Uñakipatanaka: 0 Qillqiri: Sitio Editor Uñt’ayawi: 2024-06-25 Uñstayata: Sityu
Kunjamtï jallupachan wali juntʼütapajj thaya jallu pachamp chʼalljjtayaski ukhajja, kunayman jan waltʼäwinakaw utji, ukat thayajj jan suytʼataw jukʼamp jiljjattaski. Juyphi pachamp chikt’atäkchisa, jallupachan thayax junt’u phaxsinakanx mä usuwa, ukat yaqhip pachax janiw uñjatäkiti. Aka uñstawix jisk’a wawanakan awk taykanakatakix juk’ampiw llakisi, kunatix jisk’a imill wawanakas jisk’a wawanakas juk’amp usunakaruw puripxi. Jallupachan thaya pachan kunjamäskis uk amuyañax ukat aski amtanakar phuqhañax jan walt’awinak jan utjañapatakix yanapt’aspawa.
Ukax Jallu pachan thaya pachan uñacht’awinakapawa
Juyphi pachan thaya thayanakax yaqha tama virus ukanakat juti, juyphi pachan thaya pachat sipanx. Enterovirus, ukax junt’u pachanx wali ch’amanchatawa, ukax nayrïr juchaniwa. Aka virus ukanakax juyphi pachan thaya usump uñtasit sintomanakaruw puriyaspa, ukanakax akanakawa:
1. Nasa ch’allt’aña jan ukax ch’amakt’ayaña: Nasal jan jaytjasir secreción ukax mä sintoma uñt’atawa.
2. Kunka usu: Kunka usuchjasiña jan ukax chhuxriñchjasiñax manq’antañax jan waliruw puriyaspa.
3. chhuxriñchjasiña: Waña jan ukax achuyir chhuxriñchjasiñax utjaskakispawa, walja kutiw arumanakax juk’amp jan walt’ayaspa.
4. Calentura: Llamp’u jan ukax mä juk’a calenturanakax utjaspawa, ukampis jilpachax mä juk’a pachatakikiwa.
5. Qariña: Taqini qarjaña ukat jan ch’amanïñax sapa kutiw quejasi.
Verano thaya usump atipjayasiña
Jallupachan thaya usunakax jan sinti jan walt’ayañapataki ukhamarak jan walt’ayañapatakix aka jark’aqasiñ amtanaka ukat qullañanak amuyt’añamawa:
1. Hidratación: Asegurar ingesta amplia líquida ukhamata hidratado ukhama qhiparañataki ukhamaraki yanapt’añataki jisk’a mucosidad, ukhamata jasakiwa jaqunukuñataki.
2. Q’umachasiña: Sapa kuti ampara jariqañataki ukhamaraki ampara ch’amakt’ayañataki ch’amanchañawa, ukhamata virus ukanaka jani jilxatañapataki.
3. Janiwa akatjamat temperatura mayjt’ayañakiti: Janiwa sinti temperatura mayjt’ayañakiti, sañäni, aire acondicionado ukata anqan junt’u pacharu saraña.
4. K’umara manq’aña: Mä suma manq’aña manq’añawa vitaminanakani ukhamaraki minerales ukanakampi, ukhamata sistema inmunológico ukaru yanapt’añataki.
5. Samart’aña: Suma samart’añaxa wali wakiskiriwa waliptañataki ukhamaraki cuerpon jark’aqasiñanakapa ch’amañchañataki.
Wawanakaru uñjaña ukhamaraki uñjaña
Wawanakax ukhamarak jisk’a wawanakax jallupachan thaya pachanx wali sum uñjañaw wakisi, kunatix sistema inmunológico ukax jilxattaskiw. Awk taykanakax wali amuyumpiw uñjapxañapa ukat jank’akiw jisk’a wawanakapar uñjapxañapa ukat uñjañatakis ch’amachasipxañapa.
Wawanakan Verano thaya uñt’aña
Nayratpach uñt’añax wali askiwa, ukhamat suma apnaqañataki. Uñakipt’añatakix chimpunakax akhamawa:
1. Jiltawi ch’axwaña jan ukaxa irritabilidad.
2. Manq’añanaka mayjt’ayaña jan ukaxa manq’aña munaña jisk’achaña.
3. Ch’ama ikiña.
4. Jach’a thaya jilxatayaña (calentura).
5. Ch’uxu usu jan ukax nasal congestion.
Mä Usut Wawar uñjaña
1. Pediatra ukar jiskt’asiñama: Mä wawax usuntañap uñacht’ayaspa ukhax qullirin iwxt’awip thaqhañamawa.
2. Wawaruxa umampi phuqt’ayaña: Sapa kutiwa chuchu leche, fórmula jan ukaxa uma (jilïwiparjama) churaña.
3. Suma chuymanïña: Humidificador de niebla thaya apnaqañawa, ukhamata jani sinti ch’axwañataki ukhamaraki wawaxa suma, thaya chiqana utjañapataki.
4. Succión Llamp’u: Jeringa de bulbo jan ukaxa aspirador nasal ukampiwa nasal pasajes ukanaka q’umachaña.
.
Tukuyawi
Juyphi pachan thaya thayanakax juk’amp llamp’u chuymanïkchisa, sapa uru jakawiruw jan walt’ayaspa, juk’ampis jisk’a wawanakan familianakatakix. Kunjams utji uk amuyasa ukat jark’aqasiñ amtanakar phuqhasa, awki taykanakax uka usunakax juk’amp jisk’achasispawa, ukat sinti jan walt’ayaspawa. Suma uñjañasa ukat uñjañasa, wawanakax jankʼakiw waliptapxaspa ukat sumakiw qullasipxaspa, ukhamatwa taqinix juntʼu, inti jalsu urunakan sum kusisipxaspa.
COVID-19 qhipatxa, jichhax jilpach utankirinakax kunayman yänakampi phuqt’atapxiwa kunaymana kasta termómetros , ukanakampi termómetros de contacto ukatxa jan contacto ukanaka . Uta termómetro confiable ukaniñax wali wakiskiriwa, ukhamat temperatura uñakipañataki.
Jumax mä juk’amp suma lurañaw wakisi cuerpon temperaturap uñjiri k’umara jakañataki.
contenido ukax ch’usawa!