Ni an miirila mura la, an ka teli k’a ni nɛnɛ kalow fara ɲɔgɔn kan. Nka, samiyɛ mura ye bagabagali yɛrɛyɛrɛ ye ani min tɛ jate fɛn ye. Funteniba, fiɲɛdilan baara caya, ani sigidamɔgɔw ka baara kɛli ka caya, o bɛɛ bɛ kɛ sababu ye ka banakisɛw jɛnsɛn kalo funtenimanw na.
Walasa ka aw dɛmɛ ka to kɛnɛya la, gafe ɲɛnama dɔ filɛ nin ye samiyɛ mura dɔnni n’a kunbɛnni kan.
Mun de bɛ kɛ sababu ye ka samiyɛ mura jɛnsɛnni kɛ?
Waati ko damadɔ bɛ farikolo kɛ banakisɛw ka teli ka sɔrɔ samiyɛ waati:
Fiɲɛbɔbaliya so kɔnɔ — Ni aw bɛ fiɲɛdilan kɛ ka mɛn yɔrɔ datugulenw na, o bɛ se ka banakisɛw minɛ so kɔnɔ.
Funteni jiginni — Ni mɔgɔw bɛ to ka wuli kɛnɛma waati funteni ni so kɔnɔna nɛnɛma cɛ, o bɛ se ka farikolo tangalanw fanga dɔgɔya.
Lajɛw ni taamaw caya — Sosiyete ka ko kɛtaw, lafiɲɛbɔw, ani foroba bolifɛnw bɛ banakisɛfagalanw farati bonya.
Waati delinanko minnu man ɲi — Minfɛn nɛnɛma minnu ka ca kojugu, sunɔgɔbaliya, ani dumuni balanbaliya bɛ se ka i ka farikolo tangacogo dɔgɔya.
Samiya grippe ni farigan
Aspect
Samiya Grippe
Mura min bɛ kɛ ka caya
A daminɛ
Ka bali
Dɔɔni dɔɔni
Farigan
A ka ca a la, a ka ca (>38,5°C) .
A man teli walima a man nɔgɔn
Farikolo taamasiɲɛw
Sɛgɛn taamasiɲɛ, kungolodimi, farikolodimi
A ka nɔgɔn walima a tɛ yen
Ninakiliko siratigɛ la
Sɔgɔsɔgɔ, dawolodimi
Sɔgɔsɔgɔninjɛ, nugu bɛ bɔ/ka sɔgɔsɔgɔ
Kɛnɛyali
Tile 7 walima ka tɛmɛ o kan
A ka ca a la tile 3–5
Ladilikan: Samiya funteni bɛ se ka bana taamasiɲɛ fɔlɔw datugu. Aw bɛ aw ka funteni kɔlɔsi kosɛbɛ ni aw fari tɛ a la.
Samiya mura kunbɛncogo
Aw bɛ saniya ɲuman dege – Aw bɛ aw tɛgɛw ko tuma bɛɛ ni safinɛ ye fo sekɔndi 20 ni kɔ. Aw bɛ aw da datugu ni aw bɛ sɔgɔsɔgɔ walima ni aw bɛ sɔgɔsɔgɔ.
Aw bɛ fiɲɛ bila aw ka yɔrɔ la – Aw bɛ finɛtiriw da tuma ni tuma walasa fiɲɛ ɲuman ka don, hali ni aw bɛ baara kɛ ni fiɲɛbɔlan ye.
Aw bɛ aw yɛrɛ tanga yɔrɔw ma minnu falen don mɔgɔw la, yɔrɔ minnu datugulen don – Ni a mago bɛ a la, aw bɛ masike don so kɔnɔ yɔrɔw la, faratiba bɛ minnu na.
Aw bɛ ɲɛnamaya kɛcogo ɲuman mara – Aw bɛ aw jija ka sunɔgɔ ka ɲɛ, ka balo dafalen sɔrɔ, ani ka farikoloɲɛnajɛ kɛ tuma bɛɛ walasa ka farikolo tangacogo barika bonya.
Aw bɛ boloci kɛ – San o san mura boloci tora fɛɛrɛ ɲumanw dɔ ye walasa ka farati dɔgɔya.
Aw bɛ taa dɔgɔtɔrɔso la joona – Ni aw ye bana sɛgɛsɛgɛ ani ka furakɛli kɛ waati bɛnnen na, o bɛ se ka bana taamasiɲɛw kuntaala ni u juguya surunya.
Kɛnɛya kɔlɔsili minɛn minnu bɛ ladilikan di
Walasa ka dɛmɛ don ka a dɔn joona ani ka kɛnɛya sabati don o don, aw bɛ a lajɛ ka baara kɛ ni ninnu ye:
Pulse oximeter – A bɛ dɛmɛ ka oksizɛni hakɛ kɔlɔsi joli la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la ni ninakili taamasiɲɛw bɛ a la.
Tansiyɔn jateminɛnan – A nafa ka bon mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ ma minnu ka bana basigilenw bɛ u la walima mɔgɔkɔrɔbaw minnu ka teli ka dusukun ni jolisiraw degun sɔrɔ.
Fiɲɛ saniyalan – A bɛ so kɔnɔ fiɲɛ hakɛ ɲɛ ni a bɛ fiɲɛ kɔnɔfɛnw sama.
Saniyalifɛnw – Bololabaarakɛminɛnw ni dɔlɔminnanw ni dugukolo sanfɛla banakisɛfagalanw bɛ dɛmɛ ka banakisɛw jɛnsɛnni dɔgɔya.
Samiya mura bɛ se ka kunbɛn ni kɛnɛyako jateminɛni kɛcogo basigilen ye ani ni hakilijagabɔ ɲuman ye. Ni aw ye don o don delinakow ladilan ani ka baara kɛ ni kɔlɔsilikɛminɛn bɛnnenw ye, aw bɛ se ka dɔ bɔ aw ka banakisɛ sɔrɔli la ani ka samiyɛ kɛnɛman diyabɔ, hami tɛ min na.
