سەرمای هاوینە: گەشتکردن بە بەریەککەوتنی گەرما و وەرزی باراناوی

لەگەڵ بەریەککەوتنی گەرمای سووتێنەری هاوین لەگەڵ وەرزی بارانبارینی شێدار، کۆمەڵێک تەحەدای ناوازە سەرهەڵدەدەن، لەنێویاندا زیادبوونی چاوەڕواننەکراوی سەرما. لە کاتێکدا کە بە شێوەیەکی گشتی پەیوەندی بە زستانەوە هەیە، بەڵام سەرمای هاوینە نەخۆشییەکی باو و زۆرجار چاوپۆشی لێدەکرێت لە مانگە گەرمەکاندا. ئەم دیاردەیە بە تایبەتی بۆ دایک و باوکانی منداڵی بچووک جێگەی نیگەرانییە، چونکە کۆرپە و منداڵانی ساوا زیاتر تووشی نەخۆشی دەبن. تێگەیشتن لە تایبەتمەندییەکانی سەرمای هاوینە و جێبەجێکردنی ڕێوشوێنی کاریگەر دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە کەمکردنەوەی کاریگەرییەکانیان.

تایبەتمەندییەکانی سەرمای هاوینە

هەڵامەتی هاوینە بەهۆی کۆمەڵە ڤایرۆسێکی جیاوازەوە دروست دەبێت بە بەراورد بە هەڵامەتی زستان. ڤایرۆسەکانی ڕیخۆڵە کە لە کەشوهەوای گەرمدا گەشە دەکەن، تاوانباری سەرەکین. ئەم ڤایرۆسانە دەتوانن ببنە هۆی نیشانەکانی هاوشێوەی هەڵامەتەکانی زستان، لەوانە:

1- ئاوڕژانی لووت یان گیرانی لووت: دەردانی بەردەوامی لووت نیشانەیەکی باو و ئاساییە.

2. قورگ ئێشە: ئازار یان خورانی قوڕگ دەبێتە هۆی ناڕەحەتی قووتدان.

3- کۆکە: کۆکەی وشک یان بەرهەمدار دەتوانێت بەردەوام بێت، زۆرجار لە شەودا خراپتر دەبێت.

4. تا: ڕەنگە تایەکی سوک بۆ مامناوەند ڕووبدات، بەڵام بەزۆری تەمەنی کورتە.

5. ماندوێتی: ماندوێتی گشتی و کەمی وزە گلەیی زۆرە.

ڕووبەڕووبوونەوەی سەرمای هاوینە

بۆ کەمکردنەوەی مەترسی و کاریگەری سەرمابوونی هاوینە، ئەم ڕێکار و چارەسەرانەی خوارەوەی خۆپارێزی لەبەرچاو بگرن:

1- ئاودان: دڵنیابە لە وەرگرتنی شلەی زۆر بۆ ئەوەی بە شێداری بمێنێتەوە و یارمەتی بەڵغەمی تەنک بدات، ئەمەش وادەکات دەرکردنی ئاسانتر بێت.

2. پاک و خاوێنی: هاندانی زوو زوو دەستشۆردن و بەکارهێنانی پاککەرەوەی دەست بۆ کەمکردنەوەی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکان.

3. دوور بکەوەرەوە لە گۆڕانی کتوپڕی پلەی گەرمی: کەمکردنەوەی بەرکەوتن بە گۆڕانی توندی پلەی گەرمی، وەک گواستنەوە لە ژینگەیەکی تەندروستیەوە بۆ گەرمای دەرەوە.

4. خۆراکی تەندروست: پاراستنی خۆراکی هاوسەنگ کە دەوڵەمەندە بە ڤیتامین و کانزاکان بۆ پاڵپشتی سیستەمی بەرگری لەش.

5- پشوودان: پشوودانی پێویست بۆ چاکبوونەوە و بەهێزکردنی بەرگری لەش زۆر گرنگە.

