Sigarɛtimin bɛ nɔba bila tansiyɔn jiginni na. Sigarɛti min kɔfɛ, tansiyɔn jiginni banabagatɔw dusukun tantanni bɛ bonya siɲɛ 5-20 ɲɔgɔn miniti kɔnɔ, ani tansiyɔn sistoliki fana bɛna bonya fo milimɛtiri 10-25 ɲɔgɔn. Sigarɛtimin kuntaalajan ni min ka gɛlɛn, o kɔrɔ ye ka sigarɛti 30-40 min tile kɔnɔ, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka joli sira misɛnniw sɔgɔsɔgɔ ka taa a fɛ.
Sigarɛtimin bɛ ye kɛrɛnkɛrɛnnenya la hadamadenw ka tansiyɔn na su fɛ, wa sigarɛtimin kuntaalajan bɛna dɔ fara tansiyɔn kan kosɛbɛ su fɛ. Tansiyɔn jiginni su fɛ, o bɛna kɛ sababu ye ka kɔnɔbara kiniyanfan fɛ, o la, sigarɛtimin tɛ nɔ bila tansiyɔn dɔrɔn na, nka a bɛ na ni dusukun gɛlɛyaw fana ye. Mun na sigarɛtimin bɛ tansiyɔn kɔrɔta? O bɛ kɛ barisa fɛn jugu caman bɛ sigarɛti la, i n’a fɔ nikotini. Nikotini bɛ se ka cɛmancɛ-nɛrɛ ni hinɛ-nɛrɛ lawuli, ani fana ka sugunɛbara lawuli ka katekolamini hakɛ caman bɔ, o bɛ se ka dusukun tantanni teliya, ka joli siraw gɛlɛya, ka tansiyɔn bonya.
Sɛgɛsɛgɛli min kɛra mɔgɔ 5000 ɲɔgɔn kan, minnu tugura u kɔ san 14,5 kɔnɔ, o y’a jira ko cɛmancɛkɔrɔbaw ni mɔgɔkɔrɔbaw minnu ye sigarɛti min kabini waati jan ani minnu ye sigarɛti min, olu ka tansiyɔn jiginni ka ca ni cɛmancɛ sigarɛtiminbaliw ni mɔgɔkɔrɔbaw ta ye siɲɛ 1,15 ani siɲɛ 1,08. Tiɲɛ don, o hakɛ tɛ caya kojugu, o la nin ɲinini in dalen b’a la ko sigarɛtimin ye faratiba ye tansiyɔn jiginni na.
Ka fara o kan, kunnafoniw fana bɛ yen minnu b’a jira ko tansiyɔn jiginni banabagatɔ minnu delila ka sigarɛti min, ka da tansiyɔn jiginni furaw tali dɔgɔyali kan, tansiyɔn jiginni furakɛli man nɔgɔn ka nafa wasa sɔrɔ, wa hali u ka kan ka dɔ fara a tata hakɛ kan.
A bɛ se ka ye ko sigarɛtimin bɛ nɔba bila tansiyɔn jiginni na.
O la, sigarɛtimin delina bɛ mɔgɔ minnu na kɛrɛnkɛrɛnnenya la tansiyɔn jiginni banabagatɔw la, a bɛ fɔ olu ma ko u ka o delina jugu in dabila waati kɔnɔ.
Ni aw hakili la ko sigarɛtimin tɛ kojugu kɛ aw ka kɛnɛya la, aw bɛ se ka aw ka tansiyɔn jateminɛ ni aw ka so kɔnɔ, aw bɛ tansiyɔn jateminɛnanw kɛ sigarɛtimin kɔfɛ walasa ka aw hakilina jira.
