وەرزی ئەنفلۆنزا: ڕێبازێکی زانستی بۆ مانەوە لە تەندروستی

لەگەڵ نزیکبوونەوەی زستان، چالاکیی ئەنفلۆنزا زیاد دەکات، لەگەڵ بەرزبوونەوەی هەوکردنی کۆئەندامی هەناسەدان. بەپێی دوایین زانیارییەکانی چین CDC، ڕێژەی پۆزەتیڤی بۆ ئەنفلۆنزا لە زیادبووندایە، زیاتر لە 99%ی حاڵەتەکان ئەنفلۆنزای جۆری Aن. زۆرجار نیشانەکانی بریتین لە تا و سەرئێشە و ناڕەحەتی هەناسەدان و ئازاری جەستە.

تێگەیشتن لە ئەنفلۆنزا بەرامبەر بە هەڵامەت

1. ئەنفلۆنزا (ئەنفلۆنزا)
ئەنفلۆنزا بەهۆی ڤایرۆسی ئەنفلۆنزا دروست دەبێت، کە زۆر درمی و وەرزییە. نیشانە ئاساییەکان بریتین لە:

• تای بەرز: لەناکاو سەرهەڵدەدات، زۆرجار لەگەڵ لەرز.

• نیشانەکانی کۆئەندامی هەناسەدان: کۆکە و قورگ ئێشە و گیرانی لووت و ئاوی لووت.

• ناڕەحەتی سیستەمی: سەرئێشە، ئازاری ماسولکەکان و ماندوێتی.

• ئاڵۆزییەکانی تر: حاڵەتە توندەکان لەوانەیە ببنە هۆی هەوکردنی سییەکان، هەوکردنی پەردەی مێشک، هەوکردنی گوێ، یان هەوکردنی ماسولکەکانی دڵ.

2. هەڵامەتی ئاسایی
بەهۆی ڤایرۆسی وەک ڤایرۆسی ڕینۆڤایرۆسەوە دروست دەبێت، هەڵامەت کەمتر درمییە و بە توندی پەیوەست نییە بە وەرزەکانەوە. نیشانەکانی بریتین لە:

• گیرانی لووت و ئاوی لووت و پژمین و کۆکە.

• تایەکی سووک یان بێ.

• هیچ نیشانەیەکی سیستماتیکی نییە.

• ئاڵۆزییە دەگمەنەکان.

'٤٨ کاتژمێری زێڕین' بۆ چارەسەری ئەنفلۆنزا

زۆرجار ئەنفلۆنزاکە خۆی سنووردارە، لەگەڵ چاکبوونەوەی لە ٥-٧ ڕۆژدا بۆ کەسانی تەندروست. بەڵام گروپە لاوازەکان- وەک کەسانی بەساڵاچوو، کۆرپە، ژنانی دووگیان و ئەوانەی نەخۆشی درێژخایەنیان هەیە- مەترسی زیاتریان لەسەرە بۆ ئاڵۆزییە توندەکان. دەستێوەردانی پێشوەختە لە ماوەی '٤٨ کاتژمێری زێڕین'دا زۆر گرنگە. چارەسەرە باوەکان بریتین لە:

• ئۆسێلتامیڤیر: ڕۆژانە دوو جار بۆ ماوەی ٥ ڕۆژ دەخورێت.

• بالۆکساڤیر: چارەسەرێکی یەک ژەمە.

• کەمکەرەوەی تا: دەرمانی وەک ئەسیتامینۆفین یان ئیبوپڕۆفین.

پاکوخاوێنی وەرزی ئەنفلۆنزا: ڕێوشوێنی کاریگەر بۆ پاککردنەوە

1. هەواگۆڕکێ بە بەردەوامی
ڕۆژانە 2-3 جار پەنجەرە بکەرەوە بۆ ماوەی لانیکەم 30 خولەک بۆ باشترکردنی سوڕی هەوا و کەمکردنەوەی ڤایرۆسی هەوا. پاککردنەوە بەبێ هەواگۆڕکێ لەوانەیە ڤایرۆسەکان لە هەوادا بمێننەوە.