چاودێری و چاودێریکردنی کۆرپە

کۆرپە و منداڵە بچووکەکان پێویستیان بە گرنگیدانێکی تایبەت هەیە لە کاتی سەرمابوونی هاویندا بەهۆی گەشەسەندنی سیستەمی بەرگری لەشیان. پێویستە دایک و باوک وریا و چالاک بن لە چاودێریکردن و چاودێریکردنی منداڵە بچووکەکانیان.

دیاریکردنی هەڵامەتی هاوینە لە کۆرپەدا

دۆزینەوەی پێشوەختە کلیلی بەڕێوەبردنی کاریگەرە. چاودێری نیشانەکانی وەک:

1. زیادبوونی جەنجاڵی یان توڕەبوون.

2. گۆڕان لە شێوازی خۆراکدان یان کەمبوونەوەی ئارەزووی خواردن.

3. سەختی خەوتن.

4. بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لەش (تا).

5. کۆکە یان گیرانی لووت.

چاودێریکردنی منداڵێکی نەخۆش

1. ڕاوێژ بە پزیشکی منداڵان: هەمیشە داوای ڕاوێژی پزیشکی پسپۆڕ بکە ئەگەر منداڵێک نیشانەکانی نەخۆشی دەرکەوت.

2. منداڵەکە بە شێدار بهێڵەرەوە: شیری دایک، شیری شیری دایک، یان ئاو (ئەگەر گونجاو بێت لەگەڵ تەمەندا) زۆرجار پێشکەشی منداڵەکە بکە.

3. پاراستنی ئاسوودەیی: شێدارکەرەوەی تەمێکی فێنک بەکاربهێنە بۆ کەمکردنەوەی قەرەباڵغی و دڵنیابوون لەوەی منداڵەکە لە ژینگەیەکی ئاسوودە و فێنکدایە.

4. مژینی نەرم: بۆ پاککردنەوەی ڕێڕەوی لووت، سرنجێکی گڵۆپ یان ئاسپیراتۆری لووت بەکاربهێنە.

5. چاودێری پلەی گەرمی: بە بەردەوامی پلەی گەرمی منداڵەکە بپشکنە و دەرمانی کەمکردنەوەی تا بەکاربهێنە ئەگەر لەلایەن پزیشکی چاودێری تەندروستیەوە پێشنیاری کرد.

ئەنجام

سەرمای هاوین، لەکاتێکدا زۆرجار لە هاوتاکانی زستانە سووکترە، بەڵام هێشتا دەتوانێت ژیانی ڕۆژانە تێکبدات، بەتایبەتی بۆ ئەو خێزانانەی کە منداڵی بچووکیان هەیە. بە تێگەیشتن لە تایبەتمەندییەکان و جێبەجێکردنی ڕێکارەکانی خۆپارێزی، دایک و باوک دەتوانن ڕوودان و توندی ئەم نەخۆشیانە کەم بکەنەوە. چاودێری و چاودێریکردنی دروست دەتوانێت دڵنیابێت لەوەی کە کۆرپەکان بە خێرایی و ئاسوودەیی چاک دەبنەوە، ئەمەش ڕێگە بە هەمووان دەدات چێژ لە ڕۆژە گەرم و خۆرگیرەکانی هاوین بە تەواوی وەربگرن.

دوای کۆڤید-١٩، ئێستا زۆربەی ماڵەکان بە... جۆرە جیاوازەکانی گەرمیپێوەر , لەوانە گەرمییپێوەرەکانی بەرکەوتن و بێ بەرکەوتن . هەبوونی گەرمییپێوەرێکی متمانەپێکراو لە ماڵەوە زۆر گرنگە بۆ چاودێریکردنی پلەی گەرمی کاریگەر.

تۆ شایەنی شتێکی باشتریت چاودێری پلەی گەرمی جەستە بۆ ژیانی تەندروستت.