Puleesa, emu ku ndwadde ezitawona ezisinga okubeerawo, emanyiddwa nnyo naye bangi bakyagitegeera bubi. Ebiwandiiko ebiriwo kati biraga nti abantu abakulu abasoba mu bukadde 200 mu China balina puleesa. Wadde nga buyitiridde, endowooza enkyamu ku ngeri y’okugiziyiza n’okugijjanjaba zikyaliyo.
May 17th lunaku lwa puleesa mu nsi yonna, era tusuubira nti amagezi gano ag’abakugu gasobola okukuyamba okwewala ebizibu ebikwatagana ne puleesa.
Okutegeera Puleesa
Puleesa mbeera ya nkola eraga puleesa okulinnya. Okusinziira ku kakiiko k’ebyobulamu mu ggwanga, okuzuula obulwadde kukolebwa singa puleesa esukka mmHg 140/90 ku mirundi esatu egy’enjawulo nga tebakozesezza ddagala eriweweeza ku puleesa. Okuzuula kuno kwetaagisa okuyingira mu nsonga z‟obulamu era nga kiyinzika okuba nga n‟eddagala.
Dr. Ma Wenjun, omumyuka wa Dayirekita w’ekitongole kya puleesa mu ddwaaliro lya Fuwai, aggumiza nti puleesa esobola okukwatibwako ssemateeka w’omuntu kinnoomu, endwadde, embeera y’eby’omwoyo, n’ensonga z’obuzaale, ekifuula abantu abamu okukwatibwa amangu puleesa.
Ekyewuunyisa, omuwendo gwa puleesa gweyongera mu bavubuka n’abaana, ebiseera ebisinga kiva ku bulamu obutali bulungi. Dr. Ma agamba nti wadde nga puleesa mu bakadde etera okukwatagana n’okukaluba kw’emisuwa era nga yeeyolekera nga puleesa eyawuddwamu, abantu abato batera okulaga puleesa ey’ekika kya systolic ne diastolic oba puleesa eyawuddwamu, okusinga olw’engeri y’obulamu, emize gy’emmere, n’okunyigirizibwa.
Ensonga z’akabi n’obubonero
Abantu ssekinnoomu abali mu mirimu egy’okunyigirizibwa ennyo, abo abalya emmere erimu omunnyo omungi n’amasavu amangi, abatakola dduyiro, n’abo abanywa sigala oba abanywa ennyo bali mu bulabe bwa maanyi. Okugatta ku ekyo, omugejjo n’obuzaale bisobola okwongera ku bulabe bwa puleesa mu baana n’abakadde.
Ekirwadde kya COVID-19 kyongedde okumanyisa abantu ku bulamu bw’omuntu, ekiviiriddeko amaka mangi okukuuma ebyuma ebijjanjaba nga... abalondoola puleesa . Obubonero ng’okuziyira obutasalako, okulumwa omutwe, okukuba omukka, okunyiga mu kifuba, okulaba obubi oba okuvaamu omusaayi mu nnyindo buyinza okulaga puleesa era bulina okuleetera omusawo okwebuuza.
Abalwadde ba Puleesa Bulijjo Beetaaga Eddagala?
Enzikiriza eya bulijjo eri nti okuzuula puleesa kitegeeza okwesigama obulamu bwonna ku ddagala eriweweeza ku puleesa. Kyokka, kino tekitegeeza nti bwe kiri. Dr. Liu Longfei, omumyuka wa Pulezidenti w’eddwaliro lya Xiangya, annyonnyola nti ebitundu ebisukka mu 90% ku balwadde ba puleesa ba puleesa abasookerwako nga tebamanyiddwa era nga kizibu okuwona naye nga basobola okuddukanyizibwa. Emisango egisigaddewo gya puleesa ey’okubiri, eyinza okufugibwa oba okudda mu mbeera eya bulijjo ng’ojjanjaba embeera eyaliwo.
Abakugu bakkiriziganya nti okukyusakyusa mu bulamu kikulu nnyo mu kuddukanya puleesa. Dr. Guo Ming, Associate Chief Physician mu kitongole ky’emisuwa n’emisuwa mu ddwaaliro lya Xiyuan Hospital, agamba nti abalwadde abalina puleesa etali ya maanyi (wansi wa mmHg 150/100) bayinza okusobola okukendeeza oba n’okumalawo obwetaavu bw’eddagala nga bayita mu mize egy’obulamu egitakyukakyuka ng’okulya omunnyo omutono n’okufuga obuzito. Dr. Cao Yu, Omusawo omukulu mu ddwaaliro lya Xiangya Third Hospital, ayongerako nti abalwadde ba puleesa abapya abazuuliddwa naddala abato abasoma nga tebalina bubonero bwa maanyi oba obulwadde obulala, bayinza okulaba puleesa yaabwe ng’eteredde nga bayita mu nkyukakyuka mu bulamu bwabwe.
Ebiteeso ku mmere n’engeri y’obulamu
'Dietary Guidelines for Hypertensive Adults (2023 Edition)' egamba nti okwongera ku mmere erimu potassium, okukuuma emmere ennyangu, n'okwewala emmere erimu amasavu amangi ne kolesterol. Era ekuwa amagezi okulya ebibala n’enva endiirwa ebirimu ebiwuziwuzi, empeke n’ebikuta eby’ekigero, ne puloteyina okuva mu nsonda ng’amata, ebyennyanja, soya, n’ebintu ebikwatagana nabyo.
A ennyangu, etambuzibwa ekyuma ekikebera puleesa mu maka kisobola okuyamba okulondoola ebisomebwa buli lunaku, okuwa amagezi ag’omuwendo ku bulamu bw’omuntu n’okusobozesa enkola ey’okuddukanya obulamu obwa bulijjo.
Joytech Healthcare, kkampuni enkulu mu kukola ebyuma ebikebera puleesa mu maka ebikkirizibwa ISO13485, ekola ebyuma ebipya ebipima puleesa ebikakasibwa okuva mu EU MDR.
