विमानतळार तपासणी केल्यार कोरोनाचो प्रसार कित्याक थांबचो ना | विज्ञान

इंडोनेशियांतल्या आचेह बेसर हांगाच्या सुलतान इस्कंदर मुडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या आगमन टर्मिनलाचेर 27 जानेवारीक वैजकी अधिकारी एका प्रवाशाक जोराचीं लक्षणां स्कॅन करता.

फाटल्या 2 म्हयने तुमी आंतरराष्ट्रीय प्रवास केला जाल्यार तुमकां तांचो सामना जाला आसूं येता: भलायकी अधिकारी थोड्या वेळा खातीर थर्मोमीटर बंदूक तुमच्या कपलाक दाखोवन वा तुमी वतना पळयतना खोंकली वा स्वास घेवपाक त्रास जावपाचीं लक्षणां तपासतात. कोवीड-19 व्हायरल रोगाची लागण जावंक शकता अशा हवाई प्रवाशांचेर आता आनी भायर सरपी जायते देश आतां पळयतात; कांय जाणांक प्रवाशांनी भलायकी घोशणापत्रां भरचीं पडटात. (कांय जाणांनी हालींच प्रकोपाच्या हॉट स्पॉटांत आशिल्ल्यांचेर फकत बंदी वा क्वारंटायन करपाकय).

भायर सरपाची आनी प्रवेशाची तपासणी खात्री करपा सारकी दिसूं येता, पूण हेर दुयेंसांचो अणभव पळयल्यार तपासणी करप्यांक संसर्गजन्य प्रवाशांचो सोद घेवप सामकें क्वचितच दिसून येता. फकत फाटल्या सप्तकांत उपरांत कोवीड 19 पॉझिटिव्ह आयिल्ले आठ प्रवासी इटलींतल्यान शांघाय पावले आनी विमानतळाच्या स्क्रिनरां कडेन लक्ष नासतना पास जाले, देखीक. आनी स्क्रीनरांक केन्ना केन्नाय हो केस मेळ्ळो जाल्यार लेगीत ताचो प्रकोपाच्या प्रक्रियेचेर चडसो परिणाम जायना.

'निमाणें प्रवाशांनी संसर्ग पकडपाचो हेतू आशिल्ले उपाय फकत थळाव्या महामारीक कळाव करतले आनी तिका आडावचे नात,' अशें हांग्कांग विद्यापिठाचो रोगजंतूशास्त्रज्ञ बेन कावलिंग सांगता. ताचो परिणाम किमान आसलो तरी सरकार कारवाय करता हें दाखोवपा खातीर चड करून स्क्रीनिंग सुरू करतात अशें तो आनी हेर म्हणटात.

तरी लेगीत ताचे फायदे जावंक शकतात अशें संशोधक म्हणटात. विमानांत बसचे पयलीं प्रवाशांचें मुल्यांकन आनी प्रस्न विचारप-बाह्य तपासणी-कांय दुयेंत वा व्हायरसाचो संपर्क आयिल्ल्यांक प्रवास करपाक आडावंक शकता. गंतव्य विमानतळार पावतकच केल्ली प्रवेश तपासणी ही संपर्काची म्हायती एकठांय करपाची संद आसूं येता जी विमानांतल्यान संसर्ग पातळ्ळी अशें दिसलें जाल्यार उपेगी पडटा आनी प्रवाशांनी दुयेंत पडल्यार कितें करचें हाचेर मार्गदर्शन दिवपाची संद आसूं येता.

फकत ह्याच सप्तकांत कोरोना व्हायरसाच्या प्रतिसादाक फुडाकार घेवपी अमेरिकेचो उपाध्यक्ष माईक पेन्स हाणें इटली आनी दक्षिण कोरिया सावन अमेरिकेक वचपी थेट विमानांतल्यान '100% स्क्रीनिंग' अशें उतर दिलें. काल फकत 143 नवे दुयेंती मेळिल्ले चीन 'महामारी ग्रस्त आशिल्ल्या संबंदीत प्रदेशां कडेन भायर सरपाची आनी प्रवेशाची तपासणी सुरू करपा खातीर आंतरराष्ट्रीय पांवड्यार सहकार्य करतले,' अशें चीनाच्या राष्ट्रीय इमिग्रेशन प्रशासनांतले अधिकारी लियू हैताओ हांणी 1 मार्चाक बीजिंगांत जाल्ले पत्रकार परिशदेंत सांगलें अशें राज्य प्रसारक सीसीटीव्हीन सांगलें.

