જ્યારે ઉનાળો આવે છે, ત્યારે હાયપરટેન્સિવ દર્દીઓ દિવસ દરમિયાન તેમના બ્લડ પ્રેશરને માપતી વખતે શિયાળાની તુલનામાં બ્લડ પ્રેશરમાં ઘટાડો જોવા મળે છે. ઘણા હાઈપરટેન્સિવ દર્દીઓ માને છે કે ઉનાળા દરમિયાન તેમનું બ્લડ પ્રેશર ઓછું હોય છે અને તેઓ પોતાની જાતે જ તેમની દવાઓ અને ડોઝ ઘટાડી શકે છે. ડો. લીએ ધ્યાન દોર્યું: ઉનાળામાં, રાત્રે બ્લડ પ્રેશર વધારે હશે. બિનઅધિકૃત દવાના ઘટાડાથી સ્ટ્રોક અને અન્ય કાર્ડિયો સેરેબ્રલ વેસ્ક્યુલર રોગ થવાની સંભાવના છે. રાત્રે બ્લડ પ્રેશરનું સ્થિર નિયંત્રણ ઉનાળામાં બ્લડ પ્રેશર મેનેજમેન્ટનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
ઉનાળામાં બ્લડ પ્રેશર ઘટે ત્યારે દવા કેમ બંધ ન થઈ શકે?
માનવ બ્લડ પ્રેશર વિવિધ ઋતુઓમાં અને દિવસના જુદા જુદા સમયે નિયમિતપણે બદલાય છે. સંશોધન દર્શાવે છે કે ઉનાળામાં, હાઈપરટેન્શનવાળા દર્દીઓનું દિવસનું બ્લડ પ્રેશર શિયાળાની તુલનામાં ઓછું હોય છે. 'આનું કારણ એ હોઈ શકે છે કે લોકો ઉનાળામાં વધુ પરસેવો કરે છે અને ઓછું પાણી પીવે છે, જે લોહીની માત્રામાં ઘટાડો તરફ દોરી જાય છે. 'થર્મલ વિસ્તરણ' ના નિયમ ઉપરાંત, ગરમીના દિવસોમાં રક્તવાહિનીઓ વિસ્તરે છે અને આ બે પરિબળો બ્લડ પ્રેશરમાં ઘટાડો તરફ દોરી જાય છે.
સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે હાયપરટેન્સિવ દર્દીઓમાં રાત્રિના સમયે બ્લડ પ્રેશર શિયાળાની સરખામણીમાં ઉનાળામાં વધુ હોય છે. ઉનાળાની સાંજે હાઈ બ્લડ પ્રેશર ઊંઘની ગુણવત્તામાં ઘટાડો અને માનસિક ઉત્તેજના સાથે સંબંધિત હોઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, હાયપરટેન્સિવ દવાઓનો ઘટાડો અથવા બંધ કરવો એ પણ રાત્રિના સમયે બ્લડ પ્રેશરમાં વધારો થવાનું એક મહત્વપૂર્ણ કારણ છે.
રાત્રિના સમયે બ્લડ પ્રેશરનું સ્થિર નિયંત્રણ એ ઉનાળાના બ્લડ પ્રેશર મેનેજમેન્ટનું મુખ્ય પાસું છે. વપરાશકર્તા મૈત્રીપૂર્ણ પોર્ટેબલ બ્લડ પ્રેશર મોનિટર લોકપ્રિય અને ઉપયોગી છે અને હાઇપરટેન્શનના દર્દીઓએ ઉનાળામાં તેમના બ્લડ પ્રેશરને વધુ મોનિટર કરવાની જરૂર છે. લક્ષણયુક્ત હાયપોટેન્શન થાય તે પછી, કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર નિષ્ણાતોએ અધિકૃતતા વિના એન્ટિહાઇપરટેન્સિવ દવાઓ ઘટાડવાને બદલે દવાની યોજનાને સમાયોજિત કરવી કે કેમ તે નક્કી કરવું જોઈએ. વધુમાં, દર્દીઓએ લાંબા ગાળાની દવા પસંદ કરવી જોઈએ જે દિવસમાં એક વખત આપવામાં આવે છે અને 24 કલાક સુધી ચાલે છે જેથી દિવસ-રાત સ્થિર બ્લડ પ્રેશરમાં ઘટાડો થાય.
ઉનાળામાં બ્લડ પ્રેશરનું સંચાલન કરતી વખતે નીચેની 4 ટીપ્સ ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ:
1. ઠંડક અને ગરમી ટાળવા પર ધ્યાન આપો
(1) જ્યારે તાપમાન વધારે હોય ત્યારે બહાર જવાનું ઓછું કરવાનો પ્રયાસ કરો
સવારના 10 થી સાંજના 4 વાગ્યા સુધી તડકામાં ન ચાલવું શ્રેષ્ઠ છે. જો તમારે આ સમયે બહાર જવાનું હોય, તો તમારે રક્ષણનું સારું કામ કરવું જોઈએ, જેમ કે સનશેડ રમવુ��, સન ટોપી પહેરવી, સનગ્લાસ પહેરવા વગેરે.
