Uñakipatanaka: 0 Qillqiri: Sitio Editor Uñt’ayawi: 2025-06-03 Uñstayata: Sityu
Gripe tuqit lupʼktan ukhaxa, juyphi pachan thaya phaxsinakampiw uñtʼayastanxa. Ukampirus gripe de verano ukax chiqpach ukhamarak jisk’achat jan walt’awiwa. Jach’a thaya, aire acondicionado juk’ampi apnaqaña, ukhamaraki juk’ampi jaqinakaru sarnaqaña, taqi ukanakawa virus ukanaka junt’u phaxsinakanxa jilxatañatakixa yanapt’i.
K’umara jakasiñataki yanapt’añatakix akax mä aski guia ukaw gripe verano ukar uñt’añataki ukhamarak jark’aqañataki.
Walja factores estacionales ukanakaw cuerporux juk’amp infecciones virales ukanakarux jallupachanx puriyi:
Uta manqhan jan suma ventilación — Jist’antat chiqanakan aire acondicionado ukax jaya pacha apnaqañax virus ukarux uta manqhanx katuntaspawa.
Temperatura mayjt’awinaka — Sapa kuti mayjt’awinakaxa junt’u anqan pachampi ukhamaraki thaya uta manqhana pachanakampixa sistema inmunológico ukarux jan ch’amanchaspawa.
Jiltawi tantachawinaka ukhamaraki viajes — Eventos sociales, vacaciones, ukhamaraki transporte público ukanakaxa transmisión uka jan walt’awiruwa puriyi.
Jan k’umara pacha saräwinaka — Thaya umañanak sinti umañaxa, jan sapa kuti ikiñasa, ukat jan equilibrado manq’añanakas naturales defensas ukarux jisk’achaspawa.
| Aspecto | Gripe de Verano Ukaxa | mä juk’a ch’amañchatawa |
|---|---|---|
| Qalltañataki | Akatjamata | Jukʼat jukʼatwa |
| Achhiju | Jilapachax jach’a (>38,5°C) . | Rara jan ukax llamp’u |
| Janchi tuqit sintomanaka | Markachirinaka qarjaña, p’iqi usu, ch’akha usu | Llamp’u jan ukax jan utjki uka |
| Respiratorio tuqita | Tos, kunka usu | Estornudo, t’ijt’aña/nasa ch’amakt’ayaña |
| Kuttayasiña | 7 urunaka jan ukaxa juk’ampi | Jilapachaxa 3–5 urunakawa |
Iwxt’awi: Verano junt’u pachax nayrïr sintomanakaruw imt’aspa. Jan walin uñjasisma ukhajja, temperaturam sum uñjañamawa.
Suma q’uma sarnaqaña – Amparanakaxa sapa kutiwa jabonampi jariqasiña 20 segundos ukjama. Laka ch’uqt’aña kunapachatixa chhuxriñchjasiña jan ukaxa chhuxriñchjasiña.
Ventilación de tu espacio – Ventanas jist’arañawa sapa kuti ukhamata suma thaya mantañapataki, ukhamaraki aire acondicionado apnaqaña.
Jani jaqini, jist’antata chiqanakaru – Wakisispa ukhaxa, mä mascara uchasiñawa jach’a jan walt’awinaka uta manqhana.
K’umara jakaña – Suma ikiña, suma manq’aña, ukhamaraki sapa kuti janchi tuqita ch’amanchaña, ukhamata inmunidad ch’amanchañataki.
Vacunación – Gripe ukar sapa mara vacunación ukax mä suma thakhiw qhiparaski, jan walt’awinak jisk’achañataki.
Nayratpach qullirir thaqhañamawa – Tiempoparu uñt’ayañasa ukat qullañasa, sintomanakax juk’a pachakiw utjaspa ukat sinti jan walt’ayaspawa.
Nayra pacha uñt’añataki ukhamaraki sapa uru k’umara jakaña apnaqañataki yanapt’añatakixa, amuyt’añawa apnaqaña:
Termómetro digital – Chiqapa ukhamaraki pachaparu temperatura uñakipañataki.
Oxímetro de pulso – Wilan oxígeno uñakipañataki yanapt’i, juk’ampirusa respiratorio ukan sintomanakapax utjki ukhaxa.
Wila presión uñakipiri – Wali wakiskiriwa sapa mayniru condiciones crónicas ukani jan ukaxa jilïri jaqinakataki vulnerables a estrés cardiovascular.
Purificador de aire – Uta manqhana thaya suma uñjañatakixa filtración de partículas aéreas ukanakampi.
Suministros de sanitizar – Alcohol ukamp amparamp lurat desinfectantes ukat desinfectantes superficiales ukanakax virus ukanakax jan sinti jilxatañapatakiw yanapt’i.
Gripe de verano ukax jark’aqasispawa, k’umaräñ tuqit jan jaytjasis sarnaqasa ukat sum amuyt’asa. Sapa uru saräwinakar mayjt’ayasa ukat uñjañatakis wakiskir herramientas ukanakamp apnaqasa, jan usuntañax juk’ampiw utjaspa ukat k’umara, jan llakisiñampiw verano urun kusist’asma.