Yeroo Infuleenzaa: Mala Saayinsaawaa Fayyaa Ittifachuuf

Yeroo qorri dhihaatu sochiin infuleenzaa ni dabala, kunis infekshiniin sirna hargansuu dabaluu wajjin. Akka ragaan yeroo dhiyoo CDC Chaayinaa irraa argameetti, reetiin pozaatiivii infuleenzaa dabalaa jira, namoota dhukkubichaan qabaman keessaa %99 ol infuleenzaa gosa A ta'uu ibsameera. Mallattoon dhukkuba kanaa yeroo baay’ee ho’a qaamaa, mataa dhukkubbii, sirna hargansuu dadhabuu fi dhukkubbii qaamaa kan dabalatudha.

Infuleenzaa fi Qorqorroo Waliigalaa hubachuu

1. Infuleenzaa (Flu)
Infuleenzaa vaayirasii infuleenzaatiin kan dhufu yoo ta’u, vaayirasii infuleenzaa baay’ee daddarbaa fi waqtiidhaan kan dhufudha. Mallattoowwan idilee kanneen akka:

• Ho’a qaamaa olaanaa: Akka tasaa kan jalqabu yoo ta’u, yeroo baay’ee qorra kan qabudha.

• Mallattoolee sirna hargansuu: Qufaa, dhukkubbii qoonqoo, hidhii dhiphachuu fi hidhiin dhangala’uu.

• Sirna keessatti miira namaa kan hin tolle: Mataa dhukkubbii, maashaalee dhukkubbii fi dadhabbiin.

• Rakkoolee biroo: Namoonni ciccimoon dhukkuba sombaa, meningitis, infekshinii gurraa ykn myocarditis fiduu danda’u.

.
​Mallattoowwan dhukkuba kanaa kanneen akka:

• Hidhiin dhiphachuu, hidhiin dhangala’uu, haxxiffannaa fi qufaa.

• Ho’a qaamaa salphaa ykn hin qabne.

• Mallattoo sirnaa hin qabu.

• Rakkoolee baay’ee hin mul’anne.

Wal'aansa Infuleenzaaf 'Sa'aatii 48 Warqee'

Infuleenzaan kun yeroo baayyee ofumaan kan daangeffamu yoo ta'u, namoota fayyaa ta'aniif guyyoota 5-7 keessatti fayyuu danda'a. Haa ta’u malee, gareewwan saaxilamoo ta’an—kan akka maanguddoota, daa’imman, dubartoota ulfaa fi kanneen dhukkuba yeroo dheeraa qaban—rakkoolee ciccimoo ta’aniif carraa guddaa qabu. 'sa'aatii 48 warqee' keessatti dafanii gidduu seenuun murteessaadha. Wal’aansoowwan beekamoo ta’an kanneen akka:

• Oseltamivir: Guyyaatti al lama guyyaa 5f fudhatama.

• Baloxavir: Wal’aansa doosiin tokko qofa kennamu.

• Ho’a qaamaa hir’isu: Qorichoota akka aseetaaminoofeen ykn ibuu piroofiinii.

Qulqullina Yeroo Infuleenzaa: Tarkaanfiiwwan Qulqullinaa Bu’a qabeessa

1. Yeroo Yeroon Qilleensaa Kennuu
Guyyaatti si’a 2-3 yoo xiqqaate daqiiqaa 30f foddaa banuun marsaa qilleensaa fooyyessuu fi vaayirasii qilleensa keessaa hir’isuu danda’a. Qilleensa malee qulqulleessuun vaayirasoota qilleensa keessa turuu danda’a.

2. Fuula Tuttuqaa Ol’aanaa Qabu Disinfect
Wantoota yeroo baay’ee tuqaman (fkn, bilbila, furtuu) alkoolii %75n qulqulleessi. Lafaaf, qoricha farra vaayirasii kilooriinii 500mg/L fayyadamuu, osoo hin dhiqatin daqiiqaa 30f taa’uu. Yoo namoonni hedduun qabaman, hamma 1000mg/L tti guddisuu.

• Farra vaayirasii kilooriinii 500mg/L qopheessuu:

• Bishaan 500ml tablet 1 effervescent (250mg/tablet) waliin walitti makuu, ykn

• Bishaan 990ml 10ml 5% chlorine bleach waliin walitti makuu.

• Hubachiisa: Farra vaayirasii kilooriinii haaraa qopheessuu; yeroo cufaman sa’aatii 24 turu.

3. Meeshaalee Qulqulleessituu Qulqulleessuu
Huccuu, moppii fi meeshaalee biroo erga fayyadamtee booda disinfect gochuun faalama qaxxaamuraa ittisuu.

4. Eegumsa Dhuunfaa Fayyadamaa
Yeroo qulqulleessan guwaantii fi haguuggii fuulaa uffachuun dhukkuba paatojeenootaaf saaxilamuu xiqqeessuu.

Vitamin C Infuleenzaa Ittisuu Danda'aa?

Vitaamin C infuleenzaa fayyisuu kan hin dandeenye ta'us, fayyuu kan deeggaru:

• Turtii dhukkubaa gabaabsuu: Guyyaa guyyaan giraama 1-2 fudhachuun dheerina qorraa ga’eessota irratti %8, daa’imman irratti ammoo hanga %14 hir’isuu danda’a.

• Mallattoolee salphisuu: Vitamin C miira namaa hin tolle salphisa, fayyuu saffisiisa.

• Ittisa qaamaa guddisuu: Hammi vitaamin C gahaan ittisa ittisa qaamaa guddisa, kunis carraa infekshinii hir’isa.

Hordoffii Ismaartii: Dhukkuba Dura Turuu

Yeroo infuleenzaa hordoffiin fayyaa yeroo hunda gochuun barbaachisaa dha. Ho'a safartuun ismaartii Joytech jijjiirama ho'aa hordofuu fi wantoota hin baramne dafanii adda baasuuf karaa mijataa ta'e dhiyeessa.

• Safartuu saffisaa: Dubbisa sirrii qofa keessatti 1 sekondii.

• Hojii baay’ee fayyadamuu: . Gurraa fi haala mormaa umurii hundaaf mijatu.

• Hojii yaadannoo: Walitti hidhamiinsi Biltuutii daataa seenaa kuusaa salphaatti hordofuuf.

• Dizaayiniin fayyadamaadhaaf mijatu: Agarsiisa guddaa fi ifa ta’e dubbisa dadhabbii malee.

Hojimaata qulqullinaa sirrii ta’e fudhachuudhaan, vitaamin C dabaluudhaan, tarkaanfiiwwan ittisa dhuunfaa fayyadamuudhaan, fi fayyaa keessan hordofuudhaan, yeroo infuleenzaa haala gaariin keessa deemuu fi fayyaa maatii keessanii eeguu dandeessu.