Güýz we gyşyň gurak möwsüminde dem alyş ýollarymyz duýgur bolýar, şonda dem alyş keselleri girer. Öňüni almak isleýän zadymyz dümewdir. Dümew, özüňizi betbagt duýup bilýän aşa ýokanç wirusdyr. Lukmanlar oňa grip diýýärler. Onuň alamatlary, adatça sowukdan aljak bolýan asgyrmakdan we burunlardan has çynlakaýdyr.
Muňa gaty sowuk diýip düşünip bilersiňiz. Sizde ýokary gyzzyrma, kelle agyry we myşsa agyrylary, üsgülewük, bokurdak agyry we ýadawlyk bolup biler. Şeýle hem burnuňyzyň akmagy ýa-da doýmagy, sowuklama, kelle agyry, ýürek bulanma ýa-da gusmak bolup biler. Alamatlaryň köpüsi takmynan 5 günden soň gowulaşýar. Sometimesöne käwagt bir hepde ýa-da ondanam köp dowam edip biler. Gyzzyrma we agyry ýok bolsa-da, birnäçe hepdäniň dowamynda guraklyk duýup bilersiňiz.
Gripp ýokançdyr. Kimdir biri asylanda ýa-da üsgürse, dem alýan howanyňyza wirus bilen doldurylan damjalary iberip bilersiňiz. Wirusyň düşen bir ýerine degip, agzyňyza, burnuňyza ýa-da gözüňize degseňiz hem alyp bilersiňiz. Dümew gyşda has ýygy duş gelýär, sebäbi adamlar içerde we biri-biri bilen ýakyn aragatnaşykda köp wagt geçirýärler, şonuň üçin wirus has aňsat ýaýraýar.
Dümew ýanymdaky adamlaryň arasynda ýokaşanda näme etmeli?
- Köp dynç alyň.
- Suwsuz bolmaz ýaly arassa suwuklyklary - suw, çorba we sport içgilerini köp içiň.
- Şeýle hem burnuňy doldurmak üçin nemlendiriji ýa-da duzly spreý synap bilersiňiz.
- Bokurdak agyry üçin duzly suw bilen garga.
- Bedeniňiziň temperaturasyna we gan basyşyna gözegçilik ediň. Dümew wagtynda gyzzyrma ýa-da çişme reaksiýasy bolar, bu bolsa vazokonstriksiýa sebäp bolup, gan basyşynyň wagtlaýyn ýokarlanmagyna sebäp bolar. Bu wagt gan basyşynyň üýtgemegine üns beriň.
Öýde lukmançylyk enjamlaryny ulanyň gan basyşyna gözegçilik edýär, sanly termometrler ýa-da infragyzyl termometrler öýde durmalydyrlar. Sagdyn durmuş üçin ýokary hilli önümler.
