Uñakipatanaka: 0 Qillqiri: Sitio Editor Uñt’ayaña pacha: 2024-11-12 Uñstayata: Sityu
Kunawsatix k’umaräñ tuqit parlktan ukhax jiwasan métricas claves ukanakas uñt’añax wali wakiskiriwa. Wila masinakax cardiovasculares k’umaräñapatakix nayrïr uñacht’äwinakat maynïriwa. Mä jiskt’awix wali uñt’atawa, wilan presión 95/65 mmHg ukan uñakipañax normalti janicha. Uka tuqit sum yatxatañäni.
Mä uñakipaña 95/65 mmHg ukaxa uñacht’ayiwa mä presión sistólica (pata jakhu) 95 mmHg ukhamaraki mä presión diastólica (uraqi jakhu) 65 mmHg. Aka ullart’awix sumakiw normal ukar jaqukipata, ukax sañ muniw janiw presión alta (hipertensión) ukhamarak presión baja (hipotensión) ukham uñt’ayatakiti.
Wilax wilax wila ch’akhanakan pirqanakapar ch’allt’i. Ukax kunayman tuqinakatw ch’amanchasi, estado emocional, dieta ukat temperatura mayjt’awinaka. Wilax naturalmente mayjtʼkchixa, kʼumaräki uka jaqin liytʼatapax normalakïñapawa.
Jilïri jaqinakatakixa, k’umara sistólico ukaxa 90 ukatxa 139 mmHg ukhamawa, ukatxa k’umara diastólico ukaxa 60 ukatxa 89 mmHg ukhamawa. Mä uñakipaña 95/65 mmHg ukaxa wali sumawa aka valores ukanakaru. Presión sistólica ukaxa 140 mmHg ukharu purispa, jan ukaxa diastólica ukaxa 90 mmHg ukharu purispa ukhaxa, hipertensión uñacht’ayaspawa. Maysa tuqitxa, 90/60 mmHg ukjat juk’ampi uñakipañanakax hipotensión ukham uñt’atarakiwa.
Joytech ukanx nayraqatw k’umaräñ tuqit yatiyatäñamatak yanapt’apxta. Hipertensión sat usump usuntat jaqinakatakixa, khitinakatix cigarro pitañ yatipki, alcohol umañ yatipki, likʼïpki jan ukax familiapan wilapan presión alta usunïpki ukanakatakixa, sapa kuti uñjañasa ukat uñakiptʼasiñas wali wakiskiriwa. Nayratpach uñt’añax hipertensión ukar apnaqañax juk’amp askiwa.
Uñakipañax wali wakiskiriwa, ukampis jark’aqasiñax ukhamarakiw wali wakiskiri. Mä suma manqʼa manqʼañasa, jukʼa saltʼañasa ukat likʼïñasa, cigarro pitañasa ukat sinti alcohol umañasa, ukat sapa kuti ejercicio lurañasa, hipertensión sat jan waltʼäwit wal jiskʼachaspa ukat taqpach kʼumaräñapatakiw yanaptʼistaspa.
Joytech ukax k’umaraptañ uñjañ yänakampi, jiwasan... confiables monitores de presión arterial s, jiwasax jumanakar yanapt’añ amtapxta, juk’amp suma k’umaräñ thakhinjam sarañataki.
Wila masinakaman jakhüwinakap amuyañax wali wakiskiriwa, ukhamat k’umara jakasiñataki. Joytech ukax aka wakiskir k’umar jakañ thakhinx jumanakan masimäpan.