27 stycznia funkcjonariusz medyczny bada pasażera pod kątem objawów gorączki na terminalu przylotów międzynarodowego lotniska im. Sułtana Iskandara Mudy w Aceh Besar w Indonezji.
Jeśli w ciągu ostatnich 2 miesięcy podróżowałeś za granicę, mogłeś ich spotkać: funkcjonariusze służby zdrowia przez chwilę celuli w Twoje czoło termometrem lub przyglądali się, jak przechodzisz, sprawdzając, czy nie ma kaszlu lub trudności w oddychaniu. Wiele krajów obserwuje obecnie przylatujących i odlatujących pasażerów linii lotniczych, którzy mogą cierpieć na chorobę wirusową COVID-19; niektóre wymagają od pasażerów wypełnienia deklaracji zdrowotnych. (Niektórzy po prostu zakazują lub poddają kwarantannie osoby, które niedawno znalazły się w gorących punktach epidemii.)
Kontrole przy wyjściu i wejściu mogą wydawać się uspokajające, ale doświadczenie z innymi chorobami pokazuje, że niezwykle rzadko zdarza się, aby osoby przeprowadzające kontrolę wykrywały zakażonych pasażerów. Na przykład w zeszłym tygodniu ośmiu pasażerów, którzy później uzyskali pozytywny wynik testu na obecność Covid-19, przybyło do Szanghaju z Włoch i na przykład przeszło niezauważone przez kontrole na lotnisku. Nawet jeśli inspektorzy rzeczywiście znajdą sporadyczny przypadek, nie ma to prawie żadnego wpływu na przebieg epidemii.
„Ostatecznie środki mające na celu wyłapanie infekcji u podróżnych jedynie opóźnią lokalną epidemię, a nie zapobiegną jej” – mówi Ben Cowling, epidemiolog z Uniwersytetu w Hongkongu. On i inni twierdzą, że często przeprowadza się badania przesiewowe, aby wykazać, że rząd podejmuje działania, nawet jeśli ich wpływ jest marginalny.
Naukowcy twierdzą jednak, że mogą przynieść korzyści. Ocena i przesłuchiwanie pasażerów przed wejściem na pokład samolotu – kontrola bezpieczeństwa przy wyjściu – może uniemożliwić podróżowanie niektórym osobom chorym lub narażonym na kontakt z wirusem. Kontrola wjazdowa, przeprowadzana po przybyciu na lotnisko docelowe, może być okazją do zebrania danych kontaktowych, które będą przydatne, jeśli okaże się, że infekcja rozprzestrzeniła się podczas lotu, oraz do udzielenia podróżnym wskazówek, co zrobić, jeśli zachorują.
Właśnie w tym tygodniu wiceprezydent USA Mike Pence, który kieruje reakcją na pandemię koronawirusa, zapowiedział „100% kontrolę bezpieczeństwa” podczas bezpośrednich lotów z Włoch i Korei Południowej do Stanów Zjednoczonych. Chiny, które wczoraj zgłosiły jedynie 143 nowe przypadki, „będą współpracować na arenie międzynarodowej w celu wprowadzenia kontroli wyjazdowej i wjazdowej w odpowiednich regionach dotkniętych epidemią” – powiedział Liu Haitao, urzędnik chińskiej Krajowej Administracji Imigracyjnej na konferencji prasowej 1 marca w Pekinie, według państwowego nadawcy CCTV.
Nie jest jasne, ile przypadków badań przesiewowych na Covid-19 wykryto dotychczas na całym świecie. „The New Zealand Herald” podaje, że co najmniej jednemu Nowozelandczykowi nie udało się wejść na pokład samolotu ewakuacyjnego z Wuhan w Chinach po przejściu kontroli lekarskiej. Stany Zjednoczone rozpoczęły 2 lutego na 11 lotniskach kontrolę wjazdową obywateli USA, stałych mieszkańców i ich rodzin, którzy przebywali w Chinach w ciągu ostatnich 14 dni. (Ktokolwiek inna osoba, która w tym okresie przebywała w Chinach, nie może wjechać do tego kraju). Do 23 lutego kontroli bezpieczeństwa poddano 46 016 pasażerów linii lotniczych; Jak wynika z raportu amerykańskiego Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) z 24 lutego, tylko jeden uzyskał wynik pozytywny i został wyizolowany w celu leczenia. To wyraźnie nie powstrzymało rozprzestrzeniania się wirusa w Stanach Zjednoczonych, gdzie według CDC na dzień dzisiejszy potwierdzono 99 przypadków, a także 49 kolejnych wśród osób repatriowanych z Wuhan i statku wycieczkowego Diamond Princess w Jokohamie w Japonii.
