ወቕቲ ጉንፋዕ፡ ጥዕና ንምሕላው ዝሕግዝ ሳይንሳዊ ኣገባብ

ክረምቲ እናቐረበ ምስ ከደ፡ ንጥፈታት ጉንፋዕ ይውስኽ፡ እዚ ድማ ምስ ምውሳኽ ረኽሲ ስርዓተ ምስትንፋስ ተሰንዩ። ብመሰረት ዳሕረዋይ መረዳእታ ካብ ቻይና ሲዲሲ፡ መጠን ኣወንታዊነት ጉንፋዕ እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ፡ ልዕሊ 99% ካብቶም ሕሙማት ዓይነት ኤ ጉንፋዕ እዮም። መብዛሕትኡ ግዜ ምልክታት ሰዓል፡ ሕማም ርእሲ፡ ዘይምቾት ስርዓተ ምስትንፋስን ቃንዛ ኣካላትን ይርከብዎም።

ጉንፋዕ ኣንጻር ልሙድ ሰዓል ምርዳእ

1. ኢንፍሉዌንዛ (Flu)
ጉንፋዕ ብሰንኪ ቫይረስ ኢንፍሉዌንዛ ዝመጽእ ኮይኑ፡ ኣዝዩ ተላባዒን ወቕታዊን እዩ። ልሙዳት ምልክታት ድማ፤

• ልዑል ሰዓል፦ ሃንደበታዊ ምጅማር፡ መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ቁሪ።

• ምልክታት ስርዓተ ምስትንፋስ፡ ሰዓል ፡ ቃንዛ ጎሮሮ፡ ምጽባብ ኣፍንጫን ምፍሳስ ኣፍንጫን።

• ስርዓታዊ ዘይምቾት፡ ሕማም ርእሲ፡ ቃንዛ ጭዋዳታትን ድኻምን እዩ።

• ካልእ ጸገማት፦ ከቢድ ሕሙማት ናብ ኒሞንያ፡ መኒንጅይተስ፡ ረኽሲ እዝኒ ወይ ማይዮካርዲተስ ከስዕብ ይኽእል።

2. ልሙድ ሰዓል
ብከም ራይኖቫይረስ ዝኣመሰሉ ቫይረሳት ዝፍጠር ኮይኑ፡ ልሙድ ሰዓል ውሑድ ተላባዒን ምስ ወቕትታት ብጽኑዕ ዘይተኣሳሰርን እዩ። ምልክታት ድማ፤

• ምጽባብ ኣፍንጫ፡ ምፍሳስ ኣፍንጫ፡ ምሕንጣጥ፡ ከምኡ’ውን ሰዓል።

• ቅልል ዝበለ ወይ ዘይብሉ ሰዓል።

• ስርዓታዊ ምልክታት የለን።

• ሳሕቲ ዝረኣዩ ጸገማት።

እቲ 'ወርቃዊ 48 ሰዓታት' ንሕክምና ጉንፋዕ

እቲ ጉንፋዕ መብዛሕትኡ ግዜ ባዕሉ ዝድርት ኮይኑ፡ ንጥዑያት ውልቀሰባት ኣብ ውሽጢ 5-7 መዓልታት ይሓዊ። ይኹን እምበር፡ ተቓላዕቲ ጕጅለታት፡ ማለት ከም ኣረጋውያን፡ ዕሸላት፡ ነፍሰጾራትን ሕዱር ሕማም ዘለዎምን—ብኸቢድ ጸገማት ንኽፍጠሩ ዝለዓለ ሓደጋ ኣለዎም። ኣብ ውሽጢ 'ወርቃዊ 48 ሰዓታት' ብኣግኡ ምትእትታው ኣዝዩ ወሳኒ እዩ። ልሙዳት ሕክምናታት ድማ፤

• ኦሰልታሚቪር ፡ ኣብ መዓልቲ ክልተ ግዜ ን5 መዓልታት ይውሰድ።

• ባሎክሳቪር ፡ ብሓደ ዶዝ ዝውሰድ ፍወሳ።

• ሰዓል ዝቕንሱ ፡ ከም ኣሰታሚኖፈን ወይ ኢቡፕሮፈን ዝኣመሰሉ መድሃኒታት።

ጽሬት ወቕቲ ጉንፋዕ፡ ውጽኢታዊ ስጉምትታት ጽሬት

1. ንፋስ ምእታው ብስሩዕ
ኣብ መዓልቲ ካብ 2-3 ግዜ ብውሑዱ ን30 ደቓይቕ መስኮት ምኽፋት ዑደት ኣየር ንምምሕያሽን ብኣየር ዝመሓላለፉ ቫይረሳት ንምንካይን። ብዘይ ንፋስ ምጽራይ ቫይረሳት ኣብ ኣየር ክጸንሑ ይኽእሉ።

