ምክትታል ጥዕና ኣብ እዋን ዓቢ ዋዒ

እቲ ዓቢ ሙቐት (大暑) ዝበሃል እዋን ብባህላዊ ኣገላልጻ ጸሓያዊ ጸዓት ቻይና ሓደ ካብቶም ዝሃረሙ እዋናት ዓመት ኮይኑ፡ ብተለምዶ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሓምለ እዩ ዘጋጥም። ትማሊ ዓቢ መዓልቲ ሙቐት 2024 እዩ።ኣብዚ እዋን እዚ ብሰንኪ ልዑል ሙቐትን ርስሓትን ኣካላትና ዝተፈላለየ ፊዚዮሎጂካዊ ለውጢ የጋጥም። ነዚ ለውጥታት እዚ ምርዳእን ግቡእ ስጉምትታት ምውሳድን ጽቡቕ ጥዕና ንምዕቃብ ክሕግዝ ይኽእል።

ባህርያት ጸቕጢ ደምን መጠን ኦክስጅን ደምን።

ኣብ እዋን ዓቢ ሙቐት፡ ጸቕጢ ደም ኣካላትን መጠን ኦክስጅን ደምን በቲ ልዑል ሙቐት ክጽሎ ይኽእል፤

ጸቕጢ ደም፦ እቲ ሙቐት ሰራውር ደም ክግፍሕ ስለ ዝኽእል፡ ንገለ ውልቀሰባት ጸቕጢ ደም ክጎድል ይኽእል። ይኹን እምበር፡ ኣካላትና ብዝያዳ ረሃጽ ንርእሱ ንምዝሓል ዝገብሮ ጻዕሪ፡ ማይ ምውሓድ ከስዕብ ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ ጸቕጢ ደም ክውስኽ ይኽእል። ስለዚ ኣብዚ እዋን’ዚ ምልውዋጥ ጸቕጢ ደም ልሙድ እዩ።

መጠን ኦክስጅን ኣብ ደም፦ ልዑል ሙቐት ንልብን ስርዓተ ምስትንፋስን ከጨንቖ ይኽእል። ኣካላትና ምቹእ ደረጃ ኦክስጅን ንምዕቃብ ክቃለስ ይኽእል እዩ፣ ብፍላይ ኣብቶም ቅድሚ ሕጂ ዝነበሩ ከም ሕዱር ዕንቅፋት ሕማም ሳንቡእ (COPD) ወይ ሕማም ልቢ ዝኣመሰሉ ኩነታት ዘለዎም ውልቀሰባት።

ዝምከር ድግግም ክትትል

ኣብ እዋን ዓቢ ሙቐት ጥዕናን ድሕነትን ንምርግጋጽ፡ ጸቕጢ ደምን መጠን ኦክስጅን ደምን ብቐጻሊ ምክትታል ኣገዳሲ እዩ፤

ጸቕጢ ደም፦ ውልቀ-ሰባት ብፍላይ ከኣ ልዑል ጸቕጢ ደም ዘለዎም ሰባት፡ እንተወሓደ ኣብ መዓልቲ ክልተ ግዜ፡ ማለት ሓንሳብ ንግሆ፡ ሓንሳብ ምሸት ድማ ጸቕጢ ደሞም ክከታተሉ ኣለዎም። እዚ ድማ ዝኾነ ዘይተለምደ ምልውዋጥ ኣብ ምልላይን ኣብ እዋኑ ስጉምቲ ኣብ ምውሳድን ይሕግዝ።

መጠን ኦክስጅን ደም፦ ነቶም ናይ ምስትንፋስ ጸገም ዘለዎም ወይ ልዑል ሓደጋ ዘለዎም ሰባት፡ መዓልታዊ መጠን ኦክስጅን ደም ብናህሪ ኦክሲሜተር ተጠቒምካ ምፍታሽ፡ ብዛዕባ ክህልዉ ዝኽእሉ ጸገማት ብኣግኡ መጠንቀቕታ ክህብ ይኽእል። ንኻልኦት ድማ ኣብ ሰሙን ገለ ግዜ ምክትታል እኹል ክኸውን ይኽእል እዩ።

ናይ ገዛ ምክትታል መሳርሒታት

ኣብ ልዑል ሙቐት፡ ሰባት ናብ ሆስፒታላት ወይ ክሊኒካት ብምኻድ ጸቕጢ ደሞምን መጠን ኦክስጅን ደምን ክከታተሉ ፍቓደኛታት ክኾኑ ይኽእሉ። ኣብ ክንድኡስ፡ ከም መቆጻጸሪ ጸቕጢ ደምን ተንቀሳቓሲ መለክዒ ናህሪ ኦክሲሜተርን ዝኣመሰሉ ናይ ገዛ መሳርሒታት ምህላው ምቹእ እዩ። ጆይቴክ ኣብ ገዛ ዝጥቀሙ ናይ ጸቕጢ ደም ሞኒተራትን ናህሪ ኦክሲሜተርን ብCE MDR ፍቓድ ዝረኸቡ እዮም።

