Funteniba (大暑) waati ye sàn funteni waati dɔ ye Sinuwaw ka tile laada la, a ka c'a la a bɛ Kɛ zuluyekalo laban na. Kunu ye funteni donba ye san 2024. O waati kɔnɔna na, farikolo bɛ fɛn caman Kɛ farikolo-ɲɛnajɛ la k'a sababu Kɛ funteni ni nɛnɛba ye. Ni aw ye o fɛn caman faamuya ani ka fɛɛrɛ bɛnnenw tigɛ, o bɛ se ka dɛmɛ don ka kɛnɛya sabati.
Tansiyɔn ni joli la oksizɛni hakɛ taamasiɲɛw
Funteniba waati la, farikolo tansiyɔn ni oksizɛni hakɛ bɛ se ka nɔ bila funteni caman na:
Tansiyɔn : Funteni bɛ se ka kɛ sababu ye ka joli siraw bonya, o bɛ kɛ sababu ye ka tansiyɔn jigin mɔgɔ dɔw fɛ. Nka, farikolo bɛ cɛsiri minnu kɛ walasa k’a yɛrɛ nɛnɛ sumaya caya fɛ, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka farikolojidɛsɛ bila mɔgɔ la, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka tansiyɔn wuli. O la, tansiyɔn jiginni ka teli ka kɛ o waati kɔnɔ.
Oksizɛni hakɛ joli la: Ni funteni ka bon, o bɛ se ka dusukun ni ninakilidegunw degun. Farikolo bɛ se ka gɛlɛya sɔrɔ ka oksizɛni hakɛ ɲuman mara, kɛrɛnkɛrɛnnenya la mɔgɔ minnu ka banaw tun bɛ u la ka kɔrɔ i n’a fɔ fogonfogonlabana basigilen (EPOC) walima dusukunnabana.
Kɔlɔsili kɛcogo min bɛ ladilikan di
Walasa ka kɛnɛya ni lakana sabati Funteniba waati la, a nafa ka bon ka tansiyɔn ni oksizɛni hakɛ kɔlɔsi tuma bɛɛ:
Tansiyɔn : Mɔgɔ kelen kelen bɛɛ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la tansiyɔn jiginni bɛ mɔgɔ minnu na, olu ka kan ka u ka tansiyɔn kɔlɔsi siɲɛ fila tile kɔnɔ—siɲɛ kelen sɔgɔma, siɲɛ kelen wula fɛ. O bɛ dɛmɛ don ka fɛn o fɛn dɔn min tɛ deli ka kɛ, ani ka wale kɛ waati bɛnnen na.
Joli la oksizɛni hakɛ : Ninakilidegun bɛ mɔgɔ minnu na walima faratiba bɛ olu la, ni aw ye oksizɛni hakɛ lajɛ don o don joli la ni dusukun tantanni oksizɛni ye, o bɛ se ka lasɔmi joona gɛlɛya minnu bɛ se ka sɔrɔ. Dɔ wɛrɛw fɛ, kɔlɔsili kɛli siɲɛ damadɔ dɔgɔkun kɔnɔ, o bɛ se ka kɛ sababu ye.
So kɔnɔ kɔlɔsili minɛnw
Ni funteni ka bon, mɔgɔw bɛ se ka sigasiga ka taa dɔgɔtɔrɔsow walima dɔgɔtɔrɔsow la walasa ka u ka tansiyɔn ni oksizɛni hakɛ kɔlɔsi. O nɔ na, a ka nɔgɔn ka so kɔnɔ minɛnw sɔrɔ i n’a fɔ tansiyɔn jateminɛnan ani tansiyɔn oksimɛtiri min bɛ se ka ta. Joytech so kɔnɔ tansiyɔn jateminɛnanw ni pulse oximeters ye CE MDR ka sɔnni ye.