2. تەعقیمکردنی ڕووی دەست لێدانی بەرز
ئەو شتانەی کە زۆر دەستیان لێدەدرێت (بۆ نموونە مۆبایل، کلیل) بە ڕێژەی 75% کحول پاک بکەرەوە. بۆ زەویەکان، پاککەرەوەی کلۆر بە 500mg/L بەکاربهێنە، با بۆ ماوەی 30 خولەک دابنیشێت پێش ئەوەی بیشۆیت. ئەگەر چەند کەسێک تووش بوون، چڕییەکەی زیاد بکە بۆ 1000mg/L.

• ئامادەکردنی تەعقیمکەری کلۆر بە 500mg/L:

• 500ml ئاو لەگەڵ 1 حەبی گەرم (250mg/tablet) تێکەڵ بکە، یان...

• 990ml ئاو لەگەڵ 10ml 5% کلۆر سپیکەرەوە تێکەڵ بکە.

• تێبینی: تەعقیمکەری کلۆر بە تازەیی ئامادە بکە؛ کاتێک مۆر دەکرێن ٢٤ کاتژمێر دەمێننەوە.

3. پاککردنەوەی ئامێرەکانی پاککردنەوە
دوای بەکارهێنانی قوماش و مۆپ و ئامێرەکانی تر تەعقیم بکە بۆ ڕێگریکردن لە پیسبوونی یەکتر.

4. بەکارهێنانی خۆپاراستن لە کەسی
دەستکێش و دەمامک لەکاتی پاککردنەوەدا ببەستە بۆ ئەوەی کەمترین بەرکەوتن بە ماددەی نەخۆشخواز.

ئایا ڤیتامین سی دەتوانێت ڕێگری لە ئەنفلۆنزا بکات؟

لە کاتێکدا ڤیتامین سی ناتوانێت ئەنفلۆنزا چارەسەر بکات، بەڵام پشتگیری چاکبوونەوە دەکات بەم شێوەیە:

• کورتکردنەوەی ماوەی نەخۆشی: ژەمی ڕۆژانەی ١-٢ گرام دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی درێژی سەرما بە ڕێژەی ٨٪ لە گەورەکان و تا ١٤٪ لە منداڵدا.

• کەمکردنەوەی نیشانەکانی: ڤیتامین سی ناڕەحەتی کەم دەکاتەوە و چاکبوونەوە خێراتر دەکات.

• بەرزکردنەوەی بەرگری لەش: ئاستی ڤیتامین C ی پێویست بەرگری لەش بەرز دەکاتەوە، ئەمەش مەترسی تووشبوون کەمدەکاتەوە.

چاودێری زیرەک: لە پێش نەخۆشی بمێنەرەوە

چاودێری تەندروستی بەردەوام لە وەرزی ئەنفلۆنزادا زۆر گرنگە. گەرمییپێوەری زیرەکی کۆمپانیای جۆیتێک ڕێگەیەکی گونجاو پێشکەش دەکات بۆ بەدواداچوونی گۆڕانکارییەکانی پلەی گەرمی و زوو دەستنیشانکردنی نائاساییەکان.

• پێوانەکردنی خێرا: خوێندنەوەی ورد بە تەنها 1 چرکە.

• گشتگیربوون: گوێ و... شێوازی پێشەوە کە بۆ هەموو تەمەنێک گونجاوە.

• کارکردی بیرگە: پەیوەندی بلوتوز زانیاری مێژوویی هەڵدەگرێت بۆ ئەوەی بە ئاسانی بەدواداچوون بکرێت.

• دیزاینێکی بەکارهێنەر دۆستانە: شاشەیەکی گەورە و ڕوون بۆ خوێندنەوەی بێ ماندووبوون.

بە وەرگرتنی شێوازەکانی پاکوخاوێنی دروست، تەواوکەری ڤیتامین سی، بەکارهێنانی ڕێوشوێنی پاراستنی کەسی و چاودێریکردنی تەندروستی، دەتوانیت باشتر وەرزی ئەنفلۆنزا بەڕێوەببەیت و خۆشگوزەرانی خێزانەکەت بپارێزیت.