संवसारभर तपासणेंत आतां मेरेन कितले कोवीड दुयेंती सांपडल्यात तें स्पश्ट ना. भलायकी तपासणेंत अपेस आयिल्ल्यान उण्यांत उण्या एका न्यूझीलंडकाराक चीनांतल्या वुहानांतल्यान रिकामी करपाच्या विमानांत बसपाक आडायिल्ल्याची म्हायती न्यूझीलंड हेराल्डान दिल्या. अमेरिकेन फाटल्या 14 दिसां भितर चीनांत आशिल्ल्या अमेरिकेच्या नागरिकांची, कायम रावपी लोकांची आनी तांच्या कुटुंबांची एंट्री स्क्रीनिंग 2 फेब्रुवारीक 11 विमानतळांचेर सुरू केली. (त्या काळा भितर चीनांत आशिल्ल्या हेर कोणाकूय देशांत प्रवेश मेळूंक शकना.) २३ फेब्रुवारी मेरेन ४६,०१६ विमान प्रवाशांची तपासणी जाल्ली; फकत एकल्याची चांचणी पॉझिटिव्ह आयली आनी ताका उपचारा खातीर वेगळो केलो अशें अमेरिकेच्या रोग नियंत्रण आनी प्रतिबंध केंद्राच्या (सीडीसी) 24 फेब्रुवारीच्या अहवालांत म्हणलां. ताका लागून स्पश्टपणान अमेरिकेंत कोरोना पातळपाक थांबूंक ना, आयज सकाळीं मेरेन 99 दुयेंती मेळ्ळ्यात अशें सीडीसीन सांगलां, आनी जपानांतल्या योकोहामा हांगाच्या वुहान आनी डायमंड प्रिन्सेस क्रूझ जहाजांतल्यान परतून आयिल्ल्या लोकां मदीं आनीक 49 दुयेंती मेळ्ळ्यात.

संसर्ग जाल्ल्या लोकांक जाळांतल्यान सरकपाक जायते मार्ग आसात. थर्मल स्कॅनर आनी हातांत धरपाचे थर्मोमीटर परिपूर्ण नात. सगळ्यांत व्हडलो उणाव म्हळ्यार ते कातीचें तापमान मेजतात, जें जोराच्या मुखेल मेट्रीक आशिल्ल्या कोर कुडीच्या तापमानापरस चड वा उणें आसूं येता. ह्या उपकरणांक लागून खोटे पॉझिटिव्ह तशेंच खोटे नेगेटिव्ह तयार जातात अशें युरोपीय संघटनेच्या भलायकी कार्यावळीन सांगलां. (स्कॅनरांनी जोर आयिल्ल्याचें ध्वज दिल्ले प्रवासी सादारणपणान दुय्यम तपासणींतल्यान वतात, जंय तोंडांतल्यान, कानांतल्यान वा बगलांतल्यान उश्णतायमापक वापरून मनशाचें तापमान पुष्टी करतात.)

तशेंच प्रवाशांनी जोर दवरपी वखदां घेवंक शकतात वा तांचीं लक्षणां आनी खंय गेल्ल्या विशीं फट उलोवंक शकतात. सगळ्यांत म्हत्वाचें म्हणल्यार, अजूनय उब्या टप्प्यांत आशिल्ले संसर्ग जाल्ले लोक-म्हळ्यार तांकां लक्षणां नात-बऱ्याचदां चुकतात. कोवीड-19 खातीर तो काळ 2 ते 14 दिसां मदीं खंयचोय आसूं येता.

इटलींतल्या बर्गामो हांगाच्या रेस्टॉरंटांतले सगळे कर्मचारी आशिल्ले आठ चीनी नागरिक 27 आनी 29 फेब्रुवारीक शांघाय पुडोंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळार पावले उपरांत चीनांत नुस्तें खेळिल्ल्या विमानतळ तपासणीच्या अपेसाची एक नाटकीय देख, थळाव्या माध्यमांतल्यान तपशीलवार म्हायती आनी शांघायचे शिमेचेर आशिल्ल्या झेजियांग प्रांतांतल्या लिशुई शाराच्या भलायकी आनी कुटुंब नियोजन समितीन केल्ल्या संक्षिप्त घोशणां प्रमाण.

