fetetšwego. Ka mohlala, hlapa diatla tša gago ka sesepa le meetse goba o diriše dihlatswa diatla tšeo di dirilwego ka bjala.
5. Diriša didirišwa tša go itšhireletša ge o hlokomela balwetši.
Dibolaya twatši tša ka gae tše di tlwaelegilego di ka bolaya twatši ya seboko.
Tshepo o hlokomela mo go se