2. ልዑል ምትንኻፍ ዘለዎም ገጻት ዲሲንፌክት
ብተደጋጋሚ ዝተተንከፉ ነገራት (ንኣብነት ቴለፎናት፡ መፍትሕ) ብ75% ኣልኮል ኣጽርዮም። ንመሬት፡ 500mg/L ክሎሪን መከላኸሊ ረኽሲ ተጠቐም፡ ቅድሚ ምሕጻብካ ን30 ደቓይቕ ኮፍ ክብል ግደፎ። ብዙሓት ሰባት እንተተለኺፎም፡ እቲ ትሕዝቶ ናብ 1000mg/L ምውሳኽ።

• ምድላው 500mg/L ክሎሪን መከላኸሊ ረኽሲ፤

• 500ml ማይ ምስ 1 effervescent tablet (250mg/tablet) ምሕዋስ፣ ወይ...

• 990ml ማይ ምስ 10ml 5% ክሎሪን ብልች ምውህሃድ።

• መተሓሳሰቢ ፡ ክሎሪን ዘለዎም መከላኸሊ ረኽሲ ፍሩያት ኣዳልዉ፤ ምስ ተዓሸጉ ን24 ሰዓታት ይጸንሑ።

3. ንመጽረዪ መሳርሒታት ሳኒታይዝ ምግባር
ድሕሪ ምጥቃም ጨርቂ፣ ሞፕን ካልኦት መሳርሒታትን መስቀላዊ ብከላ ንምክልኻል ዲሲንፌክት ምግባር።

4. ውልቃዊ መከላኸሊ
ምጥቃም ኣብ እዋን ምጽራይ ጓንቲን ማስክን ምግባር ንረኽሲ ዘስዕቡ ባእታታት ንምንካይ።

ቫይታሚን ሲ ንጉንፋዕ ክከላኸል ይኽእል ድዩ?

ቫይታሚን ሲ ንጉንፋዕ ክፍውስ ዘይክእል እኳ እንተኾነ፡ ንሕውየት ግን በዚ ዝስዕብ ይድግፍ፤

• ንውሓት ግዜ ሕማም ምሕጻር፦ መዓልታዊ ካብ 1-2 ግራም መጠን ንውሓት ቁሪ ኣብ ዓበይቲ ብ8% ኣብ ህጻናት ድማ ክሳብ 14% ክቕንስ ይኽእል።

• ምልክታት ምቅላል፦ ቫይታሚን ሲ ዘይምቾት የቃልልን ንሕውየት የቀላጥፍን እዩ።

• ምዕባይ ሕማም ምክልኻል፦ እኹል መጠን ቫይታሚን ሲ ንመከላኸሊ ሕማም ምክልኻል የዕብዮ፣ እዚ ድማ ንሓደጋ ረኽሲ ይንክዮ።

ስማርት ምክትታል፡ ካብ ሕማም ንቕድሚት ምጽናሕ

ኣብ እዋን ወቕቲ ጉንፋዕ ስሩዕ ምክትታል ጥዕና ኣገዳሲ እዩ። ጆይቴክ ዝሰርሖ ስማርት መለክዒ ሙቐት ፡ ለውጢ ሙቐት ንምክትታልን ዘይንቡር ነገራት ብኣግኡ ንምፍላጥን ምቹእ መገዲ የቕርብ።

• ቅልጡፍ ምዕቃን ፡ ልክዕ ንባባት ብፍትሓዊ... 1 ካልኢት.

• ብዙሕ ዕዮታት ምጥቃም፤ እዝኒን ... ናይ ግንባር ሞድታት። ንኹሉ ዕድመ ዝምችእ

• ተግባር መዘክር፦ ምትእስሳር ብሉቱዝ ንቐሊል ምክትታል ታሪኻዊ ዳታ ይዕቅብ።

• ንተጠቃሚ ምቹእ ዲዛይን: ጻዕሪ ዘይብሉ ንባብ ዝኸውን ዓቢን ንጹርን ድስፕሊን እዩ።

ግቡእ ኣገባብ ጽሬት ብምውሳድ፡ ቪታሚን ሲ ብምውሳኽ፡ ውልቃዊ መከላኸሊ ስጉምትታት ብምጥቃምን ጥዕናኻ ብምክትታልን፡ ኣብ ወቕቲ ጉንፋዕ ብዝበለጸ ክትጓዓዝን ጽቡቕ ሂወት ስድራቤትካ ክትሕሉን ትኽእል።