Kay pachantinpi hipertensión p’unchay: Yachaysapa runakunaq yuyaychaykuna mana hipertensión hark’anapaq

Hipertensión, huk aswan riqsisqa ch’uju unquykunamanta, tukuyniqpi riqsisqa ichaqa askha runakuna mana allintachu entiendenku. Kunan willakuykunaqa qawachinmi China nacionpi 200 millon masnin kuraq runakuna presión alta nisqawan ñakarisqankuta. Chayna achkallaña kaptinpas, mana allin piensaykunam kachkan harkakuymanta hinaspa hampiymanta.

17 punchaw aymuray killapim Hipertensión Mundial punchaw, suyayku kay yachaq yuyaychaykuna yanapasunkiman mana presión alta nisqawan tupaq sasachakuykunamanta.

Hipertensión nisqamanta hamut’ay

Hipertensión nisqaqa huk sistémica unquymi, yawar ñit'iywan riqsisqa. Comisión Nacional de Salud nisqanman hinaqa, huk diagnostico ruwakun sichus presión arterial nisqa 140/90 mmHg nisqamanta aswan askha kanman kinsa sapaq kutikunapi mana antihipertensivos hampikunata utilizaspa. Kay diagnosticoqa necesitan intervenciones de estilo de vida nisqakunata hinallataq ichapas hampikunatapas.

Dr. Ma Wenjun, Subdirector del Centro de Hipertensión Fuwai Hospitalpi, aswanta riman yawar ñit’iyqa sapakamapa constitucionninwan, unquykunawan, estado psicológico nisqawan, factores genéticos nisqawan ima, chayrayku wakin runakunaqa hipertensión nisqawan astawan hap’ichikunku.

Manchakuypaqmi, hipertensión onqoyqa yapakushanmi wayna-sipaskunapipas, wawakunapipas, askha kutipin mana allin kawsayniyoq kasqankurayku. Dr. Ma qhawan kay hipertensión kay machu runakunapi sapa kuti hukllachasqa kachkan kay rigidez arterial kaqwan chanta kay hipertensión sistólica aislada hina rikukun, aswan wayna runakunaqa típicamente rikuchinku kay presiones sistólicas chanta diastólicas aisladas kaqta utaq kay hipertensión diastólica aislada kaqwan, ñawpaqtaqa kay estilo de vida kaqrayku, kay costumbres dietéticos kaqrayku chanta kay estrés kaqrayku.

Factores de Riesgo y Síntomas nisqakuna

Llumpay estrés nisqa llamkaykunapi llamkaqkuna, achka kachiyuq hinaspa achka wirayuq mikuykunata mikuqkuna, mana ejercicio ruwaqkuna, cigarrota pitaqkuna utaq nishuta tomaqkunapas aswan peligropim tarikunku. Chaymantapas, kay obesidad chanta kay predisposiciones genéticas kaqwanqa kay riesgota yapanman kay hipertensión kaqwan kay wawakunapi chanta wayna sipaskunapi.

Dr. Ma yuyaychakun wayna sipaskuna sapa kuti ruwanankuta yawarpa ñit’iyninta qhaway.

 

Kay COVID-19 pandemiaqa astawanmi concienciata ruwarun salud personalmanta, chaymi aswan achka wasikuna hampi aparatokunata waqaychanku imayna... yawar ñit'iy qhawaqkuna . Sintomas kayhinata sapa kuti uma muyuy, uma nanay, palpitaciones, sinqa t’ikrakuy, mana sut’i rikuy utaq siminmanta yawar lluqsiyqa hipertensión kaqta rikuchinman chanta hampiqman tanqanan tiyan.

¿Hipertenso onqoyniyoq runakunaqa hampikunata necesitankuchu?

Huk común iñiyqa kay hipertensión diagnosticoqa tukuy kawsayninpi antihipertensivos hampikunamanta dependencia niyta munan. Ichaqa manan chhaynapunichu. Dr. Liu Longfei, Vicepresidente kay Xiangya Hospitalmanta, sut’inchan kay 90% masnin casos de hipertensión kaqmanta kay hipertensión primaria kaqmanta mana riqsisqa causas kaqwan chanta sasa hampiy ichaqa kamachiy atiy. Puchuq casos kaqkunaqa hipertensión secundaria kanku, kaytaq controlakunman utaq normalizakunman kay condición subyacente hampiwan.

Yachaysapa runakunaqa acuerdopi kanku kay kawsayta tikrayqa ancha allin kasqanmanta kay hipertensión kamachiypi. Dr. Guo Ming, Asociado Jefe Médico kay Departamento Cardiovascular kaqpi kay Xiyuan Hospital kaqpi, nin kay unqusqakuna kay llamp’u hipertensión kaqwan (150/100 mmHg urapi) kay hampikuna necesidadta pisiyachiyta utaq chinkachiyta atinkuman kay sapa kuti qhali costumbres kaqwan kay pisi kachiyuq mikhuywan chanta kay control de peso kaqwan. Dr. Cao Yu, Jefe Médico kay Xiangya Kimsa kaq Hampina Wasipi, yapan kay musuq diagnosticasqa hipertenso unqusqakuna, aswanta waynakuna kay 160/100 mmHg urapi ñawiriyniyuq chanta mana ancha riqsisqa síntomas nitaq comorbilidades kaqwan, rikunkuman kay presión arterial normalizasqa kaqta kay kawsay tikraykunawan.

Mikhuymanta, Kawsaymanta yuyaychaykuna

'Guías Dietéticas para Adultos Hipertensos (Edición 2023)' nisqa, potasioyuq mikhuykunata yapanapaq, llamp'u mikhuyta waqaychayta, wirayuq, colesterol nisqayuq mikhuykunata karunchanapaq. Hinallataqmi yuyaychakun fibra nisqayuq rurukunata, verdurakunatapas, pisilla granokunata, tubérculo nisqakunata, chaynallataq lechero, challwa, soya, chayman rikchakuq rurukunamanta proteína nisqakunatapas.

Chaymantapas, yachaqkunam hipertensoyuq unquqkunata hinaspa presión alta normal nisqayuqkunatapas yuyaychanku sapa kuti ejercicio ruwanankupaq, allin llasaq kanankupaq, cigarrota saqinankupaq, tragota manaña tomanankupaq hinaspa manaña estrés nisqapi kanankupaq. 

Sapa kuti yawarpa ñit’iyninta qhawaypas, allin kikinmanta kamachiypas ancha allinmi.

Huk sanu, apaykachanapaq wasipi yawarpa tanqaynin qhawaq yanapanman sapa p’unchaw ñawiriykunata qatiypaq, chanin qhawaykunata qun hukpa qhali kayninmanta chanta aswan samasqa ruwayta atichispa sapa p’unchaw kawsayta kamachinapaq. 

Joytech Healthcare, huk umalliq ruwaq wasipi yawar ñit’iy qhawaqkunamanta ISO13485 kaqwan aprobasqa, aswan aswan musuq EU MDR certificado musuq tensiómetros kaqta ruwachkan.