पुडोंगांत जानेवारीच्या निमाणे सावन 'नॉनकंटॅक्ट थर्मल इमेजिंग' वापरून येवपी सगळ्या प्रवाशांचें जोर स्कॅन करपाचें धोरण आसा; तशेंच प्रवाशांनी पावतकच भलायकी स्थितीची म्हायती दिवची पडटा. आठ रेस्टॉरंट कामगारांतल्या खंयच्याय कामगारांक लक्षणां आशिल्लीं काय ना, वा तांणी तो अहवाल कसो हाताळ्ळो हें स्पश्ट ना. पूण चार्टर्ड गाडयो घेवन तांच्या मूळ गांवांतल्या लिशुईक गेले उपरांत तातूंतलो एक प्रवासी दुयेंत पडलो; तिची 1 मार्चाक कोवीड-19 निर्माण करपी व्हायरस सार्स-कोव्ह-2 पॉझिटिव्ह आयली. दुसऱ्या दिसा उरिल्ल्या सात जाणांचीय चांचणी पॉझिटिव्ह आयली. झेजियांग प्रांतांत 1 सप्तकांत तांकां पयलेच खेपे दुयेंती मेळ्ळे.

निमाणें प्रवाशांनी संसर्ग पकडपाचो हेतू आशिल्ले उपाय फकत थळाव्या महामारीक कळाव करतले आनी तिका आडावचे नात.

फाटल्या अणभवांतल्यानय व्हडलोसो आत्मविस्वास निर्माण जायना. इंटरनॅशनल जर्नल ऑफ एनवायरनमेंटल रिसर्च अँड पब्लिक हेल्थ ह्या दिसाळ्यांत 2019 वर्सा केल्ल्या नियाळांत संशोधकांनी फाटल्या 15 वर्सांत उजवाडाक आयिल्ल्या संसर्गजन्य रोगांची तपासणी करपा विशींच्या 114 शास्त्रीय पेपर आनी अहवालांचो बारीकसाणेन अभ्यास केलो. चडसो डेटा इबोला ह्या गंभीर व्हायरस दुयेंसाचेर आसा, जाचो उब्या काळ 2 दीस ते 3 सप्तकां मदीं खंयच्याय सुवातेर आसता. ऑगस्ट २०१४ ते जानेवारी २०१६ ह्या काळांत गिनी, लायबेरिया आनी सिएरा लिओनांतल्या विमानांत बसचे पयलीं तपासणी केल्ल्या तीन लाख प्रवाशांतल्यान एकूय इबोला दुयेंती मेळूंक ना अशें ह्या पुनरावलोकनांत दिसून आयलां, ह्या सगळ्यांनी व्हड इबोला महामारी आशिल्ली. पूण संसर्ग जाल्ल्या चार प्रवाशांनी अजून लक्षणां दिसूंक नाशिल्ल्यान एक्झिट स्क्रीनिंगांतल्यान सरकून गेले.

तरी लेगीत, अप्रभावीत देशांची राखण करपा खातीर उपाय काडटात हें दाखोवन भायर सरपाची तपासणी केल्ल्यान चड खर प्रवास निर्बंधांक तोंड दिवपाक मदत जाल्ली आसूं येता अशें थेसाली विद्यापिठाचे क्रिस्टोस हाजीक्रिस्टोडू आनी वरवारा मौचटूरी आनी ताच्या वांगड्यांनी बरयल्ल्या ह्या पेपरांत म्हणलां. तांकां एग्जिट स्क्रीनिंगाची सामना करपाची आशिल्ली हें जाणून इबोलाचो संपर्क आयिल्ल्या कांय लोकांकय प्रवास करपाचो यत्न करपाक लेगीत आडखळ जाल्ली आसूं येता.

भोंवडेच्या दुसऱ्या तोंकाक स्क्रीनिंग करपाचें कितें? तैवान, सिंगापूर, ऑस्ट्रेलिया, कॅनडा ह्या सगळ्यांनी 2002-03 वर्साच्या प्रकोपांत कोवीड-19 सारकेच आनी कोरोना व्हायरसाक लागूनय जावपी गंभीर तीव्र श्वसन सिंड्रोम (SARS) खातीर प्रवेश तपासणी चालीक लायली; कोणेंच खंयच्याच दुयेंतीक आडावंक ना. पूण तपासणी सुरू जातकच हो रोग चड करून आळाबंदा हाडलो आनी सार्साची सुरवात जावची न्हय म्हूण उशीर जालो: चारय देशांनी वा प्रदेशांनी पयलींच दुयेंती आशिल्ले. 2014-16 इबोला महामारीच्या काळांत पांच देशांनी येवपी प्रवाशांनी लक्षणां आनी दुयेंतींक संभाव्य संपर्कांत येवपा विशीं विचारलें आनी जोर येवपाची तपासणी केली. तांकां एकूय केस मेळूंक ना. पूण दोन संसर्गजन्य, लक्षणां नाशिल्ले प्रवासी एंट्री स्क्रीनिंगांतल्यान सरकून गेले, एक अमेरिकेंत आनी एक युनायटेड किंगडमांत.

