ڕۆژی جیهانی بەرزی فشاری خوێن: ئامۆژگاری پسپۆڕان بۆ خۆپاراستن لە بەرزی فشاری خوێن

بەرزی فشاری خوێن، یەکێکە لە باوترین نەخۆشییە درێژخایەنەکان، بە شێوەیەکی بەرفراوان ناسراوە بەڵام هێشتا لەلایەن زۆر کەسەوە بە هەڵە تێگەیشتوون. داتاکانی ئێستا ئاماژە بەوە دەکەن کە زیاتر لە ٢٠٠ ملیۆن کەسی پێگەیشتوو لە چین بەدەست بەرزی پەستانی خوێنەوە دەناڵێنن. سەرەڕای بڵاوبوونەوەی، تێڕوانینە هەڵەکان سەبارەت بە خۆپاراستن و چارەسەرکردنی بەردەوامن.

١٧ی ئایار ڕۆژی جیهانی بەرزی فشاری خوێنە، هیوادارین ئەم ئامۆژگارییە پسپۆڕانە یارمەتیت بدەن لەو کێشانەی پەیوەستن بە بەرزی پەستانی خوێنەوە.

تێگەیشتن لە بەرزی فشاری خوێن

بەرزی فشاری خوێن حاڵەتێکی سیستەمییە کە بە بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن دەناسرێتەوە. بەپێی ئاماری کۆمیسیۆنی تەندروستی نیشتمانی، ئەگەر خوێندنەوەی پەستانی خوێن لە 140/90 ملم زئۆس زیاتر بێت لە سێ بۆنەی جیاوازدا بەبێ بەکارهێنانی دەرمانی دژە بەرزی فشاری خوێن، دەستنیشانکردن دەکرێت. ئەم دەستنیشانکردنە گەرەنتی دەستێوەردانەکانی شێوازی ژیان و لەوانەیە دەرمانکردن دەکات.

دکتۆر ما وێنجون، جێگری بەڕێوەبەری سەنتەری بەرزی فشاری خوێن لە نەخۆشخانەی فوای، جەخت لەوە دەکاتەوە کە پەستانی خوێن دەتوانێت لە ژێر کاریگەری دەستووری تاک، نەخۆشی، باری دەروونی و هۆکارە بۆماوەییەکان بێت، ئەمەش وادەکات هەندێک کەس زیاتر تووشی بەرزی فشاری خوێن ببن.

جێگای نیگەرانییە، ڕێژەی بەرزبوونەوەی فشاری خوێن لەناو گەنجان و تەنانەت منداڵانیشدا بەرز دەبێتەوە، زۆرجار بەهۆی شێوازی ژیانی ناتەندروستەوە. دکتۆر ما ئاماژە بەوە دەکات کە لە کاتێکدا بەرزی فشاری خوێن لە کەسانی بەساڵاچوودا زۆرجار پەیوەندی بە ڕەقبوونی خوێنبەرەکانەوە هەیە و وەک بەرزی فشاری خوێنی سیستۆلیکی دابڕاو دەردەکەوێت، کەسانی گەنج بە شێوەیەکی گشتی فشاری سیستۆلیکی و دیاستۆلیکی دابڕاو یان بەرزی فشاری خوێنی دابڕاو نیشان دەدەن، بە شێوەیەکی سەرەکی بەهۆی شێوازی ژیان، خووەکانی خۆراک و فشارەوە.

هۆکارەکانی مەترسی و نیشانەکانی

ئەو کەسانەی لە کارە سترێسییەکاندان، ئەوانەی خۆراکی خوێ و چەوری زۆر بەکاردەهێنن، ئەوانەی وەرزشیان کەمکردووە، ئەوانەی جگەرە دەکێشن یان زیادەڕۆیی لە خواردنەوە دەخۆنەوە، مەترسی زیاتریان لەسەرە. سەرەڕای ئەوەش، قەڵەوی و مەیلی بۆماوەیی دەتوانێت مەترسی بەرزبوونەوەی فشاری خوێن لە منداڵان و هەرزەکاراندا زیاد بکات.

دکتۆر ما ئامۆژگاری ئەوە دەکات کە گەنجان بە بەردەوامی... چاودێری پەستانی خوێنیان بکەن.

 

پەتای کۆڤید-19 هۆشیاری لەسەر تەندروستی کەسی بەرزکردۆتەوە، ئەمەش وایکردووە زیاتر ماڵەکان ئامێرە پزیشکییەکانی وەک... چاودێری پەستانی خوێن . نیشانەکانی وەک سەرگێژخواردنی بەردەوام، سەرئێشە، لێدانی دڵ، گرژبوونی سنگ، کاڵبوونەوەی بینین، یان خوێنبەربوونی لووت لەوانەیە ئاماژە بن بۆ بەرزی فشاری خوێن و پێویستە هاندەری ڕاوێژکاری پزیشکی بن.