ናይ ገዛ ኤሌክትሮኒካዊ መቆጻጸሪ ጸቕጢ ደም ፡ ካብ ምደባ ጸቕጢ ደም ክሳብ ዘይንቡር መጠንቀቕታ ጸቕጢ ደም፡ ከምኡ’ውን ልክዕነት ንምርግጋጽ ብዙሕ መለክዒታት መዓልታዊ ምክትታል ብሞያውን ሳይንሳውን ኣገባብ ክዛዝሙ ይኽእሉ። ተንቀሳቐስቲ ጫፍ ኣጻብዕቲ ናህሪ ኦክሲሜተራት ሞያዊ ፍልጠት ኣየድልዮምን፤ ኣብ ኣጻብዕቲ ጥራይ ይቕንጠጡ እሞ ንጥቕሚ ድሉዋት ይዀኑ። ብተወሳኺ ንዘይንቡር ንባባት ድምጺ ምልክትን ምኽርታትን ይህቡ፣ እዚ ድማ ንመዓልታዊ ምክትታል ገዛ ኣዝዮም ሓገዝቲ ይገብሮም።

ኣብ ግምት ዘእተወ ኣመጋግባ

ኣብ እዋን ዓቢ ሙቐት ጥዑይ ኣመጋግባ ምሕላው ወሳኒ እዩ። እዞም ዝስዕቡ ምኽርታት ኣመጋግባ ጸቕጢ ደምን ሓፈሻዊ ጽቡቕ ሂወትን ንምምሕዳር ክሕግዙ ይኽእሉ፤

ማይ ምውሳድ : ማይ ንኽህልወካ ብዙሕ ማይ ስተ። ማይ ምውሓድ ጸቕጢ ደምን ካልእ ጥዕናዊ ጸገማትን ከስዕብ ይኽእል።

ፍረታትን ኣሕምልትን : ዝተፈላለዩ ፍረታትን ኣሕምልትን ኣብ ኣመጋግባኻ ኣእትዉ። እዞም መግብታት እዚኣቶም፡ ንሓፈሻዊ ጥዕና ዝድግፉ ኣገደስቲ ቪታሚናት፡ ማዕድናትን ጸረ-ኦክስጅንን ዝሃብተሙ እዮም።

ኣመጋግባ ጨው ገደብ ግበር : ልዑል ጨው ምውሳድ ጸቕጢ ደም ከዕቢ ይኽእል። ኣብ ክንዲ ጨው ንመግቢኻ ንምጥዓም ኣትክልትን ቀመማትን ተጠቐም።

ካብ ዝተመስርሑ መግብታት ምውጋድ : ዝተመስርሑ መግብታት መብዛሕትኡ ግዜ ልዑል መጠን ሶድየምን ጥዕና ዘይብሉ ስብሕን ዝሓዙ እዮም። ኣብ ክንድኡ ፍሩይን ምሉእን መግብታት ምረጽ።

ጸቕጢ ደም ንምንካይ ዝሕግዙ ፍረታት

ብፍላይ ሓያሎ ፍረታት ጸቕጢ ደም ንምንካይን ካብ ሙቐት ንእፎይታ ንምሃብን ጠቐምቲ እዮም፤

ሓርጭ : ብትሕዝቶ ማይን ላይኮፒንን ዝሃብተመ ሓርጭ፡ ኣካላትና ማይ ንኽህልዎ ይሕግዝን ጸቕጢ ደም ኣብ ምንካይ ክሕግዝ ይኽእል።

ካንታሎፕ : ካልእ ማይ ዝህብ ፍረ ካንታሎፕ ልዑል ፖታሽየም ዘለዎ ኮይኑ፡ ንደረጃ ሶድየም ንምምዛንን ጸቕጢ ደም ንምምሕዳርን ይሕግዝ።

በርበረ : ብሉቤሪ፡ ስትሮቤሪን ራስቤሪን ብጸረ-ኦክስጅን ዝተዓሸገ ኮይኑ፡ ጸቕጢ ደም ንምንካይ ከም ዝሕግዝ ተረጋጊጹ ኣሎ።

ኪዊ ፦ ኪዊ ብቫይታሚን ሲን ፖታስየምን ዝሃብተመ ኮይኑ፡ ክልቲኦም ኣብ ጥዕና ልብን ምቁጽጻር ጸቕጢ ደምን ኣበርክቶ ይገብሩ።

ባናና : ልዑል ፖታሽየም ዘለዎ ባናና ኣብ ኣካላትና ንዘሎ ሳዕቤን ሶድየም ንምምካት ክሕግዝን ጥዑይ ደረጃ ጸቕጢ ደም ክድግፍን ይኽእል።

መደምደምታ

ኣብ እዋን ዓቢ ሙቐት፡ ንለውጢ ጸቕጢ ደምን መጠን ኦክስጅን ደምን ኣቓልቦ ምሃብ ኣገዳሲ እዩ። ስሩዕ ምክትታል፡ ሚዛናዊ ኣመጋግባን ፍሉያት ፍረታት ምሕዋስን ነዚ ለውጢ ንምምሕዳርን ጽቡቕ ጥዕና ንምዕቃብን ክሕግዝ ይኽእል። ማይ ምውሳድን ካብ መጠን ንላዕሊ ጨውን ዝተመስርሑ መግብታትን ምውጋድን ነዚ ውዑይን ርጥብን እዋን ዓመት ብዘይ ስግኣት ንምጉዓዝ ቁልፊ ስትራተጂታት እዮም።