चीन आनी जपान हांणी 2009 वर्सा एच 1 एन 1 इन्फ्लूएंझा महामारीच्या काळांत व्हड प्रमाणांत प्रवेश तपासणी कार्यावळी सुरू केल्यो, पूण अभ्यासांतल्यान दिसून आयलें की ह्या तपासणींत प्रत्यक्षांत व्हायरसाची लागण जाल्ल्या लोकांचे ल्हान ल्हान अंश धरले आनी दोनूय देशांनी तरी लेगीत म्हत्वाचो प्रकोप जाल्लो अशें ह्या पंगडान आपल्या नियाळांत म्हळां. संसर्ग जाल्ल्या प्रवाशांचो सोद घेवपाक एंट्री स्क्रीनिंग 'निष्प्रभावी' आसा अशें हाजीक्रिस्टोडौलो आनी मौचटूरी हांणी सायन्साक सांगतात. निमाणें गंभीर संसर्गजन्य रोग आशिल्ले प्रवासी विमानतळार धरचे परस हॉस्पिटल, क्लिनीक आनी वैजांच्या कार्यालयांत येतात. आनी तपासणी करपाक खर्च येता: कॅनडान आपल्या सार्स प्रवेश तपासणी खातीर अदमासाक 5.7 दशलक्ष डॉलर खर्च केलो आनी ऑस्ट्रेलियेन 2009 वर्सा दरेक सांपडिल्ल्या एच1एन1 केशीक 50,000 डॉलर खर्च केलो अशें हाजीक्रिस्टोडूलू आनी मौचटूरी सांगतात.

दरेक संसर्गजन्य रोगाची वागणूक वेगळी आसता, पूण सार्स वा महामारी फ्लू परस विमानतळार कोवीड-19 ची तपासणी चड प्रभावी थारतली अशी अपेक्षा ह्या जोडप्याक ना. आनी ताचो प्रकोपाच्या प्रक्रियेचेर व्हडलोसो परिणाम जावपाची शक्यताय ना अशें कावलिंग सांगता.

हालींच्या दोन मॉडेलिंग अभ्यासांत स्क्रीनिंगाचेरूय प्रस्नचिन्न उबें केलां. युरोपियन सेंटर फॉर डिजीज प्रिवेंशन अँड कंट्रोल हांगाच्या संशोधकांनी निश्कर्श काडला की कोव्हिड-19 संसर्ग जाल्ल्या आनी बाधित चीनी शारांतल्यान प्रवास करपी सुमार 75% प्रवाशांक एंट्री स्क्रीनिंग करून कळचें ना. लंडन स्कूल ऑफ हायजीन अँड ट्रॉपिकल मेडिसीनांतल्या एका पंगडान केल्ल्या अभ्यासांत निश्कर्श काडला की भायर सरपाची आनी प्रवेशाची तपासणी केल्यार 'संक्रमीत प्रवाशांचें नव्या देशांनी वा प्रदेशांत वचपाक आडावपाची शक्यताय ना, जंय तांकां थळाव्या संक्रमणाचें बीं आसूं येता.'

तरी लेगीत तपासणी आपणावपी देशां खातीर संवसारीक भलायकी संघटना फकत थर्मोमीटर बंदूक वयर धरपाची गजाल न्हय अशें भर दिता. भायर सरपाची तपासणी तापमान आनी लक्षणां तपासून आनी प्रवाशांची मुलाखत करून उच्च धोक्याच्या संपर्कांक संभाव्य संपर्कांत येवपा खातीर सुरू करची. लक्षणां आशिल्ल्या प्रवाशांची फुडली वैजकी तपासणी आनी चांचणी करची, आनी पुष्टी जाल्ल्या दुयेंतींक आयसोलेशन आनी उपचारांत व्हरपाक जाय.

एंट्री स्क्रीनिंगाची जोडणी फाटल्या कांय सप्तकांत दुयेंतीच्या खंयच्या सुवातेर आसा हाचे विशीं डेटा एकठांय करपाक जाय जो उपरांत तांच्या संपर्कांचो सोद घेवपाक मदत करूंक शकता. तशेंच प्रवाशांनी रोगाची जाणविकाय वाडोवपा खातीर म्हायती दिवची आनी वैयक्तीक नितळसाण बरी करपाक प्रोत्साहन दिवचें अशें ड्यूक कुंशान विद्यापिठाचे रोगजंतूशास्त्रज्ञ बेंजामिन अँडरसन सांगतात.

2020 अमेरिकन असोसिएशन फॉर द अॅडव्हान्समेंट ऑफ सायन्स. सगळे हक्क राखीव. एएएएस हिनारी, अगोरा, ओएरे, कोरस, क्लॉकएसएस, क्रॉसरेफ आनी काउंटर हांचो भागीदार आसा.