So kɔnɔ tansiyɔn jateminɛnan ɛntɛrinɛti kan, olu bɛ se ka don o don kɔlɔsili dafa ni seko ni dɔnko ye, k’a ta tansiyɔn danfara la ka se tansiyɔn lasɔmini ma min tɛ cogo la, ani sumani caman kɛli walasa ka a dɔn ko a bɛ tiɲɛ. Bololabaarakɛminɛn minnu bɛ se ka ta ka taa yɔrɔ bɛɛ, olu tɛ baarakɛlaw ka dɔnniya wajibiya; u bɛ siri dɔrɔn bolokɔni dɔ kan, wa u labɛnnen don ka baara kɛ ni u ye. U bɛ bip ni laadilikanw fana di kalanniw ma minnu tɛ cogo la, o b’a to u bɛ dɛmɛ kosɛbɛ don o don so kɔlɔsili la.
Dumunikɛcogo jateminɛw
Dumuni nafama marali nafa ka bon kosɛbɛ Funteniba waati la. Nin dumunikɛcogo ladilikan ninnu bɛ se ka dɛmɛ don ka tansiyɔn ni kɛnɛya bɛɛ lajɛlen kunbɛn:
Jidoncogo : Aw bɛ ji caman min walasa farikolojidɛsɛ ka to aw la. Farikolojidɛsɛ bɛ se ka kɛ sababu ye ka tansiyɔn jiginni ni kɛnɛyako wɛrɛw lase mɔgɔ ma.
Jiridenw ni nakɔfɛnw : Aw bɛ jiridenw ni nakɔfɛn suguya caman don aw ka dumuni na. Nin dumuni ninnu nafa ka bon witamini, jolisegindumuniw ani farikolo tangalanw na minnu bɛ kɛnɛya bɛɛ dɛmɛ.
Aw bɛ dan sigi kɔgɔ dunni na : Kɔgɔ caman dunni bɛ se ka tansiyɔn wuli. Aw bɛ binkɛnɛw ni tulumafɛnw kɛ ka aw ka dumuni daji kɛ kɔgɔ nɔ na.
Aw ye aw yɛrɛ tanga dumuni dilannenw ma : A ka ca a la, soja ni tulumafɛnw ka ca dumuni dilannenw na. Aw bɛ dumuni kuraw ni dumuni dafalenw sugandi o nɔ na.
Jiriden minnu bɛ dɛmɛ ka tansiyɔn jigin
Jiriden damadɔ nafa ka bon kɛrɛnkɛrɛnnenya la tansiyɔn jigincogo la ani ka lafiya di funteni ma:
Jimugu : Ji ni likopɛni bɛ ji la, jisuma bɛ farikolo dɛmɛ ka ji sɔrɔ, wa a bɛ se ka dɛmɛ don ka tansiyɔn dɔgɔya.
Kantaloupe : Jiriden wɛrɛ min bɛ farikolojidɛsɛ furakɛ, kantaloupe, potasiyɔmu ka ca, o bɛ dɛmɛ ka soja hakɛ balansi ani ka tansiyɔn kunbɛn.
Berries : Bluberries, strawberries ani rasberries falen don farikolo tangalanw na, wa a jirala ko u bɛ tansiyɔn jigin.
Kiwi : Witamini C ni potasiyɔmu ka ca kiwiw la, o fila bɛɛ bɛ kɛ sababu ye ka dusukun kɛnɛya ni tansiyɔn labɛn.
Bananku : Potassium ka ca bananku na, o bɛ se ka dɛmɛ don ka soja nɔw kɛlɛ farikolo la ani ka tansiyɔn kɛnɛman dɛmɛ.
Kuncɛli
Funteniba waati la, ka i janto tansiyɔn ni oksizɛni hakɛ caman yeli la, o nafa ka bon. Kɔlɔsili kɛli tuma bɛɛ, dumuni dafalen dunni, ani jiriden kɛrɛnkɛrɛnnenw donli a la, o bɛ se ka dɛmɛ don ka o fɛn caman sɛgɛsɛgɛ ani ka kɛnɛya sabati. Ka to farikolojidɛsɛ la ani ka i yɛrɛ tanga kɔgɔ ni dumuni dilannenw ma kojugu, o ye fɛɛrɛ jɔnjɔnw ye walasa ka nin san funteni ni nɛnɛ waati in ta lafiya la.