Zarażeni ludzie mogą przedostać się przez sieć na wiele sposobów. Skanery termiczne i termometry ręczne nie są doskonałe. Największą wadą jest to, że mierzą temperaturę skóry, która może być wyższa lub niższa od temperatury ciała, kluczowego wskaźnika gorączki. Według programu UE w dziedzinie zdrowia urządzenia te dają wyniki fałszywie pozytywne i fałszywie negatywne. (Podróżni oznaczeni przez skanery jako mający gorączkę zazwyczaj przechodzą dodatkowe badanie przesiewowe, podczas którego termometr doustny, do ucha lub pod pachą potwierdza temperaturę osoby.)
Pasażerowie mogą również zażywać leki obniżające gorączkę lub kłamać na temat swoich objawów i miejsca pobytu. Co najważniejsze, często pomija się osoby zarażone, które znajdują się jeszcze w fazie inkubacji, co oznacza, że nie mają objawów. W przypadku Covid-19 okres ten może wynosić od 2 do 14 dni.
Dramatyczny przykład niepowodzenia kontroli bezpieczeństwa na lotniskach miał miejsce właśnie w Chinach po tym, jak ośmiu obywateli Chin, wszyscy pracownicy restauracji w Bergamo we Włoszech, przybyło na międzynarodowe lotnisko Pudong w Szanghaju w dniach 27–29 lutego – wynika z informacji zebranych na podstawie szczegółów w lokalnych mediach i zwięzłych komunikatów Komisji Zdrowia i Planowania Rodziny w Lishui, mieście w prowincji Zhejiang graniczącej z Szanghajem.
Od końca stycznia Pudong stosuje politykę skanowania wszystkich przylatujących pasażerów pod kątem gorączki za pomocą „bezkontaktowego obrazowania termowizyjnego”. wymaga również od pasażerów zgłaszania stanu zdrowia po przylocie. Nie jest jasne, czy którykolwiek z ośmiu pracowników restauracji miał objawy i jak poradził sobie z tym zgłoszeniem. Jednak po przewiezieniu wynajętym samochodem do ich rodzinnego miasta Lishui, jeden z pasażerów zachorował; 1 marca uzyskała pozytywny wynik testu na obecność SARS-CoV-2, wirusa wywołującego COVID-19. Następnego dnia pozostałych siedmiu również uzyskało wynik pozytywny. Były to pierwsze potwierdzone przypadki w prowincji Zhejiang od tygodnia.
Ostatecznie środki mające na celu wyłapanie infekcji u podróżnych jedynie opóźnią lokalną epidemię, a nie zapobiegną jej.
Doświadczenia z przeszłości również nie budzą zaufania. W przeglądzie opublikowanym w 2019 r. w International Journal of Environmental Research and Public Health naukowcy przeanalizowali 114 artykułów naukowych i raportów na temat badań przesiewowych w kierunku chorób zakaźnych opublikowanych w ciągu ostatnich 15 lat. Większość danych dotyczy wirusa Ebola, poważnej choroby wirusowej, której okres inkubacji wynosi od 2 dni do 3 tygodni. Z przeglądu wynika, że między sierpniem 2014 r. a styczniem 2016 r. nie wykryto ani jednego przypadku wirusa Ebola wśród 300 000 pasażerów poddanych kontroli przed wejściem na pokład lotów w Gwinei, Liberii i Sierra Leone, gdzie we wszystkich przypadkach występowała duża epidemia wirusa Ebola. Jednak czterech zarażonych pasażerów przeszło kontrolę przy wyjściu, ponieważ nie mieli jeszcze objawów.
Mimo to kontrola wyjazdowa mogła pomóc w zapobiegnięciu bardziej drakońskim ograniczeniom w podróżowaniu, pokazując, że podjęto środki w celu ochrony krajów, których to nie dotyczy, stwierdza artykuł, którego autorami są Christos Hadjichristodoulou i Varvara Mouchtouri z Uniwersytetu w Tesalii oraz współpracownicy. Świadomość, że napotkaliby kontrolę przy wyjściu, mogła również zniechęcić niektóre osoby narażone na wirusa Ebola nawet do prób podróżowania.
A co z projekcją na drugim końcu podróży? Tajwan, Singapur, Australia i Kanada wdrożyły podczas wybuchu epidemii w latach 2002–2003 badania przesiewowe przy wjeździe pod kątem ciężkiego ostrego zespołu oddechowego (SARS), który jest podobny do COVID-19 i również wywoływany przez koronaawirusa; żaden nie przechwycił żadnego pacjenta. Jednak do czasu rozpoczęcia badań przesiewowych epidemia została w dużej mierze opanowana i było już za późno, aby zapobiec przedostaniu się SARS: we wszystkich czterech krajach lub regionach odnotowano już przypadki. Podczas epidemii wirusa Ebola w latach 2014–2016 pięć krajów pytało przyjeżdżających podróżnych o objawy i możliwe narażenie pacjentów, a także sprawdzało, czy nie ma gorączki. Nie znaleźli też ani jednego przypadku. Jednak dwóch zarażonych, bezobjawowych pasażerów przeszło kontrolę wjazdową, jeden w Stanach Zjednoczonych i jeden w Wielkiej Brytanii.
Chiny i Japonia przeprowadziły szeroko zakrojone programy badań przesiewowych wjazdów podczas pandemii grypy H1N1 w 2009 r., ale badania wykazały, że podczas badań przesiewowych wykryto niewielki ułamek osób faktycznie zakażonych wirusem, a w obu krajach i tak wystąpiły znaczne ogniska choroby, jak podaje zespół w swoim przeglądzie. Kontrole wjazdowe są „nieskuteczne” w wykrywaniu zarażonych podróżnych, twierdzą Hadjichristodoulou i Mouchtouri. W rezultacie podróżni z poważnymi chorobami zakaźnymi zamiast zostać złapani na lotniskach, trafiają do szpitali, klinik i gabinetów lekarskich. A badania przesiewowe są kosztowne: Kanada wydała szacunkowo 5,7 miliona dolarów na badania przesiewowe osób wprowadzających SARS, a Australia wydała 50 000 dolarów na każdy wykryty przypadek H1N1 w 2009 roku, twierdzą Hadjichristodoulou i Mouchtouri.
Każda choroba zakaźna zachowuje się inaczej, ale duet nie spodziewa się, że kontrole na lotniskach w kierunku Covid-19 będą skuteczniejsze niż w przypadku SARS czy grypy pandemicznej. Cowling twierdzi, że jest mało prawdopodobne, aby miało to znaczący wpływ na przebieg epidemii.
Dwa niedawne badania modelowe również podają w wątpliwość badania przesiewowe. Badacze z Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób doszli do wniosku, że około 75% pasażerów zakażonych Covid-19 i podróżujących z dotkniętych chińskich miast nie zostanie wykrytych podczas kontroli wjazdowej. Badanie przeprowadzone przez grupę z London School of Hygiene & Tropical Medicine wykazało, że jest mało prawdopodobne, aby kontrole przy wjeździe i przy wjeździe „zapobiegły przedostawaniu się zakażonych podróżnych do nowych krajów lub regionów, gdzie mogą wywołać lokalną transmisję”.
W przypadku krajów, które mimo wszystko wdrażają badania przesiewowe, Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że nie chodzi tylko o trzymanie termometru w dłoni. Kontrolę przy wyjściu należy rozpocząć od sprawdzenia temperatury i objawów oraz przesłuchania pasażerów pod kątem potencjalnego narażenia na kontakt wysokiego ryzyka. Podróżni z objawami powinni zostać poddani dalszym badaniom lekarskim i testom, a potwierdzone przypadki należy przenieść do izolatki i leczenia.
Kontrolę wstępną należy połączyć z zebraniem danych o miejscu pobytu pacjenta w ciągu ostatnich kilku tygodni, co może później pomóc w odnalezieniu jego kontaktów. Podróżującym należy również przekazywać informacje mające na celu zwiększenie świadomości na temat chorób i zachęcać ich do przestrzegania zasad higieny osobistej, mówi epidemiolog Benjamin Anderson z Duke Kunshan University.
2020 Amerykańskie Stowarzyszenie Postępu Nauki. Wszelkie prawa zastrzeżone. AAAS jest partnerem HINARI, AGORA, OARE, CHORUS, CLOCKSS, CrossRef i COUNTER.
