سەرەتا با چاوێک لە هۆکارەکانی بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن بخشێنین، پاشان سەیری پەیوەندی نێوان قاوە و بەرزی فشاری خوێن بکەین:
ڕەگی هۆکاری بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن بریتییە لە خوێنبەرەکان و خوێن.
بەرزی فشاری خوێن بە شێوەیەکی سەرەکی دابەش دەبێت بۆ دوو جۆر: بەرزی فشاری خوێنی سەرەتایی و بەرزی فشاری خوێنی لاوەکی. بەڵام گرنگ نییە کامیان بێت، ئەگەری تووشبوون بە نەخۆشی زیاتر دەبێت بەهۆی خووی خواردن و ناڕێکی کارکردن و پشوودان و قەڵەوی و زیادەڕۆیی لە خواردنەوە و بەرزبوونەوەی فشار، ئەمەش یەکێکە لەو هۆکارانەی کە نەخۆشانی بەرزی فشاری خوێنی مۆدێرن وردە وردە پیر دەبن.
دوو هۆکاری سەرەکی هەن کە پەستانی خوێن دیاری دەکەن: بەرگری خوێنبەرەکان و ڕۆیشتنی خوێن.
- لەگەڵ پیربوونی جەستەی مرۆڤ وردە وردە خوێنبەرەکان پیر دەبن، هەروەها 'پیسی' زۆر لە دیواری خوێنبەرەکاندا دروست دەبێت، ئەمەش دەبێتە هۆی ئەستووربوونی دیوارەکە و تەسکبوونەوەی تیرەی خوێنبەرەکان، ئەمەش هاوشێوەی گیرانی خوێنبەرەکانە. جگە لەوەش خوێنبەرەکان هێواش هێواش لەگەڵ تەمەندا لاستیکی خۆیان لەدەست دەدەن و دەبنە بۆرییەکی کێشراو، بەمەش گەیاندنی خوێن قورس دەبێت. بۆیە دەبێت پەستانی خوێن بەرز بکەینەوە بۆ ئەوەی ڕۆیشتنی خوێن بە ئاسانی زیاتر بێت.
- ئەگەر چەوری و کۆلیسترۆڵی خوێن زۆر بێت، ئەوا چەسپاوی خوێن زۆر بەرز دەبێتەوە، هەروەها خێرایی لێشاوی خوێن خاو دەبێتەوە. زۆرێک لە لکاندنەکان لەسەر خوێنبەرەکان دادەنرێت، هەروەها خێرایی لێشاوی خوێن خاوتر و خاوتر دەبێت. چونکە هەموو خانەیەکی لەش پێویستی بە گەیاندنی ماددە خۆراکیەکان هەیە لە ڕێگەی سووڕی خوێنەوە، پاشان دەتوانێت بژی و بەردەوامی بە میتابۆلیزم بدات. کاتێک بەرگری خوێنبەرەکان زیاد دەکات و ڕۆیشتنی خوێن کەم دەبێتەوە، دڵ تەنها دەتوانێت هێزی زیاتر بەکاربهێنێت بۆ گەیشتن بە ئامانجەکەی بە مەبەستی گەیاندنی خوێن بۆ هەموو بەشەکانی لەش، هەروەها پەستانی خوێنیش بەرز دەبێتەوە.
کافاین و دیتەرپینۆید پێکهاتە سەرەکییەکانی ناو قاوەن کە کاریگەرییان لەسەر پەستانی خوێن هەیە. کاریگەرییەکانی کافاین لەسەر جەستەی مرۆڤ بەپێی چڕیی و بڕی خواردنی دەگۆڕێت. تەرکیزکردنی مامناوەند و بڕی گونجاوی قاوە دەتوانێت مێشکی مرۆڤ وروژێنێت و ڕۆح بەهێز بکات و ماندوێتی باشتر بکات. بەڵام کافاینی ناو قاوە دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی کورت بەڵام توندوتیژی پەستانی خوێن بەتایبەتی بۆ کەسانی قەڵەو یان بەتەمەن.
هەندێک لە توێژینەوەکان پێیان وایە ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە کافاین دەتوانێت هۆرمۆنێک بگرێت کە یارمەتی فراوانکردنی خوێنبەرەکان دەدات، هەروەها دەتوانێت دەردانی ئەدرنالین بەرەوپێش ببات، ئەمەش زیاتر بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن بەرەوپێش دەبات. بەڵام هیچ لێکۆڵینەوەیەک نییە کە بیسەلمێنێت قاوە کاریگەری لەسەر پەستانی خوێن هەیە بۆ ماوەیەکی زۆر.
بۆ ئەو کەسانەی کە کۆنتڕۆڵی پەستانی خوێنیان خراپە یان کاریگەری کەمکردنەوەی پەستانی خوێنیان خراپە، هەوڵبدە کەمتر قاوە بخۆنەوە یان هیچ قاوە نەخۆنەوە، باسی خواردنەوەی قاوەیەکی زۆر ناکەین لە ماوەیەکی کورتدا یان لەکاتی هەستکردن بە دەمارگیری، بەپێچەوانەوە بە ئاسانی دەبێتە هۆی لێدانی دڵ و تاکیکاردیا و نیشانە نەرێنییەکانی تر.
ئەو کەسانەی کە پێشتر بەرزی پەستانی خوێنیان هەیە، خواردنەوەکانی تری کافاینیان تێدایە، وەک چای بەهێز کە هەروەها ڕێژەیەکی بەرزی کافاینی تێدایە. بۆ ئەو کەسانەی کە ماوەیەکی زۆرە ڕاهاتوون بە خواردنەوەی قاوە، واباشە هێواش هێواش بڕی ئەو قاوەیە کەم بکەنەوە کە دەیخۆنەوە، هەروەها نزیکەی هەفتەیەک بەسەر بەرن بۆ ئەوەی نەیخۆنەوە.
لەبەر ئەوەی لەناکاو وازم لە خواردنەوەی قاوە هێنا، ئاسانە سەرئێشەی قۆناغبەندی کافاینم هەبێت، ئەمەش وا دەکات خەڵک هەست بە ناڕەحەتی بکەن. جگە لەو نەخۆشانەی کە بەرزی فشاری خوێنیان هەیە، ئامۆژگاری ناکرێ کەسانی ئاسایی بڕێکی زۆر قاوە بخۆنەوە، چونکە زیادەڕۆیی لە خواردنی کافاین دەبێتە هۆی ڕێگری لە هەڵمژینی کالیسیۆم و ئەگەری تووشبوون بە پووکانەوەی ئێسک زیاد دەکات. بۆ ئەوانەی ناتوانن دەستبەرداری قاوە بن، واباشە زیادکردنی شەکر و بەهاراتەکانی تری شەکری زۆر و چەوری زۆر کەم بکەنەوە، بۆ ئەوەی نەبنە هۆی گەرمایەکی زۆر و کێشەی بەرزی فشاری خوێن توندتر بکات.
کەس لە ئێمە باشتر جەستەمان ناناسێت. چاودێریکردنی پەستانی خوێن ڕۆژانە دەتوانێت یارمەتیدەرمان بێت باشتر لە پەستانی خوێنی خۆمان تێبگەین و ژیانێکی ئارام بژین.