ئایا نەخۆشانی بەرزی فشاری خوێن هەمیشە پێویستیان بە دەرمانە؟

باوەڕێکی باو ئەوەیە کە دەستنیشانکردنی بەرزی فشاری خوێن بە واتای پشتبەستن بە تەواوی ژیان بە دەرمانی دژە بەرزی فشاری خوێن. بەڵام مەرج نییە ئەمە وابێت. دکتۆر لیو لۆنگفی، جێگری سەرۆکی نەخۆشخانەی شیانگیا ڕوونی دەکاتەوە کە زیاتر لە 90%ی حاڵەتەکانی بەرزی فشاری خوێن بەرزی فشاری خوێنی سەرەتایین کە هۆکارەکانیان نادیارە و چارەسەرکردنیان قورسە بەڵام دەتوانرێت بەڕێوەببرێن. حاڵەتەکانی دیکە بەرزی فشاری خوێنی لاوەکین، کە دەتوانرێت بە چارەسەرکردنی حاڵەتە بنەڕەتییەکە کۆنتڕۆڵ بکرێت یان ئاسایی بکرێتەوە.

شارەزایان هاوڕان لەسەر ئەوەی کە گۆڕینی شێوازی ژیان لە بەڕێوەبردنی بەرزی فشاری خوێندا زۆر گرنگە. دکتۆر گو مینگ، پزیشکی سەرەکی هاوبەش لە بەشی دڵ و خوێنبەرەکانی نەخۆشخانەی شیوان، پێشنیاری ئەوە دەکات کە ئەو نەخۆشانەی بەرزی فشاری خوێنی سووکیان هەیە (لە خوار 150/100 ملم زئۆس) لەوانەیە بتوانن پێویستی بە دەرمان کەم بکەنەوە یان تەنانەت نەهێڵن لە ڕێگەی خووی تەندروستە بەردەوامەکانی وەک خۆراکی کەم خوێ و کۆنترۆڵکردنی کێش. دکتۆر کاو یو، سەرۆکی پزیشکی نەخۆشخانەی سێیەمی شیانگیا دەشڵێت، ئەو نەخۆشانەی کە تازە دەستنیشانکراون و بەرزی فشاری خوێنیان هەیە، بەتایبەتی ئەوانەی کە خوێندنەوەیان لە خوار 160/100 ملم زئۆسەوەیە و هیچ نیشانەیەکی بەرچاو یان نەخۆشی هاوبەشیان نییە، لەوانەیە ببینن کە پەستانی خوێنیان ئاسایی دەبێتەوە لەڕێگەی گۆڕینی شێوازی ژیانیانەوە.

پێشنیارەکانی خۆراک و شێوازی ژیان

'ڕێنمایی خۆراکی بۆ گەورەساڵانی بەرزی فشاری خوێن (چاپکردنی ٢٠٢٣)' پێشنیاری زیادکردنی ئەو خۆراکانەی کە دەوڵەمەندن بە پۆتاسیۆم، پاراستنی خۆراکی سووک و دوورکەوتنەوە لەو خۆراکانەی کە چەوری و کۆلیسترۆڵیان زۆرە. هەروەها ئامۆژگاری خواردنی سەوزە و میوەی دەوڵەمەند بە ڕیشاڵ و بڕێکی مامناوەند لە دانەوێڵە و ڕیشاڵ و پرۆتینی سەرچاوەکانی وەک شیرەمەنی و ماسی و سۆیا و بەرهەمە پەیوەندیدارەکان دەکات.

جگە لەوەش پسپۆڕان ئامۆژگاری نەخۆشانی بەرزی پەستانی خوێن و ئەوانەی پەستانی خوێنیان ئاساییە، بە بەردەوامی وەرزش بکەن و کێشێکی تەندروست بپارێزن و واز لە جگەرەکێشان بهێنن و خواردنەوەی کحول سنووردار بکەن و فشاری دەروونی کەم بکەنەوە. 

هەروەها چاودێریکردنی بەردەوامی پەستانی خوێن و شێوازی خۆبەڕێوەبردنی باش زۆر گرنگە.

شتێکی سادە و پۆرتەبڵ چاودێری پەستانی خوێنی ماڵەوە دەتوانێت یارمەتی بەدواداچوونی خوێندنەوەکانی ڕۆژانە بدات، تێڕوانینێکی بەنرخ بۆ تەندروستی مرۆڤ دابین دەکات و ڕێگەیەکی ئارامتر بۆ بەڕێوەبردنی ژیانی ڕۆژانە چالاک دەکات. 

کۆمپانیای جۆیتێک هێڵت کەیر، کۆمپانیایەکی پێشەنگی بەرهەمهێنانی چاودێری پەستانی خوێنی ماڵەوەیە کە لەلایەن ISO13485 پەسەندکراوە، زیاتر و زیاتر ئامێری نوێی گرژکەرەوەی نوێی بڕوانامەی MDRی یەکێتی ئەوروپا پەرەپێدەدات.