دکتۆر هاچ ئاماژە بەوە دەکات کە... پەستانی خوێن هەمیشە دەگۆڕێت، و دەتوانێت لەگەڵ فشار یان لە کاتی وەرزشکردندا زیاد بکات. ڕەنگە تا دوای ئەوەی چەند جارێک پشکنینت بۆ نەکرێت، تووشی بەرزی پەستانی خوێن نەبیت. بۆ پیاوان هەواڵە ناخۆشەکە ئەوەیە کە ئەگەری بەرزبوونەوەی فشاری خوێن زیاترە لە چاو ژنان.
دکتۆر هاچ دەڵێت ئەو هۆکارانەی مەترسی کە ناتوانرێت بگۆڕدرێن بریتین لە:
ڕەگەز- پیاوان زیاتر تووشی بەرزی فشاری خوێن دەبن لە چاو ژنان
ڕەگەز- ئەمریکییە ئەفریقییەکان مەترسی زیاتریان هەیە لە چاو ڕەگەزەکانی تر
تەمەن- تا تەمەنت زیاتر بێت ئەگەری تووشبوون بە بەرزی پەستانی خوێن زیاترە
مێژووی خێزان- د. هاچ ئاماژە بەوە دەکات کە بەرزی پەستانی خوێن دوو هێندە زیاترە لەو کەسانەی کە 1 یان 2 دایک و باوکیان بەرزی فشاری خوێنیان هەیە
نەخۆشی درێژخایەنی گورچیلە- ئەو کەسانەی نەخۆشی درێژخایەنی گورچیلەیان هەیە مەترسی زیاتریان لەسەرە بۆ بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن
سەرەڕای ئەوەش، هەندێک هۆکاری مەترسی هەیە کە دەتوانیت کۆنتڕۆڵی بکەیت. لەوانە:
ڕێجیمێکی ناتەندروست کە هەروەها ڕێژەیەکی زۆر سۆدیۆمی تێدایە
وەرزش نەکردن
زیادبوونی کێش
زۆر خواردنەوەی کحول
جگەرەکێشان یان بەکارهێنانی تووتن
هەبوونی نەخۆشی شەکرە
فشار
چارەسەری بەرزی فشاری خوێن
کاتێک پیاوێک تووشی بەرزی فشاری خوێن بوو، پێویستی بە چارەسەرکردن دەبێت. دکتۆر هاچ دەڵێت ڕۆشتن بەرزی پەستانی خوێن بەبێ چارەسەر دەبێتە هۆی نەخۆشی گورچیلە، نەخۆشی تاجی خوێنبەرەکان، نەخۆشی سییەکان، سستبوونی دڵ و جەڵتەی مێشک. هەروەها یەکێکە لە گەورەترین بەشداربووانی نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان و نەخۆشییەکانی خوێنبەرە دەوروبەرییەکان، بەپێی وتەی دکتۆر هاچ. دکتۆر هاچ دەڵێت پێکهاتەیەکی سەرەکی بۆ چارەسەرکردنی بەرزی فشاری خوێن بریتییە لە گۆڕینی شێوازی ژیان، وەک خۆراک و دابەزاندنی کێش و وەرزشکردن. دکتۆر هاچ پێشنیاری ڕێجیمەکەی DASH دەکات کە کورتکراوەی ڕێجیمەکانی ڕێجیم بۆ وەستاندنی بەرزی فشاری خوێنە. لەگەڵ بەرزی فشاری خوێنی قۆناغی یەکەم، دەتوانیت چاوەڕێی ئەوە بکەیت پزیشکەکەت پێشنیاری گۆڕینی خۆراک و دابەزاندنی کێش و وەرزشکردنت بکات. دکتۆر هاچ دەڵێت تەنها ئەمە دەتوانێت کاریگەری باشی لەسەر پەستانی خوێنت هەبێت، بەڵام ئەو مەزەندە دەکات کە نزیکەی 80%ی نەخۆشەکانی هێشتا پێویستیان بە دەرمان هەیە بۆ یارمەتیدان. کاتێک کە تووشی بەرزی فشاری خوێنی قۆناغی دووەم بوویت، پزیشکەکەت پێشنیاری گۆڕینی شێوازی ژیانت و دەرمانت بۆ دەکات. هەندێک لەو دەرمانانەی کە پزیشکەکەت ڕەنگە لەبەرچاویان بگرێت بریتین لە دەرمانی میزهەڵگر، ڕێگریکەری کەناڵی کالیسیۆم، ڕێگریکەری ئەنزیمەکانی گۆڕینی ئەنجیۆتەنسین (ACE) و ڕێگریکەری وەرگری ئەنجیۆتەنسین (ARBs).
بەرزی فشاری خوێن و جەڵتەی مێشک
زۆر گرنگە کە پەستانی خوێنت کۆنتڕۆڵ بکەیت. وەک دکتۆر هاچ باسی کردووە، دەتوانێت ببێتە هۆی چەندین حاڵەتی دیکە- لەوانەش جەڵتەی مێشک. بۆ ئەو پیاوانەی ساڵانێکە تووشی بەرزی پەستانی خوێن بوون کە کۆنترۆڵ نەکراوە، ئەگەری تووشبوون بە جەڵتەی مێشک زیاد دەکات. دکتۆر هاچ ڕوونی دەکاتەوە کە بەرزی فشاری خوێن دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی پلاکی لە خوێنبەرەکاندا کە دەچنە سەر مێشک. ئەم کۆبوونەوەی پلاکیە پێی دەوترێت ڕەقبوونی خوێنبەرەکان و بەرزی فشاری خوێن دەتوانێت زیاتر تووشی خوێنبەرەکان بکات بە زیانگەیاندن بە ناوپۆشی خوێنبەرەکان. بەپێی ئامارەکانی سەنتەری کۆنتڕۆڵکردن و خۆپاراستن لە نەخۆشییەکان، لە ئەمریکا هەر 40 چرکەیەک کەسێک تووشی جەڵتەی مێشک دەبێت. هەروەها CDC ڕاپۆرت دەکات کە نزیکەی هەر ٤ خولەک جارێک کەسێک بەهۆی جەڵتەی مێشکەوە دەمرێت. هەواڵە خۆشەکە ئەوەیە، ئەگەر بەرزی پەستانی خوێنت هەبوو، مانای ئەوە نییە زیانەکان بەدەست بهێنرێت، بە وتەی دکتۆر هاچ. بە دابەزاندنی کێشی بەرچاو و ژیانێکی تەندروست، دەتوانیت لە دەرمانەکان دابەزیت بۆ کۆنترۆڵکردنی بەرزی فشاری خوێن. 'گفتوگۆیەکی بەردەوام لەگەڵ پزیشکەکەت هەبێت سەبارەت بە پەستانی خوێن،' دکتۆر هاچ دەڵێت. 'ئەگەر زانیاریت لەسەر بەرزی پەستانی خوێن هەبووە و چارەسەری بۆ نەکرابێت، ئەوە دەتوانێت هەندێک کێشەی جددی دروست بکات. زانینی پەستانی خوێنت هۆکاری مەترسی ژمارە ١یە کە دەتوانرێت دەستکاری بکرێت بۆ یارمەتیدانی ڕێگریکردن لە جەڵتەی مێشک و جەڵتەی دڵ و نەخۆشیەکانی گورچیلە.'
بۆ زانیاری زیاتر، تکایە سەردانی www.sejoygroup.com بکەن
