Ka Lā Kaiapuni o ka Honua: Ka hopena i ke ola kino a me ka hanu

Ka Lā Kaiapuni o ka Honua: Ka hopena i ke ola kino a me ka hanu

ʻO ka World Environment Day, i hoʻolauleʻa ʻia i kēlā me kēia makahiki ma Iune 5, he mea hoʻomanaʻo koʻikoʻi i ke koʻikoʻi o ko mākou mau wahi kūlohelohe a me ka pono o ka hana hui e mālama ai. ʻOiai ʻo ka manaʻo nui o kēia lā ʻo ka hōʻike ʻana i nā pilikia kaiapuni a me ka hoʻoikaika ʻana i nā hana hoʻomau, he mea koʻikoʻi nō hoʻi ka hoʻomaopopo ʻana i ka pilina hohonu ma waena o ke olakino kaiapuni a me ke olakino kanaka, ʻo ia hoʻi ma ke ʻano o ka olakino cardiovascular a me ka hanu. Hoʻopili kēia ʻatikala i ke ʻano o ka hopena o ke kaiapuni i kēia mau ʻano o ke olakino a hōʻike i ke koʻikoʻi o ka nānā ʻana a me ka pale ʻana i ko mākou olakino ma ke ʻano o nā loli kaiapuni.

ʻO ka loulou ma waena o ke kaiapuni a me ke olakino

ʻO ke kaiapuni a mākou e noho nei he hopena pololei i ko mākou olakino. He mea nui ka ea maʻemaʻe, ka wai, a me ka lepo no ko mākou ola kino, ʻoiai ʻo ka haumia a me ka pōʻino o ke kaiapuni ke kumu nui o ke olakino. ʻO ka maikaʻi o ka ea a mākou e hanu ai, ka wai a mākou e inu ai, a me ka meaʻai a mākou e ʻai ai, ua hoʻopili ʻia e nā kūlana kaiapuni, e pili ana i kā mākou hana kino a me ke olakino holoʻokoʻa.

Hoʻohaumia ʻia e ka Ea a me ke ola hanu

ʻO ka hoʻohaumia ʻana i ka ea kekahi o nā mea hoʻoweliweli koʻikoʻi o ke olakino kaiapuni ma ka honua holoʻokoʻa. Hiki i nā mea haumia e like me ka particulate matter (PM), nitrogen dioxide (NO2), sulfur dioxide (SO2), a me ka ozone (O3) ke komo hohonu i loko o ka ʻōnaehana hanu, e hoʻoulu ai i nā hopena ʻino. Hoʻopili ʻia ka ʻike lōʻihi i kēia mau mea haumia i nā maʻi hanu mau e like me ka hānō, ka maʻi maʻi obstructive pulmonary maʻi (COPD), a me ka maʻi kanesa.

·  Asthma : Hiki i nā mea haumia ea ke hoʻoulu i ka hānō a hoʻonui i nā hōʻailona. Hiki i nā mea ʻāpana, ʻoi aku ka PM2.5, hiki ke hoʻonāukiuki i nā alaloa, e alakaʻi ai i ka mumū a me ke kiʻekiʻe o ka naʻau.

·  Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) : ʻO ka lōʻihi o ka loaʻa ʻana i nā mea haumia e like me ka uahi paka, ka hoʻokuʻu ʻana i ka ʻoihana, a me ka pau ʻana o ke kaʻa hiki ke hoʻoulu i ka mumū mau o nā alaloa, a hiki i COPD.

·  Ka maʻi maʻi ʻaʻai : ʻO kekahi mau mea haumia, e like me ka polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) i loaʻa i ka hoʻokuʻu ʻana i ke kaʻa, he carcinogenic a hiki ke hoʻonui i ka pilikia o ka maʻi kanesa.

ʻO ke ola kino a me nā kumu o ke kaiapuni

Hoʻopili nui ʻia ke olakino cardiovascular e nā kūlana kaiapuni. Ua hōʻike ʻia nā haʻawina ʻaʻole pili wale ka haumia o ka ea i ka māmā akā he hopena koʻikoʻi nō hoʻi ma ka puʻuwai a me nā kīʻaha koko.

·  Hoʻouka Puʻuwai a me nā ʻeha : Hiki i nā mea ʻala maikaʻi (PM2.5) ke komo i loko o ke kahe koko, e alakaʻi ana i ka mumū a me ke koʻikoʻi oxidative, ʻo ia ka precursors i nā hanana cardiovascular e like me ka puʻuwai a me ka hahau.

·  Ka maʻi kiʻekiʻe : Ua pili ka ʻike ʻana i ka haumia o ka ea me ke kahe koko kiʻekiʻe. Hiki i nā mea hoʻohaumia ke kumu i ka constriction o nā kīʻaha koko, e hoʻonui ai i ka hana ma ka puʻuwai a alakaʻi i ka hypertension.

·  Atherosclerosis : ʻO ka hoʻohaumia ʻana o ka ea e hoʻolalelale i ke kaʻina hana o ka atherosclerosis, ke kūkulu ʻana o ka plaque i loko o ke aʻa, hiki ke alakaʻi i ka maʻi ʻaʻaʻa coronary a me nā maʻi cardiovascular ʻē aʻe.

Ka Pono o ka Nana Ola

Hāʻawi ʻia i ka hopena koʻikoʻi o nā mea kaiapuni i ke olakino hanu a me ka maʻi cardiovascular, pono e hoʻomaka mua i ka nānā ʻana i ke olakino. Hiki i ka nānā mau a me nā kānana ke kōkua i ka ʻike ʻana i nā hōʻailona mua o ka maʻi a hoʻomaʻamaʻa i ka manawa kūpono.

·  Nānā Ola Ola : Hiki i nā ho'āʻo hana pulmonary (PFTs), e like me ka spirometry, ke nānā i ka hana o ka māmā a ʻike koke i nā kūlana e like me ka hānō a me COPD. ʻO ka nānā ʻana i ka maikaʻi o ka ea a me ka hōʻemi ʻana i nā mea haumia hiki ke kōkua i ka mālama ʻana i ke olakino hanu. Eia hou, ka nebulizers i ke olakino hanu ma o ka hāʻawi ʻana i ka lāʻau lapaʻau i ka māmā ma ke ʻano o ka noe maikaʻi, e hōʻoiaʻiʻo ana i ka wikiwiki a me ka hoʻomaha maikaʻi mai nā hōʻailona. He hana koʻikoʻi He mea maikaʻi loa ia no ka poʻe me ka hānō a me COPD, ʻoiai lākou e hoʻomaʻamaʻa i ka inhalation hohonu o ka lāʻau lapaʻau, hoʻomaikaʻi i ka hanu ʻana, a hoʻomaikaʻi i ka hana āpau.

·  Ka nānā 'ana i ke ola kino : mau ka nānā ʻana i ke koko , nā pae cholesterol, a me ka nānā ʻana i ka puʻuwai i ka pale ʻana a me ka mālama ʻana i nā maʻi cardiovascular. He mea koʻikoʻi ʻO ka ʻike ʻana i nā kumu kaiapuni a me ko lākou hopena hiki ke alakaʻi i nā koho ola e hoʻēmi i nā pilikia.

Lā Kaiapuni o ka Honua: He Kāhea i ka Hana

He kahua koʻikoʻi ka World Environment Day e hoʻonui i ka ʻike e pili ana i ka pilina pili ma waena o ke olakino a me ke olakino kanaka. He kāhea ia e hana i nā poʻe, nā kaiāulu, a me nā aupuni e hana i nā hana hoʻomau e pale ai i ko mākou honua a me ko mākou pono.

·  Ka Hana Hoʻokahi : E hoʻemi i nā hāʻawi pilikino i ka haumia ma o ka hoʻohana ʻana i nā kaʻa lehulehu, hoʻemi ʻana i ka ʻōpala, a me ke kākoʻo ʻana i nā huahana pili kaiaola.

·  Hoʻopili Kaiāulu : E komo i nā hana hoʻomaʻemaʻe kūloko, kanu lāʻau, a me nā hoʻolaha hoʻolaha e hoʻomaikaʻi i nā kūlana kaiapuni kūloko.

·  Kākoʻo Kūkākūkā : Kākoʻo i nā kulekele a me nā hoʻoponopono e manaʻo nei e hōʻemi i ka pollution, hoʻoikaika i ka ikehu hou, a pale i nā kumuwaiwai kūlohelohe.

Ka hopena

ʻO ka hoʻolauleʻa ʻana i ka World Environment Day ʻaʻole wale ia e pili ana i ka mahalo ʻana i ke ʻano akā ʻike pū kekahi i ka hopena hohonu o ko mākou kaiapuni i ko mākou olakino, ʻo ia hoʻi ko mākou hanu a me nā ʻōnaehana cardiovascular. Ma ka hoʻomaopopo ʻana i kēia pili ʻana a me ka hana ʻana i nā hana koʻikoʻi e nānā a pale i ko mākou olakino, hiki iā mākou ke hāʻawi i kahi honua olakino a me ka heluna kanaka olakino. E hoʻomanaʻo i kēia lā i ke koʻikoʻi o ka noho mau ʻana a me ka pono o ka hana hui e mālama i ko kākou wā e hiki mai ana.

Ma ka apo ʻana i ka ʻuhane o ka World Environment Day, hiki iā mākou ke hana i kahi honua maʻemaʻe a olakino no mākou iho a me nā hanauna e hiki mai ana.