(2) ઇન્ડોર અને આઉટડોર એર કન્ડીશનીંગ વચ્ચે તાપમાનનો તફાવત બહુ મોટો ન હોવો જોઈએ
ઇન્ડોર અને આઉટડોર તાપમાન વચ્ચે તાપમાન તફાવત સાથે એર કન્ડીશનરનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે 5 ℃ કરતાં વધુ ન હોય. જો હવામાન ગરમ હોય તો પણ, એર કંડિશનરનું ઇન્ડોર તાપમાન 24 ℃ કરતા ઓછું હોવું જોઈએ નહીં.
2. હળવો આહાર લેવાની અને શાકભાજી અને ફળો વધુ ખાવાની સલાહ આપવામાં આવે છે
સોડિયમનું સેવન મર્યાદિત કરો: દરરોજ 3 ગ્રામથી વધુ નહીં.
કુલ કેલરી મર્યાદિત કરો: રાંધણ તેલની દૈનિક માત્રા 25 ગ્રામ (અડધી લિયાંગ, 2.5 ચમચીની સમકક્ષ) કરતા ઓછી હોવી જોઈએ, પ્રાણીઓના ખોરાક અને તેલનું સેવન ઘટાડવું જોઈએ અને મધ્યસ્થતામાં ઓલિવ તેલ પસંદ કરવું જોઈએ.
પોષણ સંતુલન: પ્રોટીનની યોગ્ય માત્રા (ઇંડા અને માંસ સહિત) ખાઓ અને દરરોજ 8-1 જીન તાજા શાકભાજી અને 1-2 ફળો ખાઓ. ડાયાબિટીસ ધરાવતા હાઈપરટેન્શનના દર્દીઓ ઓછી ખાંડ અથવા મધ્યમ ખાંડના ફળ (કિવી ફળ, પોમેલો) પસંદ કરી શકે છે અને વધારાના ભોજન તરીકે દરરોજ લગભગ 200 ગ્રામ ખાઈ શકે છે.
કેલ્શિયમનું સેવન વધારવું: દરરોજ 250-500 મિલીલીટર સ્કિમ અથવા ઓછી ચરબીવાળા દૂધનું સેવન કરો.
3. મધ્યમ વ્યાયામ કરો અને 'તમારી રક્તવાહિનીઓની કસરત કરો'
દર વખતે 30-45 મિનિટ માટે અઠવાડિયામાં 3-5 વખત પ્રયાસ કરો. એરોબિક કસરત (જેમ કે એરોબિક્સ, સાયકલિંગ, જોગિંગ, વગેરે) માં જોડાવા માટે સક્ષમ; લવચીકતા કસરતો (અઠવાડિયામાં 2-3 વખત, દરેક વખતે સ્ટ્રેચિંગ તંગ સ્થિતિમાં પહોંચે છે, 10-30 સેકન્ડ માટે પકડી રાખો અને દરેક ભાગ માટે 2-4 વખત સ્ટ્રેચિંગનું પુનરાવર્તન કરો); દબાણ, ખેંચો, ખેંચો, ઉપાડો અને અન્ય તાકાત કસરતો (અઠવાડિયામાં 2-3 વખત).
વહેલી સવારે બ્લડ પ્રેશર પ્રમાણમાં ઊંચા સ્તરે હોય છે, જે વ્યાયામ માટે યોગ્ય નથી અને તે કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર અને સેરેબ્રોવેસ્ક્યુલર ઘટનાઓ માટે સંવેદનશીલ હોય છે. તેથી, બપોર અથવા સાંજની કસરત પસંદ કરવી શ્રેષ્ઠ છે. જો દર્દીનું બ્લડ પ્રેશર સારી રીતે નિયંત્રિત ન થઈ શકે અથવા શાંત સ્થિતિમાં 180/110mmHg કરતાં વધી જાય, તો કસરત અસ્થાયી રૂપે બિનસલાહભર્યું છે.
4. સારી ઊંઘ બ્લડ પ્રેશર ઘટાડવામાં મદદ કરે છે
નબળી ઊંઘની ગુણવત્તાવાળા લોકોનું 24-કલાકના એમ્બ્યુલેટરી બ્લડ પ્રેશર મોનિટરિંગમાં જાણવા મળશે કે મોટાભાગના લોકોના બ્લડ પ્રેશરની વધઘટમાં કોઈ સર્કેડિયન લય હોતી નથી, અને રાત્રે તેમનું બ્લડ પ્રેશર દિવસના કરતા ઓછું હોતું નથી. રાત્રે હાઈ બ્લડ પ્રેશર આખા શરીરને પૂરતો આરામ મળતો અટકાવે છે, જે સરળતાથી લક્ષ્ય અંગોને નુકસાન પહોંચાડે છે. અનિદ્રા પછી, હાયપરટેન્સિવ દર્દીઓ ઘણીવાર બીજા દિવસે વધેલા બ્લડ પ્રેશર અને ઝડપી ધબકારાનાં લક્ષણો અનુભવે છે. તેથી, નબળી ઊંઘ ધરાવતા લોકોએ ઊંઘની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવા માટે સૂચના મુજબ હિપ્નોટિક્સ અથવા સ્લીપ એઇડ્સનું નિયમન કરવા અને લેવા માટે તબીબી મદદ લેવી જોઈએ.
પ્રોફેશનલ બ્લડ પ્રેશર મોનિટરિંગ અને મેનેજમેન્ટ અમારા હાઈપરટેન્સિવ દર્દીઓને સળગતા ઉનાળાને આરામથી અને વિના પ્રયાસે પસાર કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
