Iň ýaýran hroniki keselleriň biri bolan gipertoniýa giňden tanalýar, ýöne henizem köpler tarapyndan düşünilmeýär. Häzirki maglumatlar Hytaýda 200 milliondan gowrak ulularyň ýokary gan basyşyndan ejir çekýändigini görkezýär. Itsaýrandygyna garamazdan, onuň öňüni almak we bejermek baradaky ýalňyş pikirler dowam edýär.
17-nji maý Bütindünýä gipertoniýa güni we bu hünärmenleriň ýokary gan basyşy bilen baglanyşykly kynçylyklardan gaça durmagyna kömek eder diýip umyt edýäris.
Gipertoniýa düşünmek
Gipertoniýa gan basyşynyň ýokarlanmagy bilen häsiýetlendirilýän ulgamlaýyn ýagdaýdyr. Milli saglyk komissiýasynyň habaryna görä, antihipertansif dermanlary ulanmazdan üç gezek gan basyşynyň okalmagy 140/90 mmHg-dan ýokary bolsa, diagnoz goýulýar. Bu diagnoz, durmuş ýörelgelerine we ähtimal dermanlara kepil geçýär.
Fuwai keselhanasynyň gipertoniýa merkeziniň müdiriniň orunbasary, doktor Ma Wenjun gan basyşynyň aýry-aýry konstitusiýa, kesellere, psihologiki ýagdaýyna we genetiki faktorlara täsir edip biljekdigini, käbir adamlaryň gipertoniýa has duýgur bolýandygyny nygtaýar.
Aladaly ýagdaýda ýaşlaryň, hatda çagalaryň arasynda gipertoniýa keseli köpelýär, köplenç sagdyn durmuş ýörelgeleri sebäpli. Doktor Ma garrylarda gipertoniýanyň köplenç arterial berklik bilen baglanyşyklydygyny we izolirlenen sistolik gipertoniýa hökmünde görkezilýändigini, ýaş adamlaryň adatça ýokary sistolik we diastolik basyşlary ýa-da izolirlenen diastolik gipertoniýany, esasan, ýaşaýyş durmuşy, iýmitleniş endikleri we stres sebäpli görkezýändigini belleýär.
Töwekgelçilik faktorlary we alamatlary
Stressokary stresli işlerde işleýänler, ýokary duzly we ýagly berhiz iýýänler, maşk etmeýänler we aşa çilim çekýänler ýa-da aşa köp içýänler has ýokary howp astyndadyr. Mundan başga-da, semizlik we genetiki ýagdaýlar çagalarda we ýetginjeklerde gipertoniýa howpuny ýokarlandyryp biler.
COVID-19 pandemiýasy şahsy saglyk baradaky düşünjäni güýçlendirip, has köp öý hojalygynyň lukmançylyk enjamlaryny saklamagyna sebäp boldy gan basyşyna gözegçilik edýär . Dowamly baş aýlanmak, kelle agyry, palpitasiýa, döşüň gysylmagy, gözüň bulaşmagy ýa-da burun damarlary ýaly alamatlar gipertoniýany görkezip biler we lukmançylyk maslahatyny bermelidir.
Gipertenziýaly näsaglara elmydama derman gerekmi?
Gipertoniýa diagnozynyň, antihipertansif dermanlara ömürlik garaşlylygy aňladýar. Şeýle-de bolsa, bu hökman beýle däldir. Sýanýa keselhanasynyň wise-prezidenti, doktor Liu Longfei gipertoniýa keselleriniň 90% -den gowragynyň näbelli sebäpler bilen başlangyç gipertoniýadygyny we bejermegiň kyndygyny, ýöne dolandyryp bolýandygyny düşündirýär. Galan ýagdaýlar ikinji derejeli gipertoniýa bolup, esasy ýagdaýy bejermek arkaly dolandyrylyp ýa-da kadalaşdyrylyp bilner.
Hünärmenler gipertoniýany dolandyrmakda durmuş ýörelgesiniň üýtgemeginiň möhümdigi bilen ylalaşýarlar. Siýuan keselhanasynyň ýürek-damar bölüminiň baş lukmany doktor Gu Ming, ýumşak gipertoniýaly (150/100 mmHg-dan pes) näsaglaryň az duzly iýmit we agram gözegçiligi ýaly yzygiderli sagdyn endikler arkaly derman zerurlygyny azaldyp ýa-da ýok edip biljekdigini öňe sürýär. Sýanýa üçünji hassahanasynyň baş lukmany doktor Kao Yuu täze ýüze çykarylan gipertenziýaly näsaglaryň, esasanam 160/100 mmHg-dan pes okalýan we möhüm alamatlar ýa-da oňaýsyzlyklar bolan ýaşlaryň durmuşyň üýtgemegi bilen gan basyşynyň kadalaşýandygyny görüp biljekdigini sözüniň üstüne goşdy.
Iýmit we durmuş ýörelgeleri
'Gipertenziýaly ulular üçin berhiz görkezmeleri (2023 neşir) ' kaliý baý iýmitleri köpeltmegi, ýeňil iýmitlenmegi we ýag we holesterini köp iýýän iýmitlerden gaça durmagy maslahat berýär. Şeýle hem süýüme baý miweleri we gök önümleri, ortaça däne we kömelekleri, süýt, balyk, soýa we şuňa meňzeş önümler ýaly çeşmelerden belok iýmegi maslahat berýär.
Mundan başga-da, hünärmenler gipertenziýaly näsaglara we ýokary gan basyşy bolanlara yzygiderli maşk etmegi, sagdyn agramy saklamagy, çilimi taşlamagy, alkogol içgilerini çäklendirmegi we stressi azaltmagy maslahat berýärler.
Gan basyşyna yzygiderli gözegçilik etmek we oňat öz-özüňi dolandyrmak amallary hem zerurdyr.
Simpleönekeý, göçme öý gan basyşynyň monitory, gündelik okalmalary yzarlamaga kömek edip, adamyň saglygy barada gymmatly düşünjeleri berip biler we gündelik durmuşy dolandyrmak üçin has rahat çemeleşmäge mümkinçilik berer.
ISO13485 tarapyndan tassyklanan öý gan basyşynyň monitorlaryny öňdebaryjy öndüriji “Joytech Healthcare”, has köp EUB MDR tarapyndan tassyklanan täze tensiometrleri ösdürýär.
