Ge mekgwa ya bophelo e dutše e tšwela pele, kgatelelo ya madi e thomile go ata ka mo go oketšegago. Kua China, ka godimo ga 30% ya batho ba mengwaga ye 35 le go feta ba na le kgatelelo ya godimo ya madi. Batho ba bagolo ba nywaga ya magareng le ba bagolo, batho bao ba nonnego kudu le bao ba nago le histori ya lapa ya bolwetši bja pelo le methapo ba kotsing e kgolo. Kgatelelo ya madi e tswalanywa kudu le arteriosclerosis. Taolo e swanetšego ya kgatelelo ya madi le go tsena ditaba gare ka pela di ka thuša go fokotša kotsi ye, tša tlaleletša bophelong bjo bobotse bja pelo le methapo ka kakaretšo.
Kgokagano Magareng ga Kgatelelo ya Madi le Arteriosclerosis
Kgatelelo ya madi ke selo se segolo seo se bakago tšwelopele ya arteriosclerosis. Kgateletšo e phagamego ya madi ka mo go phegelelago e bea kgateletšego e tšwelago pele methapong ya madi, e lebiša go senyegeng ga methapo, go kgoboketšwa ga diphaphathi le go thatafala ga ditšhika, e lego seo se ka senyago go šoma ga pelo.
Tshenyo ya Methapo: Kgatelelo ya madi e sa folego e fokodiša endothelium, e baka go kotofala ga maboto a ditšhika le go oketša go hlaselega gabonolo ga go kgoboketšwa ga diphaphathi.
Go Bopega ga Plaque le go Tshesafala ga Methapo: Ge nako e dutše e e-ya, dipeeletšo tša di- plaque di thibela go elela ga madi, e lego seo se oketšago kotsi ya mathata a pelo le methapo.
Ditlamorago tša Tlhokomelo: Go thibana ga ditšhika ka nako e telele go ka lebiša maemong a šoro a bjalo ka bolwetši bja pelo le go hwa lehlakore. Dinyakišišo di bontšha gore:
69% ya batho bao ba itemogelago tlhaselo ya bona ya mathomo ya pelo ba na le kgatelelo ya madi.
77% ya balwetši ba go hwa lehlakore ka lekga la mathomo ba na le kgatelelo ya godimo ya madi.
74% ya balwetši ba go palelwa ga pelo ya congestive ba na le kgatelelo ya madi.
Go Lemoga Maswao le Dika tša Pele
Kgatelelo ya madi gantši e dula e se na dika go fihlela e lebiša ditabeng tše bohlokwa tša pelo le methapo. Lega go le bjalo, arteriosclerosis e ka tšweletša dika tše di fapanego ge e dutše e tšwela pele.
Dika tša Pele tša Kgatelelo ya Madi:
Hlogo: Go opša ke hlogo mesong, kudu-kudu ka morago ga hlogo, go ka bontšha kgateletšo e phagamego ya ka gare ga hlogo.
Pelo: Go gagamala ga sehuba nakong ya go itapiša mmeleng go ka bontšha go fokotšega ga kabo ya madi pelong.
Ditho: Phapano ya kgatelelo ya madi ya systolic ya go feta 15 mmHg magareng ga matsogo e ka šišinya go thibana ga mothapo wa ka fase ga clavian.
Dika tše di Tlwaelegilego tša Arteriosclerosis (Organ Ischemia):
Pelo: Bohloko bjo bo phegelelago bja sehuba bjo bo tšeago metsotso e fetago e 15 bo ka bontšha ischemia ya myocardial.
Bjoko: Mathata a go bolela gatee-tee goba go tšhošwa ke ditho e ka ba dika tša mathomo tša go hwa lehlakore.
Maoto: Bohloko bjo bogolo bja namane ka morago ga go sepela bo ka šišinya bolwetši bja ditšhika tša pheriferale.
Dika tše dingwe tša arteriosclerosis di akaretša go betha ga pelo, go hema ka go hlaelela, go fokola ga tlhaologanyo le go tšhošwa. Ditiragalo tše šoro di ka lebiša ditlhaselong tša pelo, go hwa lehlakore goba mathata a ditšhika tša ka thoko.
Megato ya Thibelo Kgahlanong le Arteriosclerosis
Dijo tše di Leka-lekanego: Go fokotša go ja sodium le go oketša go ja dienywa tše di humilego ka tlhale, merogo le mabele a feletšego go ka thekga tekanyo e tlwaelegilego ya kgatelelo ya madi.
Go Itšhidulla ka Mehla: Go itšhidulla ka tekanyo e lekanetšego go thuša tabeng ya go laola boima bja mmele, go godiša go šoma ga pelo le methapo le go fokotša kotsi ya kgatelelo ya madi.
Phema go Kgoga gomme o Lekanyetše Bjala: Motšoko le go nwa bjala ka mo go feteletšego di tlaleletša tshenyegong ya methapo gomme di phagamiša kotsi ya kgatelelo ya madi le go thibana ga ditšhika.
Bohlokwa bja go Hlokomela Kgateletšo ya Madi ka Mehla
Go hlokomela kgatelelo ya madi mo go sa fetogego go bohlokwa bakeng sa taolo e šomago ya kgatelelo ya madi. Dinako tša bohlokwa go tekanyo kgatelelo ya madi e akaretša:
Mesong: Iri e tee ka morago ga go tsoga, ka morago ga go dula ka setu metsotso ye mehlano, go hwetša dipalo tše di tsepamego.
Mantšiboa: Pele o e-nwa dihlare, phema go ela gatee-tee ka morago ga dijo goba go itšhidulla.
Netefatšo ya Tlhokomelo: E netefaditšwe ka fase ga EU MDR, ka dika tše di kgethilwego tšeo di dumeletšwego ke Mokgatlo wa Yuropa wa Kgatelelo ya Madi (ESH).
Kgokagano ya Bohlale: E nyalantšha le di-smartphone ka Bluetooth goba Wi-Fi, e kgontšha go hlokomela maphelo a kgole.
Batho ka bomong ba nang le kgatelelo ya madi ba ka itemogela botšofadi bja methapo ya mengwaga ye 10-15 go feta mengwaga ya bona ya tatelano ya ditiragalo. Go hlaolwa ka pela ga batho bao ba lego kotsing e kgolo le taolo ya tša maphelo yeo e hlamilwego ka motho ka noši go ka thuša go diegiša tšwelopele ya arteriosclerosis. Go diriša didirišwa tša go hlokomela kgatelelo ya madi tšeo di tiišeditšwego ka tša kalafo ke mogato wa motheo tlhokomelong e mafolofolo ya pelo le